Brighton Rock (1948)

Deze film-noir kon mij helaas niet volledig overtuigen. Feitelijk komt Brighton Rock op een groot aantal gebieden tekort ten opzichte van de grote namen uit het genre. Maar dat doet niets af van het feit dat Richard Attenborough een zeer sterke rol speelt, en dat de film als geheel best vermakelijk is.

Deze noir werpt een verrassend kille blik op de sores van Britse kruimeldieven. Aanvankelijk begint Brighton Rock als een oerdegelijk kat- en muisspel. Na het plegen van een moord proberen Pinkie & co. hun sporen uit te wissen. Met weinig succes. Een plompe ooggetuige heeft hun schuld in de smiezen, evenals een muurbloempje. Met het muisje Ida gaat Pinkie tegen en wil en dank een relatie aan, zodat hij - hopelijk - uit handen van de politie blijft.

Het lovers on the run-principe krijgt een ietwat andere invulling als blijkt dat de liefde tussen de twee helemaal niet oprecht is. Zij is in de zevende hemel; hij daarentegen dwaalt rond in het vagevuur en haat haar intens. Deze haat wordt op ijzige wijze in beeld gebracht wanneer hij een liefdesverklaring voor haar opneemt. We zien Pinkie in een afgesloten cel, terwijl achter het raam van deze sound booth Ida hoteldebotel naar Pinkie kijkt. Ondertussen horen we de stem van Pinkie, "I hate you, you little slut". Een aparte wending, zeker als je belegen tijdgenoten in het achterhoofd houdt, zoals de Hitchcock-gangsters en die uit de Ealing-komedies.

Na dit breekpunt slaat de film een andere weg in. Niet alleen verschuift de focus meer van de jacht op Pinkie naar een fatalistisch liefdesrelaas. Ook wordt de toon donkerder. Dit komt met name omdat je continu de haat en onverschilligheid van Pinkie afgezet ziet worden tegen de passie en onderdanigheid van Ida. Een aangenaam contrast.

Ondanks deze verschuiving in toon is er anderhalf uur lang een zeer duidelijke leidraad in de vorm van smaakvolle cinematografie: framings die associaties met Duits expressionisme opwekken, zoals bij de moord van Spicer; close-ups die meer te kennen geven dan oeverloze dialogen; en ijzersterk schaduwwerk.

Een aardige film noir met een leuk Brits sfeertje. Het acteerwerk is degelijk, soms net iets erover, maar vooral de rol van Hermione Baddeley vond ik best sterk. Qua uiterlijk doet ze erg aan Gena Rowlands denken en qua manier van praten trouwens ook.

Ik miste vooral enige vorm van spanning, waardoor Brighton Rock soms ook wel wat inzakt qua niveau. Dat komt ook omdat er vaak een hoop dialoog inzit, die niet altijd ergens toe leidt en soms zelfs helemaal nergens over lijkt te gaan. Gelukkig is het allemaal wel erg onderhoudend en maakt de sterke sfeer best veel goed.

Brighton Rock is voor de liefhebbers van het genre zeker geen straf om te bekijken. Verre van slecht, maar desondanks ook zeker geen topper. Voldoende van mijn kant, deze keer dus.

3,0*

Goeie film over de jonge leider van een criminele bende in Brighton Rock. Een uitstekende en ook best spannende opening. Dit niveau weet de film niet de hele lengte vast te houden, maar er zitten nog genoeg goeie scenes in. Hier en daar ook mooi in beeld gebracht met strak camerawerk. Richard Attenborough is tegen verwachting in goed gecast en maakt een prima indruk met zijn indringende blik.

Aangenaam verrast dat deze op Netflix staat, ondertitels zijn wel opmerkelijk slecht vertaald.
Een aparte Britse noir met een jonge Attenborough als aanvankelijk wat ongeloofwaardige leider van een groepje criminelen. Hij overtuigt uiteindelijk wel degelijk. Hij deed mij wat aan een jonge Anthony Hopkins denken. Het scenario loopt niet helemaal soepel, de plot is nogal merkwaardig te noemen en ben er nog niet helemaal uit wat ik van de rol van Baddeley vind, maar op het eind komt het dan toch mooi samen. Eerst de nachtelijke scène op de pier in de regen (hoe noir wil je het hebben) en als prachtig slotstuk de plaat met Pinky's stem.

Gangstersaga's waren al populair in de V.S. in de jaren 1930, maar in Groot-Brittannië was dit een nieuw genre. Het hoogstaande Engels van het theater moest plaatsmaken voor Cockney en boeventaal. De titel van Graham Greene verwijst naar een soort snoep waarop de naam Brighton leesbaar blijft. Het komt tot een botsing tussen het criminele milieu en de vrolijke vakantiegangers in deze kuststad.

Richard Attenborough, toen nog zonder wit haar en baard, speelt de rol van Pinkie. Hij is klein als een pink, maar probeert groter te lijken met stoer gedrag, volwassen kleding en brillantine in z'n haar. In plaats van zaken op hun beloop te laten reageert hij met overdreven paranoia en agressie. Halverwege raakt z'n gezicht verwond, waardoor hij aan Scarface doet denken. Hij is bang om later in de hel terecht te komen.

Rose is naïef en onschuldig als een roos, maar raakt toevallig in de plot verwikkeld. Ze is door en door katholiek. Het einde, verschillend van het boek, lijkt wel een goddelijk ingrijpen in de vorm van een kras op een grammofoonplaat. Andere belangrijke personages zijn het slachtoffer Fred; en Ida, die de rol van amateurspeurder op zich neemt.

Bij de introductie van Pinkie krijg je alleen z'n handen te zien, die in close-up een wurgbeweging maken. Een dramatisch hoogtepunt is de moord op Spicer, met die vermolmde balustrade. Regen, schaduw en spiegels versterken het grauwe sfeertje. Voor sommige straatscènes werd een verborgen camera gebruikt, zodat nietsvermoedende voorbijgangers in beeld komen. Het strand, de pier en de paardenrenbaan zijn optimaal benut. Een ritje door een kermistunnel zal nooit meer hetzelfde zijn.