Przypadek (1987)

Leuk concept dat later veel meer bekendheid kreeg met Lola Rennt (niets ten nadele van die film overigens). Tijdje geleden dat ik deze film heb gezien, maar volgens mij vond ik het eerste verhaal het beste en de muziek op het einde (en het einde zelf) vond ik trouwens ook wel mooi.

Ruim voor Trois Couleurs: Rouge (1994) maakte Kieslowski reeds een film over 'het lot', namelijk deze weergaloze prent.

Een drietal (van tig) mogelijkheden van hoe iemands leven beïnvloed wordt door 1 gebeurtenis. Voorbode van o.a. Sliding Doors (1998), Lola Rennt (1998) en Mr. Nobody (2009).

Przypadek is veel meer een politiek pamflet. De drie verhalen symboliseren de drie stromingen in communistisch Polen: 1) lid/kameraad van de partij; 2) lid van het verzet; 3) je compleet afzijdig houden van alle politieke 'ellende'. De hoofdrolspeler komt er berooid van af in alledrie de verhalen, in het laatste verhaal zelfs het allerslechtste.

Het is geen gemakkelijke film as usual, dialogen over ethische zaken en het katholieke geloof. Ach, waar draait het anders over in Kieslowski's films...? Daarnaast is nu ieder shot/personage belangrijk om het totaalplaatje te kunnen overzien, waardoor het behoorlijk ingenieus in elkaar steekt.

Vele jaren verboden, je kunt je afvragen hoe Kieslowski überhaupt de mogelijkheid heeft gehad zo'n grote film te kunnen draaien in de hol van de leeuw bij klaarlichte dag.

Het plot van Blind Chance dat bestaat uit een drietal verhalen waarbij drie mogelijkheden de revue passeren van de hoofdrolspeler heb ik al eens meer gezien en op visueel vlak trouwens veel mooier. Dat laatste weegt bij mij wel mee bij het beoordelen van deze film en niet in de laatste plaats omdat Kieslowski's films uit zijn Franse periode juist uitmunten in schitterend camerawerk, kleurengebruik en niet te vergeten de prachtige scores van Zbigniew Preisner.

Trouwens, ik moest bij het zien van deze film toch vooral denken aan de Sovjet films die in de nadagen van de Sovjet Unie gemaakt werden. Ook die oogden net als deze film oerlelijk, symboliserend het verval van het communistische systeem zou ik haast zeggen. Dat Blind Chance vele jaren niet in Polen vertoond mocht worden spreekt natuurlijk vanzelf. Kritiek op de Partij was nog steeds een gevoelig onderwerp in het Polen van de eerste helft van de jaren tachtig die toen gekenmerkt werd door landelijke stakingen die georganiseerd werden door de autonome onafhankelijke vakbond Solidarność.

3.0*

Kieslowski presenteert een allegorie van drie doodlopende paden; de drie alternerende verhaallijnen zijn de drie wegen die de denkbeeldige Pool in kon slaan in een tijd van straffe staatscontrole. De hoofdpersoon lijkt uit een film van Kieslowski's mentor Zanussi te zijn weggelopen.

Ik had de synopsis onder geen beding moeten lezen voor het kijken. De film is in essentie zo conceptueel dat ze me op dramatisch vlak nauwelijks wist te pakken. Ook het tragische einde kwam maar half binnen - dit is Kieslowski met megafoon, zoals ik hem nog niet vaak zag. Nog eerder dan een harde speling van het lot is dit een roep om commitment of, zo je wilt, een nekslag voor het apolitieke.

Opvallend want het sterke punt van Blind Chance vind ik nou net het evenwicht dat de film weet te vinden tussen het concept en het drama. Hooguit bij het einde slaagt de film daar net wat minder in.

Ik vond dit een hele fraaie film. Het tweede deel is het mooiste dat ik ooit van Kieslowski zag en het geheel misschien ook wel. Al zag ik Dekalog en wat er na kwam heel lang geleden voor me.

De film begint met een bijna associatieve montage van gebeurtenissen die Witek maken tot wat hij is. Al bepalen die dingen nog niet zijn hele bestaan.



Erg mee eens. Ik vind het een ontroerende roep.

Overigens duurt de film op mijn blu-ray 122 minuten. Da komt omdat op één scene na de gecensureerde scenes weer terug in de film zitten. Dat zaten ze lang niet, maar dat was destijds de enige manier waarop deze film zes jaar later dan de bedoeling mocht. Toen Polen ook wat was afgekoeld.