Ekstase (1933)

D'r stond in de Skrien van Oktober (nummer 8 ) een artikel over Hella Haasse; iemand die tien jaar films gekeurd heeft. In dat artikel werd deze film genoemd...

Naar verluid de allereerste speelfilm waarin een vrouw poedelnaakt is te zien, idd Hedy Lamarr. Ze werd zo beroemd, dat de Oostenrijkse haar heil ging zoeken in Hollywood.

Nog gekker:naar verluidt de 1ste film die...een vrouwelijk orgasme suggereert .Zowel deze als de naaktloopsequentie zijn absolute must-sees.Ten eerste vanwege het curiosum,maar ook omdat ik garandeer dat je je helemaal kapot zult lachen om de al dan niet opzettelijk extreem komische symboliek(Hedi die een vinger in haar mondje stopt,het letterlijk in beeld brengen van bloemetjes en bijtjes).

Daarmee zij geenszins gezwegd dat dit een pulp-exploitatiefilmpje zou zijn,integendeel.Machaty is een vakman die je weinig hoeft te leren over enscenering,cameravoering en bovenal montage.De regisseur is overduidelijk een groot liefhebber van de Sovjet-school en vooral Dobzhenko schijnt zijn idool te zijn ,zoals ook blijkt uit het vervreemdende slot.

Over vreemd gesproken:deze film is behoorlijk bizar.Behalre de reeds vermelde excentriciteiten moet ook worden gememoreerd dat deze film de beeldtaal van een silent gebruikt,maar een talkie is.Alleen bestaat het gepraat uit telegrammededelingen in het Duits die absurd onnatuurlijk overkomen.Het enige verdere voorbeeld van zo'n stijl dat ik ken is Vampyr van Dreyer,maar dat was het gevolg van bittere noodzaak.Hier is het een keuze.

De achtergrondmuziek is voor een vroege talkie dan weer vrij overvloedig.

Wat het acteren betreft:niet best,Hedi moet het vooral van haar engelachtige smoeltje hebben,dat trouwens nogal afwijkt van de exotische vamp-look die ze haar gaven in Hollywood.

Op IMDB staan wat negatieve opmerkingen geschreven over Hedi's naakte lichaam,maar die zijn ongetwijfeld geschreven door homo's of maagden en dient u dan ook te ignoreren als zijnde het product van verachtelijke,eerloze lieden.

Interessante film die het aanzien nog meer dan waard is. Wat wel vaker opvalt bij oude films is dat er zoveel aandacht is voor de vormgeving. Gustav Machatý, blijkens het bericht van pippo il buffone geïnspireerd door het werk van van Dobzhenko, kiest gewaagdere perspectieven en kaders dan de gemiddelde hedendaagse art-house prent. Daarnaast maakt hij veelvuldig gebruik van visuele metaforen, die niet allemaal even geslaagd zijn maar wel vermaken. Het verhaal dan, dat is niet onaardig; hoewel het halverwege even vast lijkt te lopen en de zelfmoord van de eerste man van Eva tot de meest ongeloofwaardige karakterontwikkelingen behoort die ik ken, weet Ekstase toch nog naar een boeiend slot toe te werken. Leuke film dus, die meer te bieden heeft dan de wetenswaardigheden waarover hierboven al zo uitgebreid is gesproken.

Wat een juweeltje, deze Symphony of Love van Gustav Machatý. Heb er ademloos naar zitten kijken. Natuurlijk naar het mooie koppie van Hedy Lamarr, die tijdens de opnamen niet ouder dan 17 moet zijn geweest, haar borsten laat zien en bloot door het bos dendert. Zich vervolgens aanbiedt aan een man en nog lekker klaarkomt ook. En dat in 1932. Al was dat orgasme dan geholpen door met een veiligheidsspeld in haar billen te prikken, volgens Wkipedia.

Was vooral onder de indruk van de beeldtaal en het vakmanschap van Machatý. Dit was geen vlot tussendoortje, maar een volledige film met een gewaagd onderwerp. Ik vond het een pakkend en geloofwaardig verhaal. Al was de houding en het lot van de echtgenoot misschien wel wat zwak. Prachtige cameravoering, fotografie en montage. Heeft iedereen gelet op het kikvors-perspectief? Dus camera van beneden naar boven, waardoor de gezichten krachtige trekken krijgen tegen de achtergrond van prachtige wolkenluchten. Enorm populair in die jaren. Triumph des Willens van Leni Riefenstal zit er vol mee.

Is trouwens opmerkelijk dat deze film in 1935 in Duitsland is uitgebracht. De nazi's waren al aan de macht en Lamarr was een jodinnetje. Net op tijd naar Amerika gevlucht waar ze een bliksemcarrière maakte. En daarna volkomen aan lager wal. Maar in deze Ekstase nog vol van leven.

Ik ga eerlijk zijn, de enige reden dat ik deze film is omwille van de controverse die het destijds veroorzaakte door de 19-jarige Hedy Lamarr voor enkele minuten naakt te laten zwemmen en rondlopen. Verder is er ook nog een liefdesscène waarbij er zo wordt ingezoomd in het gezicht van Hedy dat het een orgasme moet voorstellen. Wel die momenten inclusief de scène waarin Hedy's ex-man haar nieuwe lover een lift geeft in zijn wagen zijn de beste. Het verhaal is simpel, sleept zich aan een slakkengang voort. Omdat er heel weinig dialoog is en als die er al is bestaat die vooral uit korte zinnen of 1 woord. Het voelt dus voor het grootste gedeelte aan als een silent. Eigenlijk denk ik dat het beter was geweest om er een silent van te maken, met tussentitels zou een speelduur van anderhalf uur wel te rechtvaardigen zijn. Hier worden talloze scènes nodeloos lang uitgesponnen. De liefhebbers van symboliek zullen het wel lusten, maar ik kan er toch niet veel mee.

Inderdaad, een simpel verhaaltje (typische tragedie) maar gegoten in prachtige beelden. Shots als stillevens, verrassende camerabewegingen en een spannende auto-scène waar veel recentere films uit de jaren 50 en 60 nog een puntje aan kunnen zuigen.

De film heeft een aparte stijl, pas na een stief kwartier wordt de eerste staccato dialoog gevoerd, het doet inderdaad denken aan de Sovjet silents uit de jaren 20, niet in de laatste plaats door het slot vol noeste arbeiders. De naaktscène en niet-expliciete sex zijn zeer gewaagd voor die tijd maar Ekstase heeft nog veel meer te bieden.

Staat op Youtube met Engelse ondertiteling.

Ecstasy