Talvisota (1989)

Talvisota heeft inderdaad langdradige stukken zoals de eerste vijftig minuten, maar gelukkig valt er daarna genoeg te beleven. Finse reservisten moeten 'ineens' weerstand bieden tegen een Russische inval; een treffende weergave van geopolitieke beslissingen die gevolgen hebben voor de gewone man.

Jammer dat de film op zo weinig stemmen mag rekenen... Het is een soort Finse versie van Idi I Smotri maar lang niet zo aangrijpend en niet zó'n audiovisueel meesterwerk, hoewel de beelden en geluiden er zeker mogen zijn.

Het besneeuwde bos is namelijk een schitterende locatie met de dik ingepakte soldaten tussen de bomen op een hagelwitte ondergrond. Er zijn onnoemelijk veel indrukwekkende bom-inslagen: een hoop verontrustend gefluit, afbrekende bomen en realistische ontploffingen (geen enorme vuurwolken zoals in veel andere films). Vooral de explosies in de sneeuw op het einde zijn 'fraai'.

De langsscherende vliegtuigen, de enkele kogelregens en de opkomende tanks geven je het gevoel dat je zelf in de loopgraven staat. Vooral de lichtkogels (tijdens Stalins verjaardag) en de vuurwerpende tank zijn machtig. Het camerawerk is lekker rustig, bijvoorbeeld wanneer de camera meebeweegt met oprukkende manschappen maar dan in een iets lager tempo, alsof ze dus langs je lopen. Het geeft je een raar gevoel van machteloos langs de zijlijn staan.

Door al die kenmerken heeft de film zoals gezegd iets weg van Idi I Smotri, het zou me niet verbazen als die (notabene) Russische film een inspiratiebron was. Daarentegen mist Talvisota een aangrijpend verhaal tegen m'n verwachting in. Ik kreeg weinig binding met de personages en dat de acteerprestaties niet altijd even goed zijn helpt wellicht ook niet mee. De man-tot-man gevechten bijvoorbeeld zijn soms wat knullig.

Talvisota is verder niet overdreven patriottistisch en al helemaal niet propagandistisch. Je beleeft wel alles vanuit Fins oogpunt maar de Russische soldaten worden gelukkig niet als onmensen afgeschilderd. Er wordt haast met 'ontzag' en angst door de Finse reservisten over ze gesproken.

Jammergenoeg worden de gevechtsscenes onderbroken door delen die de vaart er flink uit halen. Op zich niet erg, maar die scenes zijn vaak nietszeggend en erg matig, het werkt zo niet in één lijn naar een climax toe. Eigenlijk zit je dan te wachten op de momenten dat de Russen weer een aanval inzetten. Van mij had er wel in geknipt mogen worden, zeker gezien de lange speelduur. Het einde is ook vrij abrupt.

Desondanks een puike film die het vooral moet hebben van het realisme, de setting en de aanvallen. Een serieuze oorlogsfilm zonder opsmuk maar helaas ook net te weinig meeslepend.
Net aan 4* maar wel dik verdiend