Landru (1963)

Serie-moordenaars zijn altijd een bron van inspritatie geweest voor filmmakers, vooral moordenaars die ook nog echt hebben bestaan. Natuurlijk is Jack the Ripper de bekendste, maar voor de Franse is dat Henri-Desiré Landru (ook bekend als Blauwbaard). Deze Landru vermoorde in de periode 1918 tot 1921 honderden, vooral rijke vrouwen.

Claude Chabrol, één van de grondleggers van de Franse Nouvelle Vague, nam dit gegeven als basis voor zijn biografische film, wat achteraf gezien kan worden als de blauwdruk van zijn (door Hitchcock beïnvloede) thrillers.

Charles Denner speelt Landru, een getrouwde man die een handel in antiek runt. Het wordt voor hem steeds moeilijker om voor zijn vrouw en vier kinderen te zorgen, totdat hij besluit om een advertentie te plaatsen in een krant waarin hij op zoek is naar een vrouw. Niet zomaar een vrouw, maar vooral rijke weduwen. Onder diverse andere namen flirt hij met die vrouwen en nadat hij met ze “trouwt” vermoordt hij ze. Dit gaat goed totdat een zus van een van de slachtoffers hem herkent en de politie waarschuwt.

Landru is een heel statische en theatrale film, die zeer beïnvloed is door de “stomme” films uit de jaren 10 en 20, maar die ook af en toe het unieke van de Nouvelle Vague laat zien. Erg kleurrijk, goed geacteerd en (ondanks dat je kan raden hoe het afloopt) spannend.

In het Vaticaan komt er witte rook uit de schoorsteen wanneer een paus verkozen is. Bij Landru is het zwarte rook wanneer hij nietsvermoedende weduwen of eenzame vrouwen vermoordt voor wat geld. Habemus moordenaar. In Frankrijk is Landru een erg bekende serial killer, en in de handen van Chabrol wordt het een diep uitgewerkte karakterschets. Het eerste deel doet de modus operandi van de man uit de doeken : een kleine oplichter die via advertenties eenzame vrouwen opzoekt, zich als een welvarende industrieel voordoet en hen naar een landhuis lokt waar hen allesbehalve romantiek te wachten staat. Dat deel verveelde me wat door het zeemzoeterige toontje dat aangeslaan wordt, maar de herhalingen worden steeds sneller gebracht en beklemtoonden het woord "serieel" zoals hoort.

Het tweede deel beschrijft de arrestatie en het proces van de man, die tot zijn dood op het schavot nooit de moorden heeft bekend . Landru is één van Chabrols bekendste werken, met een uitstekende hoofdrolspeler die van Landru een vleiende en welbespraakte man maakt met een donkere geest die ondanks de enormiteit van zijn misdaden, onbeweeglijk blijft. Zijn criminele alter ego toonde hij nooit aan de buitenwereld. Hoewel zo'n verhalen mij interesseren, bleef dat eerste deel wat rustig voortkabbelen en trok het proces meer mijn aandacht.

Een Franse klassieker? Misschien, maar ik had het toch iets levendiger verwacht.

Françoise Sagan schreef het scenario en Chabrol regisseerde in zijn gekende grillige, ongegeneerde, vaak speelse, vaak stekelige filmstijl het verhaal rond de massamoordenaar Landru, ruim 100 jaar geleden maar toen wellicht, zonder meer, wereldschokkend nieuws.

Het eerste gedeelte van de film, eerder met een humoristisch tintje en wars van gruwelbeelden verloopt in een gezapig tempo en mede door opeenvolgende gelijkaardige scènes, na een tijdje niet meer zo boeiend (Nooit verdwenen sterren als Michèle Morgan en Danielle Darrieux zo vlug van het scherm), staat in schril contrast met de ernst van het proces, evenwel niet zonder het pittige dialoogwerk, dat ook nu weer soms een schalkse toon heeft.

Opvallend in de film is het inlassen van WO I-beelden en eigenlijk zie ik er geen meerwaarde in tenzij dat het toch even aan het tijdsbeeld herinnert.

Even opvallend zijn de decors, als uit een toneelstuk geknipt en waar Chabrol op het toneelachtige (de moordenaar is een volleerd acteur in zijn "job") van het gebeuren wel allusie maakt.

Denner, altijd wel een beetje tweede rangs, is verbluffend sterk, al is zijn krakerige stem niet in zijn voordeel om dames te charmeren, zou ik denken. Alhoewel, "L'Homme qui aimait les Femmes"...

Niet onmogelijk dat bij een tweede visie de film een 4 krijgt, omdat er wellicht nog wel wat onderhuids te ontdekken valt. 't Is een Chabrol.

Ben best wel een Chabrol-liefhebber (vooral van zijn films uit de jaren 70), maar dit vroegere werk beviel me minder. Er zat eigenlijk weinig leven in, geen enkele moord was zichtbaar en als supercharmeur vond ik Denner niet geloofwaardig. Afgezien van Stéphane Audran (altijd een punt waard) hadden de dames niet veel meer te doen dan ongelooflijk smoorverliefd te worden... en te verdwijnen. Gezien zijn latere werk had ik er meer van verwacht.