Made in U.S.A. (1966)

Een typische Godardfilm. Iets te typisch, want het lijkt haast wel een samenvatting van zijn voorgaande werk. Veel gekkigheid, spel met technieken en helaas een overdosis aan politiek. Niet gedacht dat Godard ooit een scène zou maken waar je minutenlang naar een casseterecorder zit te kijken en moet luisteren naar een krakende stem (die van Godard zelf geloof ik) die niet ophoud met praten over communistische revoluties. Wel interessant dan weer dat alle linkse idealen hier niet lijken te werken.

Made in U.S.A. voelt uiteindelijk minder fris aan dan andere Godardfilms. Alle gekkigheid wordt ditmaal niet omgezet in iets werkelijk vermakelijks. Er wordt ook veel meer aandacht besteed aan verhaal dan gewoonlijk, maar zoals Godard betaamd knipt hij stukken uit het verhaal waardoor het moeilijk te volgen is. Dat is niet zo erg als zoals gewoonlijk de personages nauwelijks lijken te leven in het verhaal, maar dat is hier anders. Hier praten de personages erg veel over de ontwikkelingen van het verhaal en probeer het na een tijdje nog maar eens te volgen allemaal.

Toch zaten er weer een aantal gave dialogen in, met name van die man in de bar die protesteerd om logische zinnen te maken. Ook het liedje 'As tears go by' wordt opvallend sterk gebruikt. En Anne Karina kan bij niets fout doen. Ook opvallend: veel personages zijn vernoemd naar film-noir iconen. Namen die o.a. voorbij komen zijn Richard Widmark, Don Siegel, Aldrich en een straat vernoemt naar Otto Preminger. Niet alle namen kan ik plaatsen, maar ik vraag of het allemaal verwijzingen zijn naar film noirs.
3*

6de Godard alweer.

Het leuke aan Godard's werk is dat je altoos zin heb in een nieuwe. Hoezeer tegenvallend de voorgaande ook is ervaart. Het nadeel is vooral dat je nooit weet wat je te voorgeschoteld zal krijgen, en immers gokken is, of het je zal bekoren of niet.

Tot nu toe was echter bij iedere Godard die ik heb ervaren altijd 'iets' leuks te bespeuren. Made in U.S.A. vormt daar een uitzondering op. Niks lijkt hier te gaan werken. De humor, filmische aspecten, humoristische situaties, typische Godard elementen et cetera. De eerste keer dat ik het idee heb dat het 'flauw' overkomt. Het verhaal is op zich aardig om te volgen. Een soort film noir maar dan in een Godard jasje. Doch wordt het ook nergens interessant. Gedurende de film had ik zo'n gevoel van ''het zal allemaal wel''. De nodige aspecten zijn er wel, maar het werkt vreemd genoeg voor geen meter. Érg érg knullige film van Godard.

Hoewel ik die typische Godard settings en sfeertjes wel aardig vind, kon ik met deze prent niet veel. Veel tè nouvelle vaag!

Wat dat betreft had ik net zo goed een film over de quantumtheorie in het Achter-Oezbekisch-zonder-ondertiteling kunnen kijken, daar had ik waarschijnlijk nog meer van begrepen!

Die Marianne Faithfull was vroeger wel een lekker ding, zeg! Nu ziet ze eruit als een afgeleefde ouwe heks.

Leuk in het algemeen.

Hoe Godard muziek gebruikt is opnieuw subliem. Als de personages beginnen zingen is het sterk, het geluid geef toevoeging, de score is mooi. De decors en kleuren laten een fris sfeertje waaien door de film, altijd positief.

Waar de film het dan laat afweten is het verhaaltje. Dun plot en er dan nog een ingewikkelde boel van maken. Je moet het kunnen maar bekoren doet het me niet. Weinig interessants te bespeuren op die manier. Maar zeker niet vervelend of irritant.

***

Paula (Anna Karina) wil de dood van haar geliefde wreken en raakt zo betrokken in allerhande politieke verwikkelingen.

Een film van Jean-Luc Godard met wederom een erg hoog experimenteel gehalte. De personages praten eindeloos over allerhande politieke zaken en als kijker begrijp je er soms helemaal niets meer van. Kunstzinnig absoluut, maar genietbaar? Ik vraag het me af. Karina speelt een aardige rol, maar je leeft als kijker niet echt het haar mee. Jezelf identificeren met Godard's personages is altijd lastig. Heb je ooit wel eens iemand ontmoet die continu filosofisch gebral voortbrengt?

Duidelijk is wel dat Godard een punt probeert te maken. Dat wordt aan het einde duidelijk waarin een personage stelt dat links en rechts verouderde termen zijn. Op de daaropvolgende vraag welke termen dan gehanteerd moeten worden, blijft het stil. Zijn daar nu 80 minuten aan politiek geneuzel voor nodig? Ik betwijfel het. Ik ben geïnteresseerd in Godard, dus kan ik deze film wel waarderen. Toch gaat het me af en toe wel iets te ver. Ik raad Made in U.S.A. dan ook enkel aan voor Godard-liefhebbers.

Ik vond vooral het begin erg sterk. Karina die door Godard ineens als een harde vrouw wordt neergezet, fataal bijna. Een paar scenes (zoals die aan de bar) met erg lollige absurdistische taal. As Tears Go By.

Op het moment dat het verhaal wat meer de overhand gaat nemen (Na een dk half uur) en er een heleboel Politieke verwijzingen langskomen werd het allemaal veel minder boeiend. Lijkt en beetje een overgangsfilm te zijn naar de Politiekere Godard die hij de jaren na deze film steeds meer zou worden en doet in veel opzichten al veel meer denken aan pakweg Week-end dan de meeste films die hij voor deze maakte. Wel weer lekker uitbundge kleuren.

Door de moeizame tweede helft jammergenoeg niet echt een van Godards sterkste. Het begin beloofde dat wel eigenlijk.

3.0*

Ik ben een ontzettende fan van Godard aan het worden. Of beter ik ben het al. 9 films gezien, allemaal geweldig. Ook deze wat minder gelauwerde film vond ik geweldig.

Godard overdrijft het overdrijven. Op zich is het een heel eenvoudig filmnoir/wraakverhaaltje. Maar het slaat allemaal helemaal nergens op (in positieve zin). Godard laat uitsluitend wazige types, bizarre situaties, weirde confrontaties en ontspoorde discussies zien, waardoor ook dit weer heel apart en bijzonder is. Dat is eigenlijk wel de kern. Er zijn geen films als de films van Godard. Er zijn muzikale intermezzo’s, er zijn tal van stijlvormen, opeens wordt het publiek erbij betrokken, er zijn vele (bijv. politieke of cineastische) verwijzingen, op het ene moment is het een komedie, op een ander moment een misdaadthriller en dan weer een surrealistische belevenis.

Af en toe is hij wat opzichtig opzoek naar het schijt hebben aan conventies (hij blijft overdrijven), maar het is zo lekker dat je bij een Godardfilm nooit op cliches getrakteerd wordt, je onmogelijk weet wat er nu weer gaat gebeuren en hij je in elke scene blijft verrassen. Ik vind zijn art-drection, zijn acteurs en zijn maffe gebeurtenissen heerlijk om naar te kijken. Vond niet alle scenes even geslaagd, maar de meeste wel. Beste voorbeeld is in die bar (zo tussen de 20ste en 30ste minuut). Die discussie over de zinloosheid van woorden en de zinnen die de betekenis geven aan woorden, vond ik heel flauw en niet grappig. Zo’n uit de lucht gegrepen liedje van the Stones (As Tears Go By) dat daar op volgt, vond ik dan weer bloedmooi en zelfs ontroerend. Geen idee waar het op sloeg, maar maakt dat uit?

Dit is een filmmaker op de top van zijn kunnen die niet geïnteresseerd is in hoe je films zou moeten maken, maar zelf wel bepaalt wat wel en niet mag. En daar ben ik hem dankbaar voor. 4 sterren, ook voor deze film. Zijn jaren ’60 werk is ongeëvenaard.

Ik was bepaald niet enthousiast toen ik deze film voor de eerste keer zag. Nu na herziening ben ik er wat beter over te spreken wat niet weg neemt dat "Made in U.S.A." voor mij toch tot de mindere films van Godard behoort. Godard overdrijft hier namelijk vooral in het gebruik van onzinnige dialogen. Het sloeg echt werkelijk allemaal nergens op. Op visueel vlak - o.a. door het felle kleurgebruik - vond ik het allemaal best aardig. Anna Karina, toch wel een mooie vrouw en erg mooi gekleed in deze film, keek nogal sjagrijnig. Het was net of ze er eigenlijk helemaal geen zin in had.

Dit is de tweede film van Godard die ik de afgelopen twee dagen bekeken heb. Gisteren was het de beurt aan Masculín, Feminin ook uit 1966 en die ik wel een stuk beter vond dan de film die ik nu vanavond bekeken heb.

3,0* na herziening

Godard was fan van film noir en dat blijkt hier nog maar eens met deze noirpastiche waarin Anna Karina de show steelt, in trenchcoat als de typische noirheld - zij het een vrouw - en niet verlegen om haar pistool te gebruiken. Het scenario is erg warrig en zou geïnspireerd zijn door The Big Sleep, al zijn er nooit rechten betaald op dit verhaal (van Raymond Chandler). The Big Sleep is inderdaad een ingewikkelde kwestie, en in deze Made In USA worden daar nog wat politieke motieven aan toegevoegd, verschillende -ismes komen langs, al vond ik die insteek moeilijk te volgen. Bij films van Godard heb ik intussen geleerd om het maar over mij te laten komen, wanneer blijkt dat het narratief afwijkt van de conventionele paden - wat bij hem meestal het geval is. Tussendoor zijn er verwijzingen naar popcultuur - met de stripverhaalprentjes en de cameo van sixties icoon Marianne Faithfull. Op een bepaald ogenblik krijgt je de indruk dat men zich achter de coulissen van het filmbedrijf bevindt, en uiteraard wordt er sowieso weer talrijke malen verwezen naar (Amerikaanse) film. Verder vraag ik me af of Alice in Wonderland niet eveneens een inspiratiebron geweest is voor deze film. Bij de intro leest Anna Karina een detectiveromannetje van de beroemde Franse reeks Série Noire, en is duidelijk aan het dagdromen, waarna het verhaal abrupt start met een onverwacht opduikend vreemd personage - fysiek zeer klein, equivalent van het gehaaste konijn? Zie ook de rol die de (veel verfilmde) misdaadauteur David Goodis (gespeeld door Yves Afoso) te beurt valt, en nog van die zaken die normaal zijn in een droomlogica. Na Pierrot Le Fou is dit voor mij alweer een vrij surrealistische ervaring dus, met komische en ook filosofische momenten. Net als genoemde film kan ik er bij een eerste kijkbeurt niet helemaal een lijn in trekken, maar op één of andere manier vind ik de reeds geziene films van Godard altijd iets vitaals hebben. Te herbekijken. Voor de acteerprestatie en het uiterlijk van Anna Karina, naast de doorlopende gekkigheid. De speeltuin van Godard, je bent er voor of tegen, vermoed ik.

Meteen is duidelijk dat dit een typische Godard-film is zoals die stijl z’n gelijke niet lijkt te kennen in de filmgeschiedenis: de film is constant experimenteel waarbij het spel met beeld, geluid, woord en verhaal volop wordt uitgespeeld en het effect vervreemdend en doordat alles op z’n kop lijkt te worden gezet tamelijk absurdistisch is. Voortdurend worden filosofische kwesties op poëtische wijze besproken of uitgesproken waarbij werkelijkheid en fictie, film en filosofie, onontwarbaar worden en de leegheid van de taal of het medium tegelijkertijd alles is. Inhoudelijk is het een (parodie op) noir film met de eeuwige vrouw met de revolver in de hoofdrol die in dit geval een moordmysterie onderzoekt – zij was de geliefde van de vermoorde – die politieke dimensies heeft met fascisme vs. communisme en het verwijt dat we in een politiestaat leven die de waarheid achterhoudt (de film lijkt onder meer te verwijzen naar de moord op Kennedy).

Aanvankelijk lijkt Godard slechts opnieuw z’n verwarrende en daardoor onnavolgbare kunstjes te vertonen, zoals hij eerder al gedaan heeft, maar gaandeweg blijkt de film toch weer meesterlijk in elkaar te zitten. Het briljante van Godard is niet dat hij simpelweg ontregelt met experimenten en daarbij een bak filosofie over de kijker uitstort maar dat hij het medium film zelf tot filosofische meditatie maakt: een reflectie op zichzelf en de waarheid waarin beeld, geluid, woord en verhaal net zo filosofisch zijn als de uitgesproken gedachten. Een waarheid die – net als bij het moordmysterie – verborgen moet blijven en het verhaal daarom niet mag worden afgemaakt. Voor zowel de kijker als de vrouw in de film is het resultaat “een Disneyfilm met bloed”.

Ik waardeer de film met ruim vier sterren maar omdat Godard zo uit de gebaande paden treedt en ook deze film weer tot een kunstwerk verheft – om welke reden anderen de film laag waarderen – rond ik ‘m naar boven af.

Vanwege het overlijden van Godard toch maar eens wat dvd's en blu-rays aangeschaft die ik zo snel kon vinden. Blijkt deze Made in USA ook op Netflix te staan. En dit was nu geen film waarvan ik dacht: hiervan wil ik de dvd tot in den eeuwigheid bewaren om steeds opnieuw te kijken.

Ik heb een beetje een haat-liefdeverhouding met Godard. In beginsel vind ik zijn films qua opzet boeiend. Soms ook mooi. En sowieso op een manier intrigerend. Maar als verhalenverteller vind ik Godard een pak minder en zeker als films wat experimenteel zijn dan verveel ik me al snel. Ik kijk vooral naar een collage beelden en daar ben ik na een halfuurtje echt wel klaar mee. Dat gebeurde in deze film ook. Ondanks enkele prima momenten (in die bar) en de prima look waar soms schoonheid in ogenschijnlijk eenvoudige shots zit zoals dat moment voor een grijze wand met blauw luifels, een streep met mooi rode bakstenen en Karina in een gele trui. Prachtig zo die primaire kleuren. Dat kleurgebruik valt vaker op.

Maar goed, ondanks de ruim 80 minuten toch een uur te lang om boeiend te blijven. 2,0*.