Hiroshima: The Aftermath (2015)

Ik heb deze documentaire gisteravond bekeken en ik moet zeggen dat ik het een interessante en ook wel indrukwekkende documentaire vond. Soms ook best heftig. Sowieso ben ik een liefhebber van films en documentaires die gaan over de Tweede Wereldoorlog, dus dit was voor mij eigenlijk verplichte kost om naar te kijken. Ik raad hem ook iedereen aan om te bekijken (sowieso om het ook nooit te vergeten).

Opzicht wist ik natuurlijk het één en ander over de atoombom (met de naam "Little Boy") op de Japanse havenstad Hiroshima en de nasleep (o.a. de straling) ervan, maar meestal werd dat belicht vanuit Amerikaans standpunt. In deze documentaire wordt dit gruwelijk en onnodig drama juist bekeken vanuit Japans standpunt en dan voornamelijk door personen die het werkelijk hebben meegemaakt waaronder een man die er nu nog steeds zwaar gehavend uitziet (o.a. had hij geen oren meer die door de kracht van de explosie van de atoombom van zijn hoofd werden afgerukt). De personen die Hiroshima bewust hebben meegemaakt, worden ook "Hibakusha" genoemd en hadden het zwaar (konden nauwelijks werk krijgen en een levenspartner vinden was ook moeilijk). De verhalen die zij vertellen m.b.t. 6 augustus en daarna zijn best heftig en indrukwekkend en worden zeer regelmatig begeleidt met beelden van een totaal verwoest Hiroshima en overlevenden rond die tijd. Zo gaat één van die verhalen over de terugkerende kinderen (ze waren eerst geëvacueerd omdat men bang was dat de Amerikanen Hiroshima kwamen bombarderen) in de verwoeste stad Hiroshima, waar ze aan hun noodloot (kregen nauwelijks te eten) werden overgelaten en voornamelijk werden misbruikt door de Yakuza (oftewel de Japanse maffia). Zo werden de jongens ingezet om te werken en de meisjes werden doorverkocht (o.a. voor de prostitutie). Ook vertellen Hiroshima overlevenden wat er met hun gezin is gebeurt en daar hebben een aantal het nu nog steeds zichtbaar zwaar mee (beginnen te huilen).

Ook de begeleidende beelden zijn best indrukwekkend, maar zijn wel niet echt schokkend. Dus echte gruwelbeelden van zwaar misvormde overlevende personen worden niet getoond in deze documentaire. Ik kan wel begrijpen waarom, maar persoonlijk had ik ze wel willen zien want dan had deze documentaire nog meer indruk op mij gemaakt. De inleiding van deze documentaire vond ik zeer interessant want toen kwam eerst nog de ontwikkeling van de atoombom aan bod. De Nazi's zijn er o.a. verantwoordelijk voor, want het zwaar water wat zij hadden gemaakt, hebben de Amerikanen meegenomen naar Amerika en daaruit hebben ze atoombom die op Hiroshima is gegooid gemaakt. Tijdens deze inleiding komen o.a. diverse Amerikanen aan het woord die er destijds bij betrokken waren (o.a. wetenschappers) en ook een aantal personen die de vlucht (er waren toen drie Amerikaanse vliegtuigen bij betrokken en eentje daarvan was ingezet om alles te registreren. Het vliegtuig met de naam "Enola Gay" heeft natuurlijk de atoombom laten vallen) hebben meegemaakt met de vliegtuigen die verantwoordelijk waren voor het afgooien van de atoombom.

Wat ook wel schrijnend was om te horen in deze documentaire is dat de atoombom waarschijnlijk helemaal niet ingezet hoefde te worden (de Japanners stonden namelijk op het punt om zich over te geven omdat ze bijna geen boten en vliegtuigen hadden waardoor het volk langzaam begon te verhongeren. Velen waren de oorlog ook moe aan het worden), maar dat de Amerikanen het o.a. hebben gebruikt om mee te experimenteren en te bestuderen. Dat laatste hebben ze ook grootschalig gedaan in de tijd na 6 augustus en hebben ze hoofdzakelijk de slachtoffers bestudeert en onderzocht i.p.v. echt te helpen en te genezen, wat makkelijk had gekund (dat geeft een Amerikaan die erbij betrokken was ook aan). Sommige jonge meisjes moesten zich hierbij ook ontkleden voor collegezalen, wat voor hun natuurlijk een vernedering was en waar ze ook zeer woest over waren. De gevolgen (voornamelijk de straling) van de Atoombom op de mens hebben de Amerikanen ook lang geheim (ze zijn er zelf ook van geschrokken) gehouden en Hiroshima was ook een lang een afgezet gebied voor de buitenwereld. Pas toen de pers erover begon te schrijven en er ook boeken over werden gepubliceerd (o.a. met verhalen van overlevenden), gaven de Amerikanen meer openheid.

Al met al was dit gewoon interessante en indrukwekkende documentaire om te zien en zeker ook omdat het na al 70 jaar geleden is. Ik ben wel blij dat gedurende die 70 jaar dit vreselijke wapen nooit meer is ingezet en het is te hopen dat het ook nooit meer gebeurt. Wat dat betreft zou deze documentaire eigenlijk verplichte kost op scholen moeten gaan worden.

Hele sterke docu over het moment in 1945 dat de toekomstige manier van oorlogsvoering bepaalde. Of althans, wat heeft laten zien dat dit soort wapens nooit meer gebruikt zouden moeten worden.

Gelukkig volgen de makers diverse mensen uit verschillende kampen (Japanse ooggetuigen, Amerikaanse bomwerpers etc), waardoor dit een erg divers verhaal is geworden waarbij iedereen zijn zegje kan doen. Uiteraard vanuit Japans perspectief als slachtoffers en vanuit Amerikaans perspectief waarom het leger deze 2 bommen nodig vond.

Zelf heb ik WO II altijd reuze interessant gevonden, maar dan wel de strijd met de Duitsers. Alles rondom Japan heeft me toch altijd minder gepakt, maar dankzij een serie als The Pacific of dit soort docu's ben ik het toch allemaal meer gaan volgen en dan blijkt ook deze periode vrij fascinerend. Neem het verhaal van de gewonde vader die kort na de capitulatie dood is gegaan uit een soort schaamte, omdat capituleren voor Japanners een ondenkbaar iets was. Verder viel me op dat vooral de Amerikanen vrij weinig medeleven en emoties toonden voor het werpen van de bommen. Uiteraard omdat hun regering hen heeft laten geloven dat het erg nodig was en dat het qua doden en toekomstige gevolgen wel mee viel, maar toch. Je veegt wel even in een week tijd 2 gigantische steden van de aardbodem. Ik kan me niet voorstellen dat ik zou kunnen leven met mezelf als ik zoiets had gedaan, ook al waren het orders en ook al eindigde de oorlog er meteen mee.

Buiten de ooggetuigenverhalen krijgen we gelukkig ook nog een helder verhaal te horen over hoe deze dagen destijds zijn verlopen. Nooit geweten dat de Japanse regering op de hoogte was dat er een tweede bom was die eventueel zou worden geworpen. De vernietiging van Nagasaki hadden ze dus kunnen en moeten voorkomen, iets wat door een ooggetuige ook verwonderd wordt beaamd in de docu.

Uitstekende, maar wel vrij confronterende documentaire. Erg pijnlijk om het aangerichte leed bij de bevolking te zien. Wat moeten zij hebben geleden als je alle brandwonden en andere ellende zag. De daadwerkelijk gefilmde beelden (en de foto's die uit de vliegtuigen zijn gemaakt) van de ontploffing zijn wel prachtig, op een hele lugubere manier dan.

4*

Een schandvlek.

Een schandvlek op het blazoen van de mensheid. Ondertekend door de Amerikanen. Het enige land dat tot op de dag van vandaag atoomwapens heeft ingezet tegen een ander land. Ze niet gebruiken was geen optie, miljarden dollars waren immers in het atoomproject gepompt. Stel je voor, je zou de bommen eens niet gebruiken.

Ik heb geen enkel begrip voor de beslissing van Truman (of de Amerikaanse legerleiding) om deze verschrikkelijke oorlogstuigen tegen burgers te gebruiken. Geen begrip eveneens voor de halsstarrige houding van de Japanse overheid om niet over te gaan tot capitulatie en - net zoals Hitler en nazi-Duitsland - in plaats daarvan het eigen volk te laten creperen.

Conventionele wapens hebben ook hun slachtoffers gemaakt, nog meer dan beide atoombommen. Maar de repercussies van deze laatsten zijn zo veel erger dan 'normale' wapens. Dat en het feit dat de oorlog nagenoeg voorbij was (Japan zat op z'n knieën) maken dit één van de schandelijkste oorlogsmisdaden in de recente geschiedenis.

Hiroshima en Nagasaki waren niet meer of niet minder dan twee grote laboratoria, waar de bevolking als proefkonijnen werden gebruikt. Macaber.

Ook hier pakkende interviews met Japanners en Amerikanen die er destijds bij waren (walgelijk overigens die Amerikaanse propaganda) en aangrijpende beelden van de explosies en de dagen en weken nadien.