Amarcord (1973)

Dit heb ik altijd de ideale instapfilm voor Fellini's oeuvre gevonden: grappig en lyrisch, realistisch en fantasierijk, weemoedig en uitbundig tegelijkertijd. Heel veel scènes zou ik als hoogtepunten kunnen noemen (Gradisca, de oom in de boom, de tabaksverkoopster, de mist), maar zelf lig ik altijd onder tafel bij de woede-uitbarstingen van vader en moeder wanneer ze dreigen met zelfmoord, waarbij vader probeert zijn kaken uit elkaar te trekken en moeder na haar eruptie even in de spiegel kijkt of haar haar wel goed zit. Het is niet mijn jeugd, maar ik zou daar zomaar hebben kunnen wonen. Een onbeschrijflijk kleurrijk spektakel dat ik onbeperkt kan zien en herzien.

Wat een heerlijke film was dit. Genoten van het begin tot het einde, met enkel hier en daar een klein smetje. Amarcord heeft nauwelijks een plot of een rechtlijnige verhaalstructuur, maar dat is de grote kracht van de film. Het gaat over de losstaande lotgevallen van enkele personages, maar het is ook breder dan dat. Het gaat over een stad, over een land, over een tijdsperiode. Wat het betekende om op te groeien in de jaren dertig in Italië. Hoe het voelde om in die periode en onder die omstandigheden op te groeien. Het is een heel anekdotische en fragmentarische film, maar het geheel wordt wel strak bij elkaar gebonden door een thema, een idee, een consistent sfeerportret. Een poëtische visuele stijl. De beelden die Fellini uit zijn hoed tovert zijn werkelijk prachtig; tegelijkertijd zo rauw en zo poëtisch. In felle mate geromantiseerd, maar niet per se altijd verbloemd of mooi. Het is een complexe balans, maar Fellini weet die perfect te vinden.

Zoveel prachtige scènes. De oom in de boom schiet me als eerste pareltje te binnen, de scènes op school of in biecht bij de priester, die chaotische keukenscène waarbij vader en moeder allebei compleet uit de bocht vliegen, het moment met de dansende jongeren, het fantasieverhaal-binnen-het-verhaal over de sjeik en zijn 28 minnaressen, de verschillende families die op hun schommelende bootjes uitkijken over het voorbijvarende cruiseschip. Zoveel kleurrijke personages. Zoveel grappige momenten; het is echt een luchtige en komische film. Die het niet schuwt om afwisselend ook zwaarmoedig en droevig en melancholisch te worden. Het is de combinatie van al die verschillende sferen en gevoelens dat van Amarcord zo'n compleet pakket maakt, een schildering van het leven zo je wil. Een melancholisch, poëtisch, komisch schilderij.

Ik kon hier geen genoeg van krijgen. Omdat de film ook niet toewerkt naar een duidelijk eindpunt, had het van mij gevoelsmatig nog wat langer mogen voortkabbelen. Maar zoals het nu is, is het evengoed nagenoeg perfect.

4.5*.

Dit is de 2e film van Fellini die ik gezien heb na 8½ en opnieuw ben ik niet onder de indruk geraakt. Een echt verhaal of samenhang heeft Amarcord niet en het springt van de hak op de tak. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn, maar op geen enkel moment ben ik echt in de film kunnen komen. Er waren weinig scènes die me konden bekoren, op uitzondering misschien van de scène met de oom die in zijn broek plast en in een boom terecht komt om dan te schreeuwen dat hij een vrouw wilt. Lekker absurd, maar de rest deed me over het algemeen zeer weinig. Er hangt op zich wel een leuk sfeertje over deze film, vooral dan op het pleintje, maar ik denk dat Fellini gewoon niet echt iets voor mij is.

2*