Venus in Furs (1995)

Venus in Furs (1994), van Victor Nieuwenhuijs en Maartje Seyferth, is geïnspireerd op de roman Venus im Pelz (1869) van de Oostenrijkse auteur Leopold von Sacher Masoch, die in dit werk voor het eerst in de literatuur het begrip masochisme heeft beschreven. Het regisseursduo poogde samen met Ian Kerkhof een diepzinnig scenario in elkaar te flansen.

In Venus in Furs draait het om de verhouding tussen een jongeman, Severin von Kusiemski, en een vrouw, Wanda von Dunajew. Deze sluiten in het begin van de film een contract af, waarin staat dat Severin de slaaf van Wanda zal worden. Nadat hij genoeg heeft van de huishoudelijke taken als schrobben en de tuin omspitten, wil hij zijn seksuele fantasieën over zichzelf en Wanda waarheid zien worden. In deze fantasieën beleven ze een klassieke SM-relatie, waarin hij de slaaf is en zij de bestraffende meesteres. Er is echter een tegenstrijdigheid: Severin gelooft heilig in zijn rol als masochist, terwijl Wanda handelt uit pure liefde.

De beschrijving van de film op de dvd-hoes maakte me nieuwsgierig. Men spreekt over een film met meerdere lagen. Een film die speelt met het thema werkelijkheid en fantasie. Een film die dit alles toont op een aparte, stijlvolle manier ... Dan is het toch niet zo gek dat ik dacht te gaan kijken naar een film waarbij de passie en de onderlinge spanning van het scherm zou druipen, of in ieder geval voelbaar zou zijn? Het uitgangspunt is o zo mooi en biedt tal van mogelijkheden. Tijdens het bekijken van de film had ik vaak ook het gevoel dat er veel meer in zat als men wat meer gedurfd had. Er waren momenten waarop men ook écht een spelletje met de werkelijkheid/fantasie had kunnen spelen, of had kunnen ontsnappen uit die gestileerde wereld en een loopje had kunnen nemen met de werkelijkheid. Je voelt wat de film wil tonen, maar moet constateren dat zij er niet in slaagt dit over te brengen. Je gaat nergens meevoelen met de personages. Dat de film slecht Engels is nagesynchroniseerd en dat de hoofdrolspelers gekozen lijken om hun uiterlijk, draagt hier vanzelfsprekend ook niet aan bij.

De film is bewust stil en zwijgzaam. De dialogen zijn schaars. Slechts een enkele keer komen er een paar zinnen over de lippen van de acteurs rollen, of overpeinst een van de twee de situatie. En ook hier is het jammer dat men niet wat dieper op het onderwerp ingaat, of wat meer lef toont. De dialogen en overpeinzingen blijven oppervlakkig en gevoelloos, raken nergens de kern of zetten de kijker aan het denken.

Visueel zit de film wel aardig in elkaar. Al wordt het nergens echt speciaal of opmerkelijk. De stijlvolle zwart-wit beelden zijn mooi, maar nergens indrukkwekkend. De score is vervaardigd uit bestaande stukken muziek van onder andere Mahler en Tsjaikovski, maar ook deze weten bij de kijker geen bepaald gevoel op te wekken. Men probeert een bepaalde atmosfeer van leegte en tijdloosheid te creeëren, maar slaagt hier helaas niet in.

Ik heb na het bekijken van de film een tijdje zitten denken over het thema en kreeg allerlei gedachtes wat men er zoal mee had kunnen doen. Van de meerdere lagen had sprake kunnen zijn. Misschien heeft men toch te krampachtig geprobeerd om het beeld te laten spreken i.p.v. het woord. Er zijn regisseurs die beiden mooi kunnen combineren in een film. Wellicht dat ook het budget wat beperkingen met zich meebracht in dit geval. Jammer is het in ieder geval.

Hij verlangt naar pijn ... zij snakt naar liefde ... en als kijker hoopte je op meer.

Hier de DVD recensie.

"Can you still love me? I love you more then ever. The more you torment me, the more I love you."

Na het eerder zien van de Nederlandse films "Crepuscule (2009)" en "Vlees (2010)", wilde ik eigenlijk nog een film zien waarin de mooie Nellie Benner meespeelt, maar die zijn er helaas niet. Daarom ben ik maar opzoek gaan naar films van regisseur Victor Nieuwenhuijs (in beide genoemde films was hij één van de twee regisseurs) en toen kwam ik al snel uit op deze "Venus in Furs" uit 1995, welke een Nederlandse Drama / Erotiek film is, oftewel een film voor mij. Het mag dan wel een Nederlandse film zijn, maar de voertaal is Engels. Nellie Benner doet dan wel niet mee in deze film (in 1995 was ze ook pas negen jaar oud), maar de blonde stoot Anne van de Ven mocht er ook best wezen en ze is ook vaak naakt te bewonderen (ze heeft mooie borsten).

In de in 1869 verschenen roman "Venus im Pelz" van Leopold von Sacher-Masoch, werd voor de eerste keer het spel van onderwerping, fantasie en macht beschreven dat sindsdien met de term masochisme wordt aangeduid. Dit was voor het regisseursduo Victor Nieuwenhuijs en Maartje Seyferth een uitgangspunt voor deze korte zwart-wit film, welke slechts 65 minuten duurt, waarin het draait om Severin von Kusiemski (André Arend van de Noord) en Wanda von Dunajew (Anne van de Ven). En om het verhaal nog wat allure te geven wordt er regelmatig muziek van Pjotr Iljitsj Tschaikowski, Gustav Mahler en Edvard Grieg gebruikt.

In het begin van de film belanden we in bed bij hoofdpersoon Severin von Kusiemski en zijn vriendin Wanda von Dunajew. De twee sluiten een contract waarmee Severin zich verplicht Wanda op haar wenken te bedienen. Met genoegen vervult hij zijn huishoudelijke taken, totdat strijken, tuinieren en het schrobben van de vloer hem niet genoeg bevrediging meer brengt. Severin daagt zijn meesteres uit hem eens lekker met de zweep te bewerken, zodat zijn masochistische verlangens bevredigt kunnen worden. Aanvankelijk slaat ze er vol overtuiging op los, maar al snel blijkt dat ze liever geknuffeld wil worden. Uit liefde blijft ze het spel echter meespelen. Uiteindelijk laat zij hem aan zijn lot over met een andere man (Raymond Thiry) en zelf poetst zij de plaat met een vriendin (Hilt de Vos).

Visueel gezien mocht deze film er best wezen met o.a. mooie close-ups van lichamen (vooral natuurlijk die van Anne van de Ven) en de zwart-wit beelden van de film zijn contrastrijk belicht en bevestigen zo de onwerkelijke, droomachtige sfeer van de film. Ook speelt de film zich af op verschillende locaties zoals in een trein, in klassieke plekken (zoals een stal en een pastorie), in de natuur en in een dierentuin (dan zien we o.a. een tijger en gorilla's). Maar qua verhaal vond ik het vooral saai, langdradig (ondanks dat de film maar 65 minuten duurt) en eigenlijk ook te braafjes.

Er valt opzicht best veel naaktheid te zien, vooral van de mooie Anne van de Ven, maar voor de rest krijg je alleen wat slaan met een zweep te zien, wordt er een sigaret (er wordt overigens best veel gerookt in deze film) op de rug van Severin (die zelf wilt dat Wanda hem Gregor noemt) uitgedrukt en wordt Severin gebrandmerkt (wordt wel niet expliciet getoond). De scene waarbij Severin met de zweep wordt geslagen door Wanda na circa 27 minuten in een geopende bontjas (met daaronder verder niets aan) en naaldhaken, mocht er best wezen en zeker qua intensiteit waarmee Anne van de Ven de zweep hanteert. Daarna gaat ze ook in een stoel zitten en trekt ze haar bontjas en schoenen uit (die Severin weer bij haar aantrekt) en vraagt Severin aan haar of ze hem weer wilt slaan met de zweep en gaat hij op handen en voeten zitten (zodat ze hem kan slaan op de rug). Maar i.p.v. daarvan schopt ze hem in de buik en zegt hij:

"Why did you kick me?"

Naderhand (op het einde) wordt Severin door Wanda ook met een touw vastgebonden aan een pilaar en worden er ook een man (Raymond Thiry) en nog een vrouw (Hilt de Vos), de vriendin van Wanda, bij betrokken (met de vrouw loopt Wanda uiteindelijk weg en dan samen naakt). De man krijgt dan van Wanda de zweep en kijkt dan naakt (met alleen nog naaldhakken aan) op een afstandje toe hoe Severin geslagen wordt. Dat laatste wordt wel niet zichtbaar getoond. Daarna wordt Severin nog gebrandmerkt door de man, maar dat wordt eveneens niet zichtbaar getoond. Maar dat zijn eigenlijk ook de enige scènes in de film die iets te maken hebben met sadomasochisme, oftewel SM. "Venus in furs" gaat dus niet zozeer over de SM-cultuur, als wel over het uitleven van erotische fantasieën.

Behalve de schoonheid van Anne van de Ven vallen vooral de details in deze film op zoals een ouderwetse rinkelende telefoon, een strijkbout of een treincoupé welke regelmatig te zien is in deze film. In die treincoupé zit Wanda dan met een andere man en Severin staat buiten de treincoupé met een conducteurspet een sigaret te roken en kijkt naar buiten en checkt ook regelmatig hoe het in de treincoupé gaat. Maar Anne van de Ven is natuurlijk de grote trekpleister in deze film en ze wordt ook regelmatig fraai in beeld gebracht en dat o.a. als ze op een trap loopt, als ze in een stoel gaat zitten en als ze in bad gebracht wordt door Severin die haar dan optilt. Ze is in de film ook meer naakt te zien dan met kleren aan (zoals een bontjas) en dan is het vooral genieten van haar fraaie lichaam en vooral haar mooie borsten. Aan de borsten en tepels mag Severin ook zuigen en ook mag hij haar voeten pedicuren en masseren.

Ze is overigens niet de enige vrouw die naakt te zien is, want op een gegeven moment krijgen we een fantasie van Severin te zien en daarin zien we hem in de natuur achterna gezeten worden door drie naakte donkere vrouwen (Claire Mijnals, Meredith Chanahung en Julia Braams), die hem te pakken krijgen en hem daarna spannen achter een kar (dus niet "paard en wagen" maar "man en wagen") die hij moet trekken. En dat onder toezicht van Wanda die op een soort van heuvel (waarop ook een stoel staat) staat uitgedost als een koningin met een pelsmantel (ze opent deze ook voor hem) en een kroon op haar hoofd. En verder zien we op het einde nog wat naaktheid van Hilt de Vos (als ze haar bontjas uittrekt) als ze samen naakt met Anne van de Ven wegloopt. Daarna is de film eigenlijk ook afgelopen en zien we enkel nog het shot zoals de film begon, namelijk met Severin zittend en denkend op een bankje in een klassiek gebouw, die daarna opstaat en wegloopt. Dan is de film ook echt afgelopen.

Ondanks dat de hoofdrolspelers André Arend van de Noord en Anne van de Ven het nog enigszins verdienstelijk deden, is "Venus in Furs" het kijken eigenlijk niet waard (misschien alleen voor Anne van de Ven). Door de strakke beeldtaal, de spaarzame Engels nagesynchroniseerde dialogen en het masochistische thema, zal de film ook niet iedereen bekoren. Temeer daar we uitsluitend de seksuele beleving van de personages te zien krijgen. De film lijkt daardoor vooral bedoeld voor kijkers die raakvlakken zien tussen de eigen fantasie en die van Severin en Wanda.