Les Portes de la Nuit (1946)

Piepjonge Yves Montand in film van meester-regisseur Marcel Carné uit 1946.

Helaas zat men in 1946 niet te wachten op een film die speelde net na de bevrijding van Parijs en waarin een voormalige partizaan oploopt tegen een collaborateur waarvan iedereen denkt dat het een verzetsheld is.

Film flopte genadeloos.

Dat ligt dus niet aan de film zelf, die is wat minder uitbundig dan Les Enfants du Paradis, maar komt toch wel visueel bij de betere films uit de jaren veertig.

Grotendeels overigens een liefdes-drama waarbij alle oorlogs-traumatiek op de achtergrond een rol speelt.

En dat alles wordt gadegeslagen en becommentarieerd door "Het Lot" dat in de vorm van een clochard-achtige type de personages ook regelmatig persoonlijk waarschuwt.

De nacht opent de poort naar geluk en ongeluk, liefde en haat...

De zoveelste samenwerking tussen Marcel Carné en Jacques Prévert (scenario en dialogen) resulteerde in de eerste plaats in een visueel heel mooie film met wat fantasie (de clochard "Destin") en voor de rest de belevenissen tijdens één nacht van enkele personen, die hoe dan ook op één of andere manier met elkaar verbonden zijn.

Een hele cast belangrijke Franse acteurs waarbij vooral de jonge Yves Montand opvalt. Duidelijk nog wat onwennig, net als Serge Reggiani en wat dan gezegd van het verliefde tienermeisje Dany Robin.

De impact van WO II en de collaboratie waren op het ogenblik van het verschijnen van de film brandend actueel en spelen een belangrijke rol in het intrige van deze film, weliswaar geen meesterwerk, maar toch zeker het bekijken waard.

Het prachtige chanson "Les Feuilles Mortes", werd geschreven door Jacques Prévert en door Yves Montand op de plaat gezet en behoort tot de belangrijkste nummers van zijn repertoir. In de film is het instrumentaal te horen en wordt er alleen maar een klein stukje van de tekst gebracht.

Onaangename intrede in de 'Carne Cinematic Universe'. Het vitalistische, romaneske van zijn vooroorloogse films is helemaal verdwenen en moet plaats maken voor een schematische wereld waar alles in het teken staat van de 'tragiek'. Een universum zonder daglicht, enkel bestaande uit schimmige hoekjes, troosteloze hangars... Je zou haast denken dat Parijs een havenstad is, ik zweerde af en toe zelfs een misthoorn te horen! De personages, allemaal lotgevallen paupers die veelbetekenend voor zich uitstaren, inclusief een personage 'Het Lot' (!!!!) dat met een priemende blik iedereen aanmaant: "doe het niet, ongelukkige!!!!" Het enorme zelfmedelijden van het personage van Montand aan het eind voelt zeer misplaatst: z'n scharreltje van de avond wordt neergeknald, is dat nou een reden om zo te lopen bokken? Of misschien moeten we zijn leed interpreteren als een verpersoonlijking van Het Collectief Bewustzijn, van Het Verdriet van Frankrijk, een land verscheurd door Het Grote Verraad tijdens de bezetting. Maar tiens, wie was het ook alweer die twee Vichy regime klassiekers maakte voor Continental Films onder auspiciën van Goebels? Sans commentaire, n'est-ce pas, cher Marcel?

Bij vlagen erg mooi gefilmd en geacteerd, met die karakteristieke koppen van Montand en Reggiani. Zelfs een beetje noir-achtig.

Het verhaaltje is verder niet heel bijzonder en soms is de sfeer me wel iets té poëtisch.

Had trouwens verwacht dat Montand zelf nog Les Feuilles Mortes zou gaan zingen, maar dat moment bleef uit.