Amadeus (1984)

Ik snap dat een film als deze saai kan zijn voor mensen die weinig klassieke muziek luisteren. Het geeft toch een hele extra laag aan deze film als je de muziek van Mozart goed kent en waardeert. Ik heb daar geluk mee.

Het thema van deze film is een thema waarin iedereen zichzelf wel in kan herkennen. Iedereen wil iets bereiken, uitstijgen boven de middelmatigheid en roem kennen. Als je dat zo graag wil, maar het niet lukt kan een mens daardoor zeer gekweld worden. Dit is waanzinnig goed verfilmd in de scene waarin Mozart een variatie maakt op de mars van Salieri.

Dit is zo'n film waarvan ik een aantal scenes keer op keer opnieuw kan kijken zonder dat het gaat vervelen. De karakters zijn heel goed geacteerd en de kostuums zijn prachtig. Ik geef de volle vijf sterren.

Hannes: Wat mij visueel het meest opviel in de film waren de bijzondere mooie pruiken en sierlijke kostuums. Ook de inrichtingen van de gebouwen waren zeer indrukwekkend, denk maar aan de mooie schilderijen en de tapijten. Ook de authentieke piano vond ik echt prachtig!

Warre: Ik vond dat de film zeer aangenaam was, soms misschien wat aan de saaie kant maar toch hier en daar met wat humor, wat er voor mij altijd wel in kan. Zelf vond ik het ook een film om uit te leren. Je moet kunnen leren uit je fouten, dat is volgens mij heel belangrijk en toepasselijk in de film.

Milan: Ik vond de piano's die ze gebruikten in de film goed gemaakt. De kostuums waren mooi, kleurrijk ook. De gebouwen en de locatie's gaven ook wel een sfeer van toen.

Marijn: Ik vind het zeer mooi hoe ze al deze gebouwen samendeden en de decoratie ook echt van die tijd was. Ook.de pruiken en andere kledij waren de moeite waard om op te letten. De film was wel langdradig.

Hij hield van biljarten en van vieze grappen, was sociaal onhandig en verkwiste zijn geld. Maar hij was ook het grootste muzikale genie aller tijden, verantwoordelijk voor muzikale meesterwerken als “Eine kleine Nachtmusik”, “Die Zauberflöte”, “Don Giovanni” en “Le Nozze die Figaro”. Maar deze naar Wolfgang Amadeus Mozart vernoemde biografie is verteld vanuit het perspectief van Antonio Salieri, destijds hofcomponist van Keizer Joseph II en stikjaloers op het gemak waarmee de geniale, maar in Salieri’s ogen ook zeer irritante en soms ronduit respectloze Mozart. Mozart stierf op 35-jarige leeftijd en werd begraven in een graf voor armoedzaaiers. De exacte oorzaak van zijn dood is niet bekend, al neemt men aan dat hij stierf aan een ziekte. Dat neemt niet weg dat indertijd het hardnekkige gerucht de ronde deed dat Salieri verantwoordelijk was voor Mozarts dood.

“Amadeus” neemt dat intrigerende gerucht als uitgangspunt en maakt daarmee duidelijk dat deze biografische film geen geschiedenisles is, hoewel de karakteriseringen van Mozart [Tom Dulce] en Salieri [F. Murray Abraham] in ieder geval wel dicht bij de realiteit blijven, voor zover die bekend is. De film begint in 1823 wanneer de inmiddels hoogbejaarde Salieri luidkeels roept om vergeving voor de moord op Mozart, alvorens een mislukte zelfmoordpoging te doen. Hij belandt hierdoor in een gesticht, waar hij bezoek krijgt van een priester [Herman Mecklere] aan wie hij vertelt over zijn relatie met Mozart vanaf de eerste ontmoeting tot aan diens dood.

Salieri ziet Mozart voor het eerst wanneer hij een vrouw opjaagt en die na een paar zeer schunnige woordgrappen op uiterst lompe wijze ten huwelijk vraagt. Een ongemanierde vleugel in de ogen van de godvrezende, vrome Salieri. Maar Salieri ontdekt ook al heel snel dat Mozart een muzikaal genie is waar hij zelf absoluut niet aan kan tippen: hij omschrijft Mozarts muziek zelfs als de stem van God. Wanneer de gemaskerde Salieri tijdens een feest Mozart vraagt om zijn manier van spelen te imiteren, laat Mozart geen spaan van hem heel. Dit alles voedt de jaloezie en maakt Salieri vastberaden om Mozarts carrière naar de knoppen te helpen. Salieri heeft namelijk één troef: hij is hofcomponist van Keizer Joseph II [Jeffrey Jones], een groot liefhebber van muziek maar zonder muzikaal talent en zonder een oor voor muziek. Om die reden is Salieri de belangrijkste adviseur van de keizer en van die positie maakt hij op geslepen wijze gebruik.

“Amadeus” is een feest voor oor en oog. Veel van Mozarts belangrijkste meesterwerken passeren de revue en die zijn allemaal prachtig uitgevoerd door The Academy Of St Martin In The Fields onder leiding van Sir Neville Marriner. De muziek bestaat uit een dwarsdoorsnede van Mozarts beste werk. Daarom is deze film in dat opzicht een uitstekende kennismaking met Mozart en een genot voor de liefhebbers van zijn bekendste werken. Maar “Amadeus” schittert ook door de kwaliteit van de vaak zeer weelderige kostuums en de uitstekend verzorgde make-up. Daardoor brengt deze film de tijd waarin Mozart leefde op treffende wijze tot leven.

Maar ondanks al die aandacht voor detail zijn het de acteurs die de film domineren. Abraham en Hulce zijn allebei voortreffelijk in complexe rollen, want gedurende de film veranderen zowel Salieri als Mozart qua fysiek en karakter. Dat beide acteurs genomineerd werden voor een Oscar voor beste mannelijke hoofdrol zegt echter ook iets over het voortreffelijke script dat de acteurs de middelen geeft om zo te schitteren. Jeffrey Jones – voor veertigers waarschijnlijk vooral bekend als Mr Rooney uit “Ferris Bueller’s Day Off”- is ook subliem als de keizer die onder alle omstandigheden zijn muzikale beperkingen probeert te verhullen, maar niet schroomt om zijn autoriteit te laten gelden.

“Amadeus” won in totaal maar liefst 8 Oscars, waaronder die voor beste film [Saul Zaentz], beste regie [Milos Forman], beste acteur [F. Murray Abraham] en beste scenario [Peter Schaffer]. Dit is zo’n biografie die een genot is voor zowel filmliefhebbers als muziekliefhebbers. En dat zo’n films zijn dun gezaaid!

Film waarbij een op leeftijd zijnde Salieri over Wolfgang Amadeus Mozart vertelt aan een priester. Dit levert een boeiend portret op en een tijdsbeeld van Wenen in de achtttiende eeuw. Het ziet er allemaal puik uit in deze film, het acteerwerk is goed en de muziek is fraai.

Of het allemaal historisch gezien accuraat is, valt moeilijk te zeggen. Aanrader en waarom geen film over het leven van Ludwig von Beethoven? En dan bedoel ik uiteraard niet de hond.

Amadeus (1984)

Het succesvolle leven van de wereldberoemde Wolfgang Amadeus Mozart wordt in deze biopic door zijn jaloerse vijand Salieri verteld. De drie uur durende film werd geregisseerd door Miloš Forman en verscheen in het jaar 1984. Hij is gebaseerd op het toneelstuk ‘Amadeus’ van Peter Shaffer. Het genre is semi-biografie, drama, muziek en liefde. De prachtige klassieker won tal van prijzen en Oscars.

Korte samenvatting

In het begin van de film zie je een dramatische scène waarin Salieri beweert Mozart te hebben vermoord. Na dit voorval belandt hij in een psychiatrische instelling. Daar zie je hoe hij het hele verhaal over de haat en jaloezie tussen hem en Mozart verteld aan een priester. De film toont dit aan de hand van flashbacks. Antonio Salieri was een bekende componist in Wenen die de werken van Mozart enorm bewonderde. Maar wanneer Mozart ook naar Wenen komt en ze vaak met elkaar in contact komen, merk je dat de jaloezie sterk toeneemt. Salieri was woedend op God dat hij de aanleg voor die muzikale perfectie aan een, in zijn ogen, onverantwoordelijk en kinderachtig iemand als Mozart schonk. Hij was er van overtuigt dat hij dat wonderlijke talent verdiende. Daardoor probeerde hij Amadeus op alle mogelijke manieren tegen te werken. Hij ontdekte dat Mozart leed onder een nog steeds kwellende invloed van zijn gestorven vader. Dat gebruikte hij om Mozart uit te schakelen, waarna hij uiteindelijk ook echt stierf.

Sterke punten

Wij persoonlijk vonden werkelijk alle personages prachtig geacteerd! Vooral Tom Hulce heeft voor ons de rol van Amadeus schitterend vertolkt. Doorheen de film koos Forman voor de muziek van Mozart en Salieri wat de sfeer nog maar eens verhoogd. Ook de opera fragmenten die je te zien krijgt zorgen absoluut voor een meerwaarde. De film bevat hiernaast ook een tikkeltje humor zoals bijvoorbeeld het grappige lachje van Mozart. Tot slot maakten de prachtige settings en kostuums het zeker af.

Zwakke punten

Wat wij wel een minpunt vinden is dat de film drie uur duurt. Het werd op den duur een klein beetje langdradig en soms een tikkeltje saai, wat niet wegneemt dat het nog steeds een prachtige film is! Daarnaast was het op sommige momenten een beetje veel van hetzelfde. Ook niet alles klopt volledig met de werkelijkheid.

Het is zeker een mooie en ontroerende film. Wij vonden hem wel naar het einde toe een beetje langdradig en saai. Maar de vele sterke elementen in de film compenseren dat. Daarom zouden wij hem toch zeker een 9/10 geven. Uiteindelijk is Mozart tot op vandaag nog steeds voor velen een van de allerbeste componisten. Dus om dan ook eens de weten wie die zo befaamde Mozart nu eigenlijk was, vinden wij het absoluut de moeite om je tijd eens te nemen voor deze wondermooie film van Miloš Forman.

Amadeus is een Amerikaanse muzikale dramafilm van regisseur Miloš Forman. De film gaat over het leven van het grootste muzikale genie dat ooit op deze aardbol heeft rondgelopen: de componist Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791).

De film begint in een psychiatrische inrichting waar de bejaarde componist Antonio Salieri terugkijkt op zijn leven, en dan met name op zijn relatie met Mozart. Er volgt een zogenaamde raamvertelling, waarin we kennismaken met het leven van Mozart. Salieri is stinkend jaloers op het goddelijke talent dat Mozart heeft gekregen. Hij doet zich voorkomen alsof hij het beste met Mozart voorheeft, maar in werkelijkheid is hij uit op diens totale vernietiging.

Gisteren zag ik de director’s cut van de film, die 20 minuten langer is dan de bioscoopversie en maar liefst drie uur duurt. Ik heb me echter nergens zitten vervelen. De muziek is meer dan prachtig, en ik heb het volume lekker hoog gezet, terwijl ik zelf centraal tussen de boxen van mijn 5.1 surroundsysteem zat te genieten. Wel vond ik dat de muzikale nadruk wat te veel lag op opera, terwijl Mozart ook pianoconcerten, symfonieën, cantates, koorzangen en nog veel meer gecomponeerd heeft. En opera is juist één van de weinige muziekvormen waar ik niet zo veel mee heb. Niet dat ik het niet mooi vind, maar ik snap gewoon geen hout van al die tenoren en sopranen die enthousiast onverstaanbaar door elkaar heen zingen. Maar goed, dat zal wel aan mij liggen en smaken verschillen nu eenmaal.

F. Murray Abraham is werkelijk fenomenaal als de afgunstige Salieri, hij speelt de rol van zijn leven en kreeg hiervoor terecht de Oscar voor beste acteur in een hoofdrol. Tom Hulce vind ik echter niet helemaal gelukkig gecast. Hij zet de genialiteit van Mozart best geloofwaardig neer, maar hij speelt hem ook als een infantiele, vulgaire imbeciel. Om de zoveel tijd barst hij uit in een irritant gegiechel, en dat werkte me af en toe behoorlijk op de zenuwen.

Amadeus won in totaal maar liefst acht Oscars, waaronder die voor beste film (Saul Zaentz), beste regie (Miloš Forman), beste acteur (F. Murray Abraham) en beste scenario (Peter Schaffer). En uiteraard die voor het beste geluid, want de muziek is eigenlijk de échte hoofdrolspeler in deze film. 4,5*

Wolfgang Amadeus Mozart was naar verluidt een vrij irritant, kinderlijk en arrogant persoon. Of dit strookt met het personage uit de film met zijn scherpe schaterlach laat ik in het midden. Wereldwijd geroemd als onbegrensde muziekvirtuoos is het nooit een onbesproken figuur geweest, zo blijkt. Vooral zijn dood en begrafenis zal me nog even bijblijven. Berooid verliet hij het aardse leven en diende hij afscheid te nemen via een sobere begrafenis en massagraf. Het contrast kan haast niet groter zijn voor één van de grootste muzikale genieën aller tijden.

De film zelf vertrekt vanuit het standpunt van Antonio Salieri, de hofcomponist van keizer Jozef II. Hij was minder getalenteerd dan Mozart - wie niet als zelfs Beethoven bij hem op les kwam - als dit uitte zich in jaloezie, afgunst en haat jegens Mozart. Het verhaal wordt verteld via de memoires van Salieri, als een soort biecht aan een priester waarbij hij zijn ziel op tafel legt.

Tom Hulce zette een schitterende vertolking neer van Mozart. De acteur doet me wat denken aan de Vlaamse Jonas Van Geel, quasi een lookalike. Mozart komt naar voor als een levensgenieter met vervelende trekjes. Maar ook Salieri is niet zomaar een bad guy. Zijn jaloezie is weinig onmenselijks, alleen maar een pijnlijke vaststelling. Het zijn net die scènes waarbij Salieris gevoelens in beeld worden gebracht met op de achtergrond de prachtige oeuvres van Mozart die de film zo sterk en verbonden maakt.

Uiteraard is het een understatement om de veelvuldige klassieke compostities geweldig te vinden. Prachtig gewoonweg en een echte toegevoegde waarde. Ook decor een aankleding waren van een hoog niveau. Dikke 3,5* en zelfs een 4,0* waard.

Voornaamste probleem van de film is de zwakke Hulce waarbij Mozart als karikatuur wordt neergezet. Daarnaast een matige spanningsboog waarbij de film in het midden volledig stil valt qua plot ontwikkeling. Redelijk goede F. Murrah Abraham, hoewel ik een Oscar ook wel weer overdreven vindt. Helaas toch echt een tegenvaller.

2*

I will speak for you, Father. I speak for all mediocrities in the world. I am there champion.

Een film die mij vroeger behoorlijk kon bekoren, maar is dat tien/vijftien jaar later nog steeds zo? Daarom liep ik gisteren met vrees naar de kast om deze uit de collectie te vissen. Maar... tweeënhalf uur later, een tijdspanne die letterlijk om vloog was ik toch weer helemaal in de ban van en overtuigd door dit kunststukje van Milos Foreman.

Het eerste wat ik moet zeggen over de film is correctheid. De beschrijving qua karakter en uiterlijk betreffende Antonio Salieri lijkt behoorlijk correct. Een stijf karakter met spartaanse leefgewoonten die zichzelf weinig tot niets gunde. Dan het verhaal dat hij iets met de dood van Mozart te maken zou hebben, schijnt uit de lucht gegrepen, en vooral gebaseerd op 'geruchten' . Wat we hier aan plot of complot te zien krijgen mag aangenomen als volledig fictief. Er schijnt wel een fenomeen te bestaan dat het 'Salieri-syndroom' heet die kenmerken heeft als jaloezie, het in diskrediet willen brengen en pathologische agressie richting het object van afgunst.

De film zelf, een meer dan kostelijk verhaal wordt voorgeschoteld met een bijzonder conservatief wereldje met een hele rits aan hoge heren die zichzelf enorm belangrijk vinden en veel te serieus zijn. De komst van de ronduit vulgaire losbol Mozart met zijn aanstekelijke lachje doet het zorgvuldig opgebouwde en gecontroleerde wereldje in Wenen behoorlijk schudden. Degene die het meeste er onder lijdt is Salieri die zich niet voor kan stellen waarom zo'n 'tokkie' met zoveel talent behept is. De shock en tegenstrijdigheid bij Salieri wordt kostelijk gebracht samen met de geniale gek Mozart die lachend overal doorheen walst.

De film is zowel kostelijk als bijzonder grappig en koddig. Een van te voren verwacht saai kostuumdrama wordt een bijzondere aanstekelijke en geenszins saaie film die de volle tweeënhalf uur boeit. Daarnaast is de aankleding, algehele sfeer en muziek top. De acteerprestaties van Abraham en Hulce zijn geweldig, zonder twijfel hun beide beste rol ooit. Om andermaal en als laatste het boeiende plot aan te halen met de ziekelijk jaloerse Salieri en goedgelovige Mozart en de vraag hoe ver de eerste zal gaan in zijn wraak oefening, zoals hij die zelf benoemd, op God.

Verbijsterd en intrigerend zijn de scènes waarbij Mozart ziek in bed ligt en Salieri schrijft. Een schier onmogelijke genialiteit en talent kom naar voren want zelfs ziek hoort de beste man het niet alleen in zijn hoofd perfect, hij dicteert het ook nog eens perfect zonder ook maar één nodige correctie. Totaal overzicht, alle maten, melodieën, tonen en teksten en in een dergelijk tempo dat Salieri het niet eens bij kan benen. 'No....no....I don't understand!' roept de laatste op een gegeven moment uit. De film eindigt in een treffend beeld, de pastoor gebroken, Salieri lachend als een gek met de kennis wat hij gedaan heeft en vooral de negatieve zelfkennis over wat hij vooral zelf niet is.

Amadeus overtuigd 35 jaar na dato nog altijd als prijswinnaar in '84, en is een bijzonder innemende sfeervolle en humoristische film.

Het is een mooie film. Muzikaal zit het goed in elkaar en de personages hebben allemaal veel karakter.

De film wordt verteld vanuit het oogpunt van Salieri over hoe Mozart in zijn leven kwam en weer verdween. De terughoudende vertolking van Salieri is zeer mooi gedaan als iemand die Mozart stiekem aanbidt, en diep van binnen ook eigenlijk haat omdat hij zoveel beter is dan Salieri zelf.

De vertolking van de Keizer vond ik ook aardig en is me goed bijgebleven. Je ziet een vorst die de regels volgt, maar ook vermaakt wil worden en waarbij zijn nieuwsgierigheid het vaak van hem wint. Hij luistert naar zijn adviseurs maar maakt wel zijn eigen keuze. Later in de film verdwijnt deze rol en verhouding volledig uit de film.

Er zit ook een leuke rol van Mozart's vrouw in die toch wel goed voor hem is geweest, al speelt de actrice soms iets te kinderlijk.

In het verleden heb ik van deze excentrieke film genoten en dit keer ook wel van de Director's cut die 3 uur lang is. Wat de boel echter minder smakelijk maakte achteraf is dat ik me in de geschiedenis verdiept heb en dat je erachter komt dat er nogal wat artistieke vrijheden gebruikt zijn in de film. Als je ziet hoe nauwkeurig alles nagemaakt is valt dat tegen. Zo worstelde Mozart zijn hele leven met zijn gezondheid, maar daar zie je in de hele film niks van tot het eind, wanneer hij ineens van wat lijkt uitputting om valt.

Hij heeft 6 kinderen gekregen met Constanze, waarvan 4 op zeer jonge leeftijd overleden, maar ook daar is niks van te zien in de hele film. De focus is vooral op de muziek. Overigens zat hij eerst achter haar zus aan, en toen die hem afwees besloot hij achter Constanze aan te gaan. Zowel zij als haar zus was muzikant, maar daar zien we ook niks van.

Wat wel goed over komt is de relatie met zijn vader die een zware stempel op Mozart heeft, zelfs nadat de oude man overleden is. Zijn vader nam hem de dood van zijn moeder kwalijk, iets wat ook niet belicht wordt. Nu zien we een bittere oude man die waarschijnlijk wel van zijn zoon houdt, maar ergens ook in conflict zit.

Ook is de rivaliteit tussen Mozart en Salieri flink aangedikt, in werkelijkheid waren ze misschien meer gelijken van elkaar en hielpen ze elkaar vaker, iets wat ook pas in het laatste stuk van de film getoond wordt.

Salieri was gewoon getrouwd, had kinderen en niks van dat celibate bla bla zodat god in hem kon treden voor de muziek.

Dus als film leuk, maar jammer dat het historisch niet erg accuraat is allemaal.

7/10

Regisseur Milos Forman was in het buitenland precies toen Russische troepen zijn Tsjechoslowaakse geboorteland binnenvielen. Daar was hij een gevierd regisseur van licht-communistischkritische films als 'Hori, Má Panenko' en 'Lásky Jedné Plavovlásky' (Filmklassieker waard om terug te kijken 171), die beide genomineerd werden voor een Oscar voor beste buitenlandse film. Zijn naam stond daarmee al op de radar in Hollywood, waar hij zijn carrière voorzette. Met 'One Flew Over The Cuckoo's Nest' brak hij door naar het grote publiek, waarna hij de kans kreeg zich met fikse budgetten te storten op een aantal films met als hoofdthema muziek. Na 'Hair' en 'Ragtime' volgde in 1984 zijn flamboyante verfilming van het toneelstuk 'Amadeus' over de sterk aangezette rivaliteit tussen componisten Salieri en Mozart. Historisch totaal inaccuraat, maar dermate weelderig en meeslepend in beeld gebracht dat ook dit een enorme kaskraker werd en een moedige poging om klassieke muziek te verkopen aan een groot publiek. De film ontving maar liefst 8 Academy Awards en staat ook na veertig jaar nog stevig overeind.

Goed maar ik heb niks met opera en daarom viel de film mij lang uit, vooral het laatste uur. Natuurlijk heb ik wel waardering voor het briljante acteerwerk van Tom Hulce, die soms meer van een rockstar dan van een klassieke operaschrijver en componist wegheeft. Een frivole excentriekeling die in serieus contrast staat met de statigheid en stijfheid van de mensen voor wie hij werkte en dan heb ik het over keizer Jozef II (prima vertolkt door Jeffrey Jones) en zijn entourage. Het was denk ik niet de bedoeling, maar ik vond de film er vaak als een komedie uitzien.

De obsessieve rivaliteit van Salieri is historisch nooit echt bewezen, en daarom alleen al kan je de biografische waarde van wat getoond wordt, niet helemaal ernstig nemen. Het lijkt me dat dit een truc is om het genie van Mozart naar voren te schuiven, die zijn werken vanuit aangeboren talent maakte, terwijl Salieri die zijn lessen van leermeesters heeft gehad, na jaren leren en oefenen en praktizeren niet in staat was om dit "goddelijk" niveau te bereiken, en zelfs door Mozart in een scène weggezet wordt als poepsaai.

Voor mij geen meesterwerk, thematisch niet aan mij besteed, maar moet je toch eens gezien hebben want het was een immens populaire film back in the days.

Onlangs is deze film op een prachtige 4K versie gezet met mooie extra's. En over extra's gesproken de twee extra's in de film zijn zeer de moeite waard om naar te kijken. Vooral in het tijdsperk dat deze film is opgenomen in het mooie Praag waar het communisme nog sterk aanwezig was in 1984.

De film lijkt wel wat weg te hebben van een grote klucht. Het lachje van Mozart is echt vreselijk! Nu heb ik begrepen dat hij wellicht een stoornis had. Welke is niet helemaal duidelijk. Maar gekke genieën hoor je wel vaker. Zijn leven was kort en waarschijnlijk is hij overleden aan streptokokken. De manier van begraven was trouwens typisch iets van deze tijd. Echt bijzonder in een open kist.

Ik vond de film biografie van Vincent van Gogh (Lust for Life) een stuk boeiender, maar Amadeus is zeker geen slechte film. Theatraal hoogtepunt in beeld en muziek.

Film 3,5

Beeld 4K 4,5

Geluid 4,5

Extra's 4,5

Wat een prachtige film! Amadeus stond al een tijd lang op mijn radar, natuurlijk vanwege de iconische status, maar ook omdat ik twee andere films van Milos Forman, One Flew over the Cuckoo's Nest en Man on the Moon, best hoog heb zitten. Verder had ik vrij weinig voorkennis over Mozart, dus ik ging er vrij neutraal in.

Wel was me van tevoren al verteld dat de film bol staat van de (creatieve) interpretaties en dus niet zozeer een op feiten gebaseerd relaas is. Dit vormde voor mij geen enkele hindernis. Buiten het feit dat ik weinig over de twee hoofdpersonen weet, ben ik altijd van mening dat je beter kan afstemmen op documentaires als je zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid wil komen. Ik zag een film over twee getalenteerde mannen, die een onderlinge, onderhuidse rivaliteit hebben. En net die rivaliteit komt mijns inziens heel goed tot uiting.

Geweldig acteerwerk van zowel F. Murray Abraham als Tom Hulce. Ze maken van van, respectievelijk, Antonio Salieri en Wolfgang Amadeus Mozart twee zeer boeiende personages, die mijn aandacht gemakkelijk wisten vast te houden. Salieri is de serieuze, gedreven muzikant, terwijl Mozart meer wordt afgeschilderd als een genie met een kinderlijke manier van doen. De twee zorgen voor talloze memorabele scènes. Ik denk bijvoorbeeld aan Mozart die het stuk van Salieri naspeelt en - tot diens grote ergernis - er een heel indrukwekkende compositie van maakt, maar ook het stuk waar Salieri op het feest belachelijk gemaakt wordt door Mozart. Een ander moment dat eruit sprong was tegen het einde, wanneer de twee samen componeren. Mozart is in deze film zeer regelmatig natuurlijk een flapdrol, maar Hulce weet hier heel goed over te brengen dat we met een genie te maken hebben. Ik werd er namelijk zeer ongemakkelijk van wanneer Salieri hem een aantal keren niet bijhoudt; je voelt daar echt spanning. Abraham weet dan weer op zijn beurt het innerlijke conflict fantastisch weer te geven: enerzijds zwaar onder de indruk van zijn idool en anderzijds zijn bloed wel kunnen drinken. Zeer goed.

Overige bijrollen, waaronder die van Elizabeth Berridge, Simon Callow en Jeffrey Jones, worden ook goed neergezet, al is het uiteraard met name de tweestrijd waar de aandacht naar uit gaat. Amadeus doet eigenlijk in vrijwel elk opzicht alles goed. De aankleding en sfeer van het tijdsbeeld worden prachtig gerealiseerd en het is natuurlijk schitterend dat de film ook de muziek laat spreken en de tijd neemt voor een aantal uitvoeringen. Heel knap dat de film zo consequent boeiend blijft van de eerste tot en met de laatste minuut.

Amadeus heeft indruk gemaakt. Het is nu een week geleden dat ik de film gezien heb, maar de film spookt nog steeds regelmatig door mijn hoofd. De film is bij vlagen humoristisch, maar komt ook binnen: hij toont immers ook hoe tomeloze ambitie men uiteindelijk te veel kan worden. Het dramatische einde maakt daardoor eens temeer indruk. De film is daarnaast ook gewoon genieten: of het nou gaat om het meeslepende acteerwerk of de hoeveelheid aandacht die zichtbaar is uitgegaan naar details. Het is een film waarvan ik eigenlijk haast niet kan wachten om hem weer opnieuw te bekijken.

4,5*