The Sweet East (2023)

Ietwat onevenwichtige film over een middelbare scholiere, die een zwerftocht maakt langs uitwassen van de Amerikaanse cultuur. Soms grappig, soms grim. Talia Ryder springt eruit als protagoniste.

Maffe surrealistische trip langs de oostkust van de Verenigde Staten, waarbij laatstejaarsstudente Lillian (Talia Ryder) onwillekeurig een spoor van vernieling achter zich laat. De mooie Ryder, die wel wat doet denken aan een jonge Rose Byrne, is uitstekend in de verleidelijke hoofdrol en de film is onderhoudend, alhoewel rommelig qua cameravoering en montage. De bij vlagen bizarre gebeurtenissen en personages houden de boel gelukkig levendig en interessant.

Ik vond het net Alice in Acidland (en dan bedoel ik niet de Grindhousefilm uit 1969) in een grondkorrelige jaren zeventig setting. Maar dan speelt het zich af in de subcultuur van 2020 toen iedereen ineens in complotten ging denken. Alleen die achtergrond informatie is niet al te goed uitgewerkt. Tijdens een bizarre trip kruist het schoolmeisje Lillian (Talia Ryder), net zoals Alice, het pad van enkele vreemde figuren en absurde avonturen: de pizzagate die draaide om een pedofielennetwerk, een punker met een overdreven gepiercete snikkel, een vriendelijke neonazi, twee verwaande kibbelende filmmakers met indrukwekkend kroeshaar, een knappe acteur die het letterlijk hoog in zijn bol heeft (Holadi, Jacob Elordi) en een dronken priester. Regisseur Sean Prince Williams laat zijn camera freewheelen, maar er is iets dat wringt. Te veel quasi-intelligente en verwarrende dialogen, zenuwachtige beelden en te weinig duidelijkheid. Als een ware vage trip. Gelukkig hadden een we een introductie van een presentator. Anders snap je er geen snars van.

Tijdens een schoolexcursie in Washington D.C. maakt Lillian [Talia Ryder] gebruik van een incident in een bar om haar leven te ontvluchten. Onder wisselende namen belandt ze achtereenvolgens bij een activistische jongerencommune, een extreemrechtse intellectueel [Simon Rex], op de set van een film met de Britse ster Ian Reynolds [Jacob Elordi] en in wat lijkt op een geïsoleerd gelegen kamp voor jonge Moslimmannen. Qua sfeer en opzet doet dit wat denken aan The Man Who Fell From Earth (1975), vooral omdat Lillian zich als een kameleon aanpast aan haar nieuwe situatie. Nick Pinkertons scenario zit vol personages aan de zelfkant van de zelfkant van de samenleving die wanhopig proberen hun stempel te drukken op de wereld. Veel gepraat, maar weinig diepgang, al is Ryder gepast enigmatisch in de hoofdrol en is er na iets meer dan een uur een indrukwekkende surrealistische sequentie.

De film is een soort Forrest Gump maar in plaats van dat een man verschillende personen uit de geschiedenis is, reist nu een jonge vrouw door een paar Amerikaanse subculturen waarbij ze telkens een nieuwe identiteit aanneemt op basis van haar vorige ervaring. En het is een vrouw hetgeen het belangrijkste lijkt: ze gaat met elke man mee naar een nieuwe ervaring maar die mannen blijken alle seksueel gestoord en ze moet daarbij strijd leveren of slim zijn om de controle te houden (al lijkt ze ook een beetje een ‘slet’ al moeten we dat natuurlijk zien als de ontplooiing van haar vrouwelijke seksualiteit die ze niet laat onderdrukken) waarbij ook de subculturen vanuit vrouwelijke perspectief – vanuit de positie van de vrouw die toch altijd vooral haar lichaam is (en de hoofdpersoon is knap) – wordt bekeken. De film geeft denk ik zo kritiek op het patrarchiaat maar ook op de Amerikaanse cultuur als zodanig: er zijn de nodige schietpartijen en er wordt benadrukt dat we onze identiteit ontlenen aan onze bubbel op social media. In het avontuur met de neo-nazi meende ik een verwijzing naar Nabokov’s Lolita te zien (en natuurlijk naar Nabokov’s voorbeeld Edgar Allen Poe) en mogelijk bevat de film meer verwijzingen naar klassiekers die iets zeggen over de Amerikaanse cultuur. Terwijl de subculturen waar ze in terecht wellicht vanuit de leegte van het Amerikaanse leven iets anders dan sport en nieuws hebben gevonden om in te geloven (een beetje zoals Louis Theroux ze graag onderzoekt) maar daardoor ook wat gestoord of radicaal overkomen – waar de film bij aanhaakt door middel van een licht absurdisme van het verhaal vertellen – is de hoofdpersoon net als de gemiddelde Amerikaanse tiener hedonistisch, verveeld en nihilistisch en lijkt ze niets serieus te nemen. Anders dan Louis Theroux heeft ze geen echte belangstelling in de werelden waar ze in terecht komt en lijkt ze gewoon zo verveeld in het gewone leven dat de gemeenschappen waar ze komt tenminste iets van tijdelijke afleiding geven totdat ze zich weer verveelt en vertrekt. Net als de hoofdpersoon mist de film in die zin een richting: de film lijkt te eindigen als de Odyssee maar weer thuis is alles weer hetzelfde en vertrekt ze weer.

De film wil denk ik behalve de hedendaagse Amerikaanse cultuur vooral een sterke, onafhankelijke eigentijdse vrouw tonen die in dat Amerika schijt aan alles en iedereen heeft en die er alleen op uit trekt om simpelweg een beetje van het leven te genieten. De film is zeker niet slecht – het doet eigenlijk niets verkeerd – maar het grijpt je nergens aan: net als de hoofdpersoon blijf je als kijker een beetje leeg en onverzadigd achter.

Ja, dit is wel mijn type film. Een beetje onevenwichtig misschien, en de slogan 'everything can (of was het will?) happen' is natuurlijk een zwaktebod, want als alles kan hoef je als maker niet over je keuzes na te denken, maar toch heb ik ervan genoten. Het is in zekere zin een net iets vuigere versie van het even bizarre maar toch tamelijk gelikte Poor Things. Wereldvreemde girl meets world en blijkt al snel minder wereldvreemd dat ze lijkt.

Ik vond het lastig om te beoordelen of er nou een heel groot idee achter deze film zat. Het vinkt natuurlijk wat eigentijdse hokjes af (complotdenkers, filterbubbels, seksisme, eenzaamheid, de welvaartskloof, mansplaining, noem maar op), maar dat geldt misschien wel voor elk kunstwerk, dat het zijn tijd weerspiegelt.

Voor mij zat er in ieder geval geen diepere laag in die indruk maakte. Ik ben het in zekere zin eens met @De filosoof: het nihilistische karakter van de hoofdpersoon maakt het moeilijk om als kijker wel om de gebeurtenissen te geven. Maar het zat me niet in de weg. Ook zonder dat het me echt boeide waar het verhaal naartoe ging, kon ik genieten van de voorgeschotelde trip. Het had nog wel iets gekker gemogen, maar goed, je kunt niet alles hebben. Groetjes!

Bijzondere film, dat sowieso. Lofi film zou ik zoiets noemen, underground haast. In een groezelig beeld met dito soundtrack en Ryder langs de hele zelfkant van de maatschappij met behoorlijk wat vreemde personages. Eenmaal hard moeten lachen toen Ryder wakker werd onder zo'n dekbed met allemaal hakenkruizen, dat is wel een zwarte humor waar ik van houd. Excentriek en daardoor en ondanks dat wel een film waar ik niet helemaal van kon genieten. Te vaak is het tempo niet helemaal lekker ook en sleept de film nogal, allicht ook door de wat nihilistische insteek van Ryder waar men weinig raad mee weet. 3,0*.

Meiske Lillian is op zoek. Naar wat weet ze zelf ook niet zo goed, maar op haar ongeplande roadtrip aan de oostkant van de VS komt ze van alles tegen. Home of the free, land of the brave. Fraai gespeeld door de haast overweldigend mooie Talia Ryder, en leuk hoe we in de aanloop op het verkeerde been gezet worden met een musical-achtig liedje dat ze zelf zingt.

Narratief ben ik er niet zo zeker van of het serieus bedoeld is of als satire op de idioterie die we met grote regelmaat uit de Amerikaanse media lezen - je kan het allebei de kanten uit redeneren, maar de conclusie lijkt vooral op het extreem gevaarlijke en ultrarechtse sentiment van ‘eigen onderzoek’ en ‘eigen mening’ te gaan - zo’n beetje hét kenmerk van de algoritmisch gestuurde extreem rechtse onderlaag van de samenleving, de mensen die denken dat de rest schapen zijn.

Fijn plaatjeskijken daarmee, maar meer kan ik er niet in zien. Nouja, de soundtrack is wel fijn.

Lillian maakt letterlijk en figuurlijk een trip in noordwaartse richting langs de Amerikaanse oostkust, van South Carolina tot in Vermont. Het verlies van haar telefoon haalt haar uit haar elektronische bubbel. Ze ontdekt een gepolariseerde maatschappij. Hoofdrolspeelster Talia Ryder is naturel en ongeremd.

Een waterpijp, geëngageerde performancekunstenaars en afrokapsels lijken haar terug te voeren naar de hippiecultuur van ruim een halve eeuw geleden. De samenzweringstheorieën van een veganistische neonazi zijn dan weer tekenend voor de domheid en paranoia van vandaag. Er zijn verwijzingen naar het gedicht Annabel Lee van E. A. Poe.

Handcamera en de afwezigheid van CGI doen het geheel realistisch ogen. Voor psychedelische momenten ontleent Sean Price Williams technische effecten aan het stomme tijdperk. Het Schüfftanproces is een techniek met een opening in een spiegel. Als regiedebuut kan dit tellen.

The Sweet East vertelt van de reis van higschool student Lilian door de steden en het platteland van de Amerikaanse Oostkust. Op een schoolreisje naar Washington D.C. krijgt Lilian (Talia Ryder) een indruk van de absurde realiteit die buiten haar veilige thuiswereld bestaat. Die indruk smaakt naar meer en is het begin van een reis die leidt tot nog meer kennismakingen met nog meer absurde realiteiten. Lilian reist door een versplinterde samenleving als een soort Alice in Wonderland.
In zijn speelfilmdebuut presenteert Sean Price Williams een Verenigde Staten waarin de wereld van de complottheorieën als een reële wereld wordt voorgesteld. Die gedachte krijgt in het begin van de film vorm als Lilian in een bar getuige is van een schietpartij. In de vaste overtuiging dat in de kelder kinderen worden vastgehouden ten behoeve van het vervaardigen van internetporno voor de elite, eist de dader tot vervelens toe van de geïrriteerde barkeeper hem de weg naar de kelders te wijzen. De veronderstelling dat onder een bar kinderpornografische activiteiten plaatsvinden, is een belachelijke veronderstelling natuurlijk. Of toch niet. Als Lilian naar de toiletten vlucht, opent zij per ongeluk een verborgen deur die naar een onderaardse tunnel leidt die bezaaid ligt met speelgoed. Complottheorieën zijn in deze film misschien geen theorieën, zo ontdekt Lilian samen met de kijker.
De film bestaat uit een aantal episoden die een gemene deler hebben. In elke episode bevindt Lilian zich in een positie waarin een man haar wil helpen. Voor haar willen zorgen. Lilian raakt in elke episode verstrikt in een situatie die vooraleerst praktisch en misschien zelfs aangenaam is, maar dat uiteindelijk niet is. Op dat moment zet ze haar vermogen in om zich uit deze situaties te bevrijden. Dat doet ze door heel slim steeds gebruik te maken van de omstandigheden die zich voordoen in combinatie met haar aangeboren geslepenheid. Hoewel setting en omstandigheden variëren zit er op den duur wel wat sleet op de verhaaltjes en op het personage.
In The Sweet East wordt waanzin blootgelegd. Waanzin die vooral online een voedingsbodem heeft. Op zich interessant en af en toe zeker hilarisch. Ik werd echter niet heel erg meegesleept. De reden is volgens mij tweeledig, Als eerste is daar de strakke afbakening van de gebeurtenissen die weinig of geen ruimte laat voor eigen interpretaties. Vraagtekens werden door mij amper gezet. Dingen gebeuren zoals ze gebeuren. Gebeurtenissen zijn comfortabel gekaderd, vinden verderop in de film geen opvolging en worden weer vergeten. De episoden zijn hoogstens leuk om te aanschouwen maar maken niet nieuwsgierig. De tweede reden is de mooie Talia Ryder. Haar personage reageert dermate stoïcijns en onverschillig op gebeurtenissen dat ik niet de neiging kreeg haar geestelijk te ondersteunen in haar nood.
In de film lijkt het absurde verheven te zijn tot het doel om weinig diepzinnige verstrooiing te brengen. Al vermoed ik op momenten satirische prikjes. Veel stelt het niet voor. Veelzeggend is misschien wel dat na afloop van de film het beeld dat me bijbleef ihet beeld is van Talia Ryder die voor de spiegel staat en zichzelf al zingend bekijkt. Niks absurds aan. Gewoon mooi.

Half geslaagde kunstfilm met gelukkig een zeer innemende hoofdrol van Talia Ryder, die de kijker met een uiterst merkwaardig charisma vrijwel altijd weet in te pakken. Het jammerlijke is dat regisseur Sean Price Williams weinig interesse lijkt te hebben in een consistente voortgang van de inhoud en daarom een zeer losbandige film op het witte doek tovert. Als kijker ben je getuige van diverse scenario's die allemaal wisselend zijn in de getoonde absurditeit, maar na de scènes met Simon Rex (de beste bijrol) zijn de meeste hoogtepunten spijtig genoeg achter de rug. Zeker de tweede helft is snel uitgewerkt en begint daardoor een wat vermoeiende vorm aan te nemen, maar de excentrieke en bij vlagen originele benadering van de makers rechtvaardigt in ieder geval een gering aantal bonuspunten.