Moonage Daydream (2022)

Vanaf 15 september 2022 in de bioscoop (Universal Pictures International Netherlands)

Heel gaaf. Docu's hoef ik doorgaans niet in een bios te zien, maar dit zeker.

Geen begin, geen eind, en dan toch geboren worden en gewoon doodgaan. Ik vind dat zo knap. Alleen Bowie kan zoiets: de eeuwigheid invoelbaar maken. Afijn, ik moet dus naar de cinema.

Jammer dat Bowie's meest interessante & creatieve periode (1976) onderbelicht blijft.

Maar er rest genoeg om van te genieten, zoals die geniale Beatles cover bijv. en die ongrijpbaarheid in zijn interviews!

Helaas heb ik dit genie nooit live mogen bewonderen.

In 2004 heeft hij nog opgetreden in Nederland, toen was ik 20. Waarschijnlijk zal ik dit nooit helemaal verwerken.

Bedankt voor je onnavolgbare albums.

David Bowies beeldenstroom in Moonage Daydream doet je naar adem happen ★★★★★ - volkskrant.nl

Verwacht geen standaard biopic over het leven van Bowie. Het is een verzameling van interviews, live opnames en andere stukken van Bowie gemixt met de geniale liedjes van hem. Duurt een tikkeltje te lang maar heb er wel van genoten

Wat een draak van een documentaire. 2,5 uur lang aanhoren hoe Bowie in het leven stond en wat hij van zichzelf vond. Gelukkig hield muziek de docu nog een beetje overeind. Gemiste kans!

Geen standaard docu met talking heads met stukjes muziek ertussen maar een audiovisuele trip van 140 minuten die voor mij voorbij vlogen.

Niet alle creatieve periodes komen even sterk aan bod maar ik snap de keuzes wel.

De minder sterke 80's periode bijvoorbeeld waarin ook wordt toegegeven dat hij in een creatief vacuüm zat.

Schitterende beelden met veel live werk, sommige nog nooit eerder vertoond.

Geweldig IMAX geluid ook.

De documentaire vertelt niet het verhaal van David Bowie en z’n muzikale carrière, zoals een gebruikelijke documentaire dat doet (bv. David Bowie: Finding Fame (Film, 2019), maar hanteert een wat overweldigende en soms bewust psychedelische collagestijl waarin je wordt ondergedompeld in een stroom beelden, van het universum tot oude zwart-wit-films (en af en toe een korte concertregistratie), die vaak wel maar vaak ook niet een duidelijk verband hebben met wat met name David Bowie ondertussen vertelt over zijn persoon en werk in interviews. Die uitspraken van Bowie zijn veelal filosofisch en vormen de kern van de documentaire omdat zij (in Bowie’s eigen woorden) het fenomeen Bowie en zijn kunst duiden.

Die wilde collagestijl hanteerde de regisseur Morgen ook bij z’n documentaire over Kurt Cobain (Cobain: Montage of Heck (Film, 2015)) en lijkt in het geval van Bowie zeker ook op z’n plaats omdat die filosofie van Bowie er zelf een is van overdaad, chaos, fragmentatie en daarmee voortdurende afwisseling (er is niet één waarheid) om zo veel mogelijk uit het leven te halen (het verspillen van een dag of zelfs een minuut is wat Bowie het meest van alles haat) en telkens te verrassen met iets nieuws. Bowie lijkt met name geïnspireerd door het boeddhisme en Nietzsche in zijn spirituele zoektocht naar het mysterie van het leven dat eeuwig rondjes maakt en aldoor verandert. Sinds Nietzsche God dood verklaarde is er slechts leegte die we proberen op te vullen en we leren dat Bowie een schizofrene broer had maar Bowie zijn eigen extravagante gedachten in zijn kunst uitdrukt zodat kunst zijn therapie is. Hij heeft zich nooit thuis en altijd stuurloos gevoeld maar in zijn kunst schept Bowie plekjes waar hij zich tijdelijk thuis kan voelen, maar alles is vergankelijk dus zodra hij het gezegd en gedaan heeft gaat Bowie verder naar het volgende idee of project (waarbij hij zich ook niet beperkt tot muziek maar ook schilderijen maakt, als acteur in films speelt, etc): het leven moet één groot avontuur zijn waarbij het pas interessant wordt als je je grenzen overschrijdt, je op nieuw terrein en daarmee op dun ijs begeeft. Bowie vertelt dat hij nooit zeker is geweest over wie hijzelf is en altijd persoonlijkheden heeft verzameld: zijn ontwikkeling als artiest wordt dan ook gekenmerkt door experiment en voortdurende verandering van stijl en transitie van persoonlijkheid.

Alhoewel de documentaire niet strikt chronologisch is volgt het wel in grote lijn de chronologie van Bowie’s carrière. Het eerste deel staat dan ook met name in het teken van z’n Ziggy-creatie welke ‘buitenaardse rockster’ Bowie zelf vergelijkt met een hogepriester en Griekse god omdat z’n zelfpresentatie in die vroege jaren ’70 bewust androgyn (en openlijk biseksueel) is hetgeen een supermens suggereert. Het ‘other-wordly’ waar Bowie naar op zoek is kan vele vormen hebben en regelmatig krijgt het een fysieke uitdrukking in de alien of ruimtereis (dat natuurlijk ook wel associaties oproept met drugsgebruik). Het is aldus een uitdrukking van Bowie’s zoektocht naar spirituele betekenis en een thuis maar doet dit bewust door te breken met hokjes of categorieën ten gunste van (postmoderne) fluïditeit en daarmee ook de chaos en veelheid van mogelijke vormen toe te laten. Het is een poging om al in de jaren ’70 de (postmodernistische) 21ste eeuw te scheppen, hetgeen hem denk ik goed is gelukt. Voor mij is dit ook de magische periode in zijn carrière waarbij hij ook wel een magiër werd genoemd: Bowie werd gedreven door bovengenoemde spirituele zoektocht naar het mysterie dat hem fascineerde (hij raakte geïnteresseerd in rock ‘n’ roll omdat hij de teksten niet kon verstaan waardoor de muziek mysterieus werd) maar werd ook zelf als performer een kunstwerk dat voor het publiek een enigma was (Oscar Wilde: “To reveal art and conceal the artist is art's aim.”) en om die reden fascineerde en zijn muziek vormt het knooppunt van die twee dat ook mij als puber daarom fascineerde: de muziek suggereert een opening naar of zelfs blik op een nieuwe, geheime, spannende wereld waar je deelgenoot van wilde worden.

Daarna gaat Bowie naar Amerika om z’n verbeelding door een nieuwe omgeving te laten prikkelen en vindt er door de Amerikaanse cultuur beïnvloede nieuwe stijlen en een nieuwe persoonlijkheid (de Thin White Duke). Z’n meest experimentele en wellicht grensverleggende muziek maakte hij met de hulp van Brian Eno in Berlijn waarbij bewust een nieuwe muzikale taal werd gezocht en fragmentatie in de muziek werd gebracht. Toen de jaren ’80 aanbraken voelde Bowie zich op zijn plek dus comfortabel en was hij optimistisch: hij wilde simpelweg vermaken – één zijn met het publiek – zonder diepzinnige boodschappen. Je zou kunnen zeggen dat de wereld om hem heen ook steeds meer zijn postmoderne creatie was geworden waarin we aldoor ondergedompeld worden in een chaotische stroom van discontinue beelden en ervaringen en niets echt meer is, maar de paradox is dat juist daarom Bowie z’n innovatie want zoektocht lijkt te verliezen: hij wordt mainstream en een superster die zijn publiek volgt in plaats van andersom. Hij vertelt dat hij deze fout inzag en dat hij daarna opnieuw zichzelf ging onderzoeken en ging experimenteren, maar in z’n latere werk lijkt hij zichzelf en in ieder geval stabiliteit te hebben gevonden (hij is gelukkig en voldaan en vindt zelfs een vrouw met wie hij trouwt, ook al zou hij blijven reizen en nooit een huis hebben gekocht) waardoor de muziek niet meer echt interessant is en met het verdwijnen van de jeugdige woede en onrust in ieder geval niet meer urgent lijkt. Door het telkens teruggrijpen naar de Bowie van de eerst jaren van z’n carrière lijkt de regisseur het met mij eens te zijn...

Al met al is het een tamelijk overweldigende (en lange) documentaire dat heel aardig de kern van Bowie’s kunst weet te raken en over het voetlicht te brengen.

PS. Oscar Wilde kan de David Bowie van de 19de eeuw worden genoemd en zij hebben in ieder geval heel veel met elkaar gemeen, van dandy-verschijning tot filosofie. Zeer recentelijk heb ik een essay over Wilde’s roman The Picture of Dorian Gray geschreven welk essay indirect ook meer licht werpt op de (levens)kunst van David Bowie: Oscar Wilde: The Picture of Dorian Gray (1891) – De filosoof leest… - defilosoofleest.wordpress.com.

Nou, maar wat prijzen voor editing hè, want op dat vlak is het wel een spektakeltje. En inhoudelijk krijg je een mooie inkijk in Bowies zieleroerselen, inspirerend ook. Jammer dat Morgan er geen degelijk einde aan heeft weten te breien, het mist daardoor emotionele impact terwijl de potentie er wel was door hoe van binnen we Bowie hebben leren kennen. Een klein beetje voorkennis van zijn carrière is wel handig, want een gewone biopic is het niet.

Edit: na een nacht slapen een halve ster naar beneden. Want de tijd die me het meest benieuwde waren juist de laatste decennia waarin hij wat uit beeld verdween. Misschien dat daarom ook het materiaal wat ontbrak? Wat minder spektaculair voor de film dan het zinnestrelende van de eerdere periode? Maar Tin Machine wordt aangestipt (waarom die stijl, eerdere worden filosofisch breed uitgemeten, dit een voetnoot), oh ja hij trouwt, dan een stukje Blackstar en poef einde. Decennia vliegen zo opzij terwijl Bowie daar toch juist veel existentiële strubbelingen moet hebben gekend.

Een scheve focus dus, met nadruk op de leuk en minder op de donkerder elementen en perioden (z'n drugsgebruik in Berlijn valt er bv ook niet uit te halen) die juist een nog diepgaander kijkje in zijn ziel had kunnen geven, en het indrukwekkende slot van zijn leven een beklijvend einde aan deze filmische collages, ipv dit afraffelen ten koste van al het mooie dat er aan voorafging. Want een kleurrijke reis blijft het.

Edit 2; en nu komt de ergernis terug van de schijnbaar volslagen willekeur van beelden die als een barrage op je afgevuurd worden zonder enige lijn, context of betekenis behalve klaarblijkelijk enkel om een visueel spektakel te bieden, Bowie-ish over te komen? Bowie in context van andere grote kunst plaatsen? Zonder context lijkt het enkel een stijltrucje om structuur tussen eb en vloed te creëren en de kijker een gevoel van overweldiging te geven. Dat werkt, maar als Morgan willekeurige beelden van supermarkten en kinderboerderijen had gedaan, was er hetzelfde effect geweest.

Oh, en dan het geforceerd rond willen maken van een in het begin zwaarwichtig gepresenteerd metafysisch thema...en dan de hele geniale (georkestreerde?) synchroniciteit rond Blackstar en zijn einde met een schouderveegje laten passeren als een stofje...

Incoherentie verstopt in pseudoartistieke speelsheid en audiovisuele barrage.

Gelukkig was Bowie zelf er, wat een prachtige inspirerende top Artiest, Kunstenaar, was dat...

Mooie hommage aan de beroemde rockster, hoewel hier en daar wel wat erg schreeuwerig en druk. Maar misschien word ik oud...

Ik vond het een kwelling. Een eindeloze stroom aan zich herhalende beelden en quasi diepzinnige tekst flarden overeind gehouden door reguliere footage zoals z’n geweldige optredens. Na een uur wilde ik eigenlijk de zaal uit, maar heb doorgebeten.

Vervelend drukke documentaire, die bovendien voor zijn veel te lange duur verrassend weinig informatief is.

Bowie blijft bijzonder maar ik vond het een gemiste kans. 60% ging over Ziggy Stardust, 30% over Lets Dance en de rest kreeg minimale aandacht. De man heeft zoveel fantastische muziek gemaakt, iets wat totaal niet naar voren kwam. De beelden waren 80% van voor 1974 terwijl hij er na 1983 qua haardracht & kostuums net zo geweldig uitzag als zijn muziek.

Dit was overduidelijk een persoonlijke hommage/collage van Brett Morgen. Die van mij zou er totaal anders uit hebben gezien/geklonken. Een vier maar omdat het Bowie is x2.

Ik had me vooraf ingesteld op de insteek van de film en ik heb me zeker vermaakt. Ik vind dat de film recht doet aan de artiest en Bowie blijft ongrijpbaar en dat komt prima tot uiting in deze documentaire.

Oefff, vriendin is Bowie-fan dus ik heb het 'n kans gegeven. Na 35 minuut toch er tussenuit gepiept. Wat 'n Kwelling!!!!

Morgen negeert de moeizame start van David Bowies carrière vrijwel volledig en raffelt de laatste 25 jaar van zijn carrière (vanaf het album ‘Black Tie, White Noise’) af in het laatste kwartier van een documentaire die is zoals we David Bowie kennen: experimenteel, nooit saai, maar ook pretentieus en zwaar op de hand. Morgen richt zich voornamelijk op de periode van Ziggy Stardust, The Thin White Duke en het commerciële succes met ‘Let’s Dance’, waarbij hij fraai gemonteerde, maar vaak vermoeiende visuals combineert met fascinerende privébeelden van Bowie (het shot op de roltrap is subliem) en slecht gefilmde registraties van middelmatige optredens.

Samen met m'n vader geweest. Hoewel meer mijn muziek dan de zijne vond hij de docu echt een stuk beter en indrukwekkender. Ik vond dit ding op momenten zeker goed gemaakt, maar ook enorm druk en vermoeiend en echt te lang. Knap wel hoe een tijdsbeeld wordt geschetst (vaak met sfeervolle en mooie beelden) en hoe we iets van de kunstenaar Bowie te weten komen in deze enorm brij aan beelden. Het is echt te veel over een te lange speelduur en vaak voelt het allemaal als wat los zand. Ik snap m'n vader wel dat hij de docu indrukwekkend vond, maar ik vond hem ook vaak onplezierig en saai. 2,5*.

Moonage Daydream is een volstrekt unieke documentaire, zoiets als dit heb ik nog niet eerder gezien. Het is veel, het is grillig, het is avant-garde, het is kunst, het is een beetje zoals Bowie zelf. Geen pratende hoofden maar alleen sound & vision, geput uit de vele spitsvondige interviews, concertbeelden en wat dies meer zij. En wat voor Bowies muziek geldt, geldt ook voor deze film; niet alles is even goed. Het is vaak net wat teveel van het goede. Gelukkig worden met name de jaren 70 goed uitgelicht, dan is hij op een artistiek hoogtepunt. Wel een film waar ik nog dagen over na heb lopen denken. Heb ook het gevoel dat ik de man beter heb leren kennen. Dan heb je het als documentairemaker heel goed gedaan.

Prachtig portret van de artiest Bowie, niet de mens (van zijn drugsproblemen en hoe zijn leven soms aan een zijden draadje hing, horen we niets (en hoeft ook niet)). Hoe hij tegen zijn kameleontische, maar tegelijkertijd onmiskenbaar herkenbare muziek aankeek. Bowie was nooit die ene Bowie, maar wel altijd Bowie. Niet toevallig begint de film ook met de periode dat hij zich bij het grote publiek manifesteerde als Bowie: Ziggy Stardust. Met fantastische concertbeelden. En concertsound! Want in de cinema met groots geluid valt niet alleen op hoe speels de teksten waren, hoe overtuigend hij het brengt, maar ook nog eens hoe hard het tegelijkertijd ook nog eens rockte!

Jammer dat dat hoogtepunt dan ook vooral in het begin zat, hoewel er later nog wel eens naar teruggegrepen werd.

Ik heb hem zelf ook pas in zijn 'Berlijnperiode' beter leren kennen (waar hij met Iggy Pop optrok). Wat een ongemeen boeiende periode was, maar dat muzikale feest komt beter aan bod in 'Five Years'. Een docu die ik nog net iets beter vond. Want hier geeft ie zelf toe hoe het vanaf Let's dance allemaal wat minder werd: een geweldig succesvolle tournee en neem het hem maar eens kwalijk dat ie ongegeneerd langs de kassa wil passeren. Maar zelfs de fans lijken wel minder interessant: Amerikanen die het toch maar allemaal jaren later ontdekt hebben…

Ook vestimentair was Bowie een ongelofelijk fluïde personage, waar de klasse altijd vanaf droop. Met uitzondering van zijn laatste 'rockperiode' waar ik voor de eerste keer dacht 'wat heb je nu in godsnaam aan?'. Een zeerovershemd met oorbel of een wat raar kloffie dat hem aangepraat lijkt door een stilist. Daar volgde ik toch niet meer en had ik persoonlijk ook niet in de film verwerkt…

Desondanks: een van de aller-, allergrootste artiesten ooit, qua productiviteit en kwaliteit. Zonder twijfel. Gaat dat zien!

Rommelig en heel erg druk. De film wordt gered door de persoon Bowie en een aantal mooie tijdsbeelden. Voelt als een gemiste kans.

De docu gezien; fan van david bowie, indrukwekkend om te zien maar een docu vind ik het niet. Je komt niet veel over David Bowie te weten en misschien is dat ook wat het/hij is, leeg. Her en der hoor je fragmenten van vroegere interviews met hem, interessante woorden maar leeg. Niet qua beeld en entertainment, fraai om te zien. Meer 1 lange videoclip.

Voor de muziek van David Bowie heb ik nooit echt warm gelopen. Omdat ik iedere keer wanneer ik een film in Lab-1 ging zien steeds opnieuw de trailer van Moonage Daydream zag (en ik samen met mijn filmmaat steeds begon te lachen om de quotes van David Bowie (vraag niet waarom, daar is geen reden voor)), moest het er toch een keer van komen.

Nogmaals, ik geef geen drol om de muziek van David Bowie, maar in deze documentaire staat zijn muziek an sich niet zozeer centraal. De documentaire laat een zeer extravagant en chaotisch beeld van Bowie’s ideeën en creativiteit zien, gepaard met videomateriaal (wat volgens de synopsis nooit eerder vertoond is) en interviews die de beelden invulling geven. Ik wist nauwelijks iets van David Bowie af en ik stond er versteld van hoe doordacht sommige creatieve projecten waren. David Bowie werd in Moonage Daydream gepresenteerd als een belichaming van creativiteit en wat het betekent om daar voor de volle 100% gehoor aan te geven en er naar te handelen. Of het echt allemaal zo was, weet ik niet, maar dat doet er ook niet toe. Wat er toe doet is het creatieve proces, en Bowie blik hierop.

Het was voor mij genoeg voer om bij mijn eigen creativiteit stil te staan en na thuis te zijn gekomen van de trip die deze film was, kon ik niet anders dan mijn overpeinzingen uit te schrijven. Hier is het resultaat.

Geen standaard muziekdocumentaire; net als in regisseur Brett Morgen's vorige documentaire Cobain: Montage Of Heck hebben we hier vooral te maken met een soort collage van archiefbeelden en kunstzinnige uitspattingen, ondersteund door interviewfragmenten en natuurlijk heel veel muziek. De documentaire, hoewel bijzonder fraai in elkaar gezet, is iets te lang- bepaalde scenes hadden echt wel ingekort kunnen worden en hier en daar wordt het een beetje pretentieus en zweverig, maar al met al is het toch wel een bijzondere en boeiende kijkervaring.

Erg fijne virtuoze documentaire.

Dankzij het eclectische oeuvre van Bowie en een wervelende montage van concertopnames, filmfragmenten, interviews, reportages en popculture verveelt de film geen moment.

De introspectieve opzet, waarbij Bowie door de jaren heen zichzelf analyseert, werkt goed. Het helpt wat dat betreft dat Bowie analytisch sterk is en bovendien bijzonder eloquent. Zo krijgen we een helder beeld van zijn drijfveren en visie op het leven.

Zowel qua vorm als inhoud heeft het de nodige overeenkomsten met de documentaire Zappa die ik nog wat hoger beter vind, maar dat komt vooral omdat ik die als artiest nog hoger aansla. Maar qua veelzijdigheid en werklust ontlopen ze elkaar niet veel.

Zelf heb ik Bowie slechts twee keer live gezien in niet zijn beste periode (Glass Spider en Tin Machine).

Erg fijn dit!

Dikke 4*

Bijzondere documentairevorm, als een soort collage het artistieke leven van Bowie beschouwend.

Evengoed heb ik het idee dat ik daardoor meer van hem heb meegekregen dan van pakweg een conventionele sprekende hoofden en interviewvorm.

Het pat ook een stuk beter bij de audiovisuele artiest die Bowie is, denk ik. Prima dus.

Ik ben geen Bowie fan. Zijn muziek spreekt me op enkele uitzonderingen na, niet zo aan.

Ik vind zijn muziek vaak wat naargeestig of een sfeer hebben die me niet aanspreekt.

Toch vind ik dit een mooie film over de mens achter de artiest Bowie.

Muzikanten hebben lang niet altijd zoveel zinnigs te zeggen, maar Bowie komt hier heel serieus en openhartig over. Hij heeft wel echt wat te vertellen over zichzelf en het leven zelf. Tamelijk filosofisch soms.

De geselecteerde fragmenten laten veel zien van de psyche van de aanvankelijk nogal getroubleerde man, die pas later in zijn leven echt gelukkig leek te zijn geworden. Ik hoorde een aantal mooie filosofische bespiegelingen.

Zijn (half?)broer was schizofreen en overleed jong, het is nog een wonder dat Bowie er zelf er niet aan ten onder is gegaan in zijn Berlijnse jaren. Hij stopte net op tijd met drugs anders was hij er niet meer geweest.

De collages zijn heel mooi in beeld gebracht.

De documentaire duurt vrij lang maar wist me van begin tot eind te boeien.

Die 'scène' op die roltrappen was wel bijzonder, tussen de mensen die hem ineens herkennen. Die exotische plekken zijn ook wel bijzonder.

Ik had me trouwens nooit beseft of geweten dat Bowie al zo lang in de VS woonde.

Wel sneu was het contact met zijn moeder en zijn familie in het algemeen. Het was een beetje zielig om te horen dat zijn moeder klaagde over het weinige dat ze hoorde van haar zoon.

Deze docu was een moeilijke, lange zit om doorheen te komen. Het eerste uur ergerde ik me vooral aan de snelle edits, de psychedelische beelden en de referenties van de popcultuur aan alles wat los en vast zat (films, kunst, beroemde artiesten, tijdsbepalende relikwieën etc). Er leek geen kop of staart aan te zitten en ik heb best een paar keer m'n ogen moeten sluiten omdat het beeld gewoon zo druk en overweldigend was (en niet op een goede manier).

In de tweede acte werd het tempo iets dragelijker en overzichtelijker en leek het iets meer vorm te krijgen van een docu waar chronologisch de artiest werd uitgespreid. Maar het bleef allemaal zo in anekdotes, flarden van interviews en (veel) fragmenten van optredens en dans opnames.. Bowie was een intelligente en inspirerend artiest maar in deze docu komt ie vooral over als een pretentieuze hipster die zichzelf erg interessant vind.

Z'n latere carrièrejaren werden wel erg vluchtig afgehandeld maar op dat punt was ik allang blij dat het voorbij was..

Het filmhuis waar ik de docu keek zou dolby surround 7.1 hebben waar voor de film ook spectaculair mee geadverteerd werd. De film zelf had amper een opvallende geluidsmix dus daar kon de film zich ook niet mee redden.

leuke film over Bowie, veel goede interviews, voor mij iets te weinig muziek