Baradaran-e Leila (2022)

Een jaar na de dood van een neef hoopt de analfabetische en aan opium verslaafde Esmail [Saeed Poursamimi] als oudste oom de nieuwe patriarch van de familie te worden. Wanneer Bayram [Mehdi Hosseinina] hem eindelijk aanwijst als familiehoofd is Esmail verplicht om bij een buitensporig opgezet huwelijksfeest het grootste cadeau (40 gouden munten) te geven. Dochter Leila [Taraneh Alidoosti] – het enige gezinslid met een solide inkomen – denkt dat Esmail zich voor het karretje van zijn familie laat spannen in ruil voor erkenning en zet hem onder druk om het geld te gebruiken om haar vier werkloze broers te helpen een winkeltje te starten. De opening (een gewelddadige confrontatie tussen politie en werknemers van een fabriek die failliet is gegaan) is veelbelovend en de huwelijksceremonie is eveneens een visueel huzarenstukje. Het acteerwerk van met name Poursamimi, Alidooster en Mahammadzadeh (als de meest pragmatische broer) is ook uitstekend, maar de rest van dit ruim 160 (!) minuten durende familiedrama bestaat voornamelijk over statisch gefilmde gesprekken en discussies. Had zeker een uur korter gekund.

Opnieuw een pakkend familiedrama van regisseur/schrijver Saeed Roustaee (Abad Va Yek Rooz), nu over een gezin dat door werkloosheid het hoofd nauwelijks boven water kan houden. De enige dochter heeft wel een idee hoe de situatie verbeterd kan worden, maar dat strookt niet met de ambities van haar vader. Intens drama waarin de gemoederen regelmatig hoog oplopen. Vooral het optreden van Taraneh Alidoosti (eind vorig jaar nog gearresteerd door het Iraanse regiem) springt in het oog, maar dat is onderhand geen verrassing meer.

Ik blijf het herhalen, maar Iraanse cinema boeit me wel en staat zeker in mijn top 10 van favoriete filmlanden. Niet alleen het oudere werk van Kiarostami of de docu-stijl van Panahi, maar ook hedendaagse drama's die vaak een interessante inkijk geven in de culturele en religieuze gebruiken van strenge islamitische staat.

Interessant hoe hier een weinig financieel draagkrachtig gezin pogingen onderneemt om gezamenlijk een winkeltje te runnen. Weinigen zijn momenteel echt succesvol. Niet dat men altijd schuld heeft aan de situatie. Wanneer je werkgever je al 8 maanden niet heeft uitbetaald en er sociale onrusten uitbreken in de fabriek, dan rest je weinig keuze. Integendeel, de compensaties zijn erg laag en niet in verhouding tot de geleverde arbeid, maar protesteren leidt helemaal tot geen inkomen of zelfs uitkering van de overheid. Ook de internationale sancties of internationale geopolitieke ontwikkelingen spelen een rol. Weinig subtiel werd dan ook verwezen naar toenmalig president Trump op de TV.

Een andere broer heeft een nest kinderen en vindt ook geen werk. Nog een andere is zowat het zwarte schaap met 12 stielen, 13 ongelukken en vooral veel schulden. Komt daarbij dat er van de ouders zelf weinig cohesie of betrokkenheid komt. Neen, daar is men bezig met de eigen sociale status om als pater familias van de familiegemeenschap te worden. Alleen kost die status ook geld, niet beseffende dat dit veeleer een vergiftigd geschenk is.

De meest nuchtere van de bende is dan nog de zus. Het viel me op hoe vrijpostig tot zelfs beledigend zij kon en mocht zijn ten aanzien van haar ouders. De verwijten zijn niet min. Haar oprechte, maar bazige mening naar haar broers toe was ook vaak raak. Voorts erg veel gekibbel en geruzie. Van eendracht was weinig sprake. Na twee uur had je het dan wel gezien. Net iets te lang om écht volledig aan te slaan, maar zeker niet slecht.