Navalny (2022)

Tegenvallende documentaire over de beroemde Russische oppositieleider Navalny, precies omdat de documentaire vrijwel geen enkele informatie geeft over het leven of politieke programma van Navalny: de documentaire richt zich geheel en dus slechts op de vergiftiging die (al) de aandacht van de hele wereld trok. Nu heeft de documentaire gelijk dat dat verhaal wel een spannende film lijkt, maar omdat dat verhaal veel media-aandacht heeft getrokken is het helaas een film die we al gezien hebben...

Het is opmerkelijk hoe weinig de documentaire toevoegt aan wat we al wisten. We leren ook weinig over de persoon Navalny – behalve dat hij bijna bovenmenselijk moedig is en nota bene degene is die niet bang is terwijl Poetins regime door angst zou worden gedreven – of waarom hij weer terug ging naar Rusland, anders dan de suggestie dat hij vindt dat hij als oppositieleider met de grootste aanhang in de Russische geschiedenis de morele plicht heeft de strijd tegen Poetin te leiden en dat alleen in Rusland kan doen omdat hij alleen daar de Russische bevolking in opstand tegen het regime kan brengen. In ieder geval lijkt hij het regime in verlegenheid te hebben willen brengen door zijn aanwezigheid en heel even leek hij daarin meteen succes te hebben toen zijn vliegtuig niet op het gebruikelijke vliegveld bij Moskou kon landen omdat er te veel aanhang van hem was gekomen zodat zijn arrestatie een te groot spektakel zou worden terwijl Poetin vooral het beeld wil geven van Navalny als een onbetekend figuur zodat hij zelfs weigert om de naam Navalny uit te spreken. Toch krijg je de indruk dat Navalny Poetins gebrek aan respect voor de wet heeft onderschat (Navalny was een advocaat) en hij niet echt had verwacht weg te zullen kwijnen in een Russische cel en geen opstand te kunnen organiseren.

We leren vrijwel niets over het leven of de politiek van Navalny, anders dan dat z’n vader uit Tjernobyl dus uit Oekraïne kwam, dat hij een gezin heeft en dat hij een stichting en een youtube-kanaal leidt die de corruptie van het Kremlin blootlegt. Zijn politieke boodschap en oppositie lijkt slechts te behelzen dat Poetin een leugenaar en een dief is en tegen de Westerse aantijging dat hij een nationalist zou zijn omdat hij in 2011 met neonazi’s demonstreerde is zijn antwoord dat hij met iedereen samenwerkt om Poetins regime ten val te brengen. De documentaire vermijdt opzichtig elke kritiek op Navalny of een bredere context van Russische politiek ten gunste van het aansprekende beeld van Navalny als het heldhaftige symbool van binnenlands Russisch verzet tegen Poetin, maar de echte Navalny blijft daardoor in nevelen gehuld.

Wel aardig.

Voor degenen die het nieuws rondom (de vergiftiging van) Navalny een beetje hebben gevolgd bevat de film geen nieuwe feiten. Wél interessant om de reeds bekende info eens chronologisch gebundeld te zien, afgewisseld met een interview en een aantal privé-momenten. Lefgozer! 7/10*

Uitstekende maar uiteraard nogal schrijnende documentaire over de charismatische russische oppositieleider Aleksej Navalny. Na de mislukte poging hem in Siberië te vergiftigen gaat hij op zoek naar de daders. Het vervolg is even verbazingwekkend als treurig stemmend. Navalny laat zich uitgebreid interviewen door regisseur Daniel Roher en gaat daarbij lastige kwesties niet uit de weg. Het absolute hoogtepunt is het telefoongesprek dat Navalny heeft met één van de mensen die achter de moordaanslag zaten. Spannend, komisch en bedroevend tegelijk.

Focust op de vergiftiginsgzaak van deze oppositieleider en wist binnen dit kader toch wel te boeien.

Hoogtepunt is zonder twijfel de passage waarin Navalny en Co onomstootbare bewijzen bij een Russische wetenschapper lospeuteren en daarbij hun veelzeggende onmiddellijke reactie: "Die man heeft zo juist zijn dood getekend", waarbij nog eens het onmeedogend beleid wordt onderstreept.

De Amerikanen vonden het een Oscar waard wat niet zo'n grote verrassing is.

Toch wel een interessante docu. Uiteraard vrij Westers gekleurd en zich focussend op de vergiftiging van Navalny een paar jaar terug. Opmerkelijk toch wel dat men er in geslaagd is om het lichaam van Navalny naar Berlijn te krijgen. En zelfs dat men in de eerste plaats een soort van tegengif tegen dat Novitsjok kon inbrengen. Wel een cynische reactie van Poetin om te beweren dat als ze iemand willen ombrengen dat ook gewoonweg lukt. Meestal wel inderdaad. Grappig hoe verkrampt en angstvallig Poetin reageert wanneer het over Navalny gaat. Net zoals bij Voldemort wordt de naam Navalny gewoon vermeden.

Het is inderdaad geen docu over de persoon Navalny. Het merendeel beslaat dus de vergiftiging, zijn herstel en het zoeken van de daders via die telefoongesprekken. Ook zijn politieke standpunten worden weinig echt belicht. Wat meer democratie en alles wat het Rusland vandaag niet is, maar echt concreet wordt het niet. Goed wel dat die extreemrechte optocht waar hij in het verleden aan deelnam werd opgenomen in de docu. Ik kan me best vinden in de idee van "de vijand van mijn vijand is mijn vriend" al kan dat wel in je gezicht ontploffen. Al is het nooit zover gekomen door zijn opsluiting en nu recentelijk zijn overlijden.

Toch wel een boeiende docu. Goed gebracht. Graag naar gekeken, maar misschien niet zo vernieuwend. Weinig nieuwe elementen. Toch 4,0* voor het lef en het doorzettingsvermogen van Navalny.