Pelé (2021)

Prima documentaire over de legendarische braziliaanse voetballer Edson Arantes do Nascimento, beter bekend als Pelé. De focus ligt op de wereldkampioenschappen waar hij een grote rol in speelde, met geweldig beeldmateriaal van die spraakmakende wedstrijden. Dit alles tegen de achtergrond van de politieke onrust die destijds heerste in Brazilië, met als dieptepunt de dictatuur. Zijn priveleven komt er bekaaid af, maar de leuke interviews- met Pelé zelf, alsmede met vele vrienden, familieleden en betrokkenen- maken dit gemis meer dan goed. En de imposante capriolen op het veld zorgen ook na al die jaren nog voor nagelbijtende spanning en kippenvel.

Een film met fraaie archiefbeelden van de jonge Pele en de WK's die hij speelde, maar ook met opvallend veel beeldmateriaal uit die tijd. Over Brazilië en het Braziliaanse voetbal. Wat het interessant maakt, is de achtergrond waarop zijn carriere zich afspeelt. Hoe Brazilië een militaire dictatuur wordt in 1964, bijvoorbeeld. En hoe dat voor Pele eigenlijk niks veranderde.

De interviews maken het, naast die oude beelden, de moeite waard. Pele zelf is niet een interessante spreker. Een simpele man, in armoede geboren en altijd politiek correct gebleven. Onuitgesproken op het irritante af.

El Rei is een zeer toepasselijke bijnaam voor de op dat moment beste voetballer aller tijden. Ook omdat hij als een koning boven de (politieke) partijen staat en dus geen partij kiest voor enerzijds de militaire dictatuur of anderzijds het volk. Pele is niet een interessante, spraakmakende persoonlijkheid zoals Cruijff of Maradona dat wel waren. Dat hij zich niet uitsprak tegen de militaire dictatuur en zelfs gezellig met een dictator zit te babbelen, wordt hem kwalijk genomen in Brazilie, maar deze zaak wordt niet op de spits gedreven. Waarschijnlijk omdat hij anders niet had willen meewerken. Het feit dat hij vreemdging en kinderen had bij andere vrouwen, wordt ook maar heel secuur aangestipt. Zelfde verhaal.

En wat mij opviel, was dat Garrincha niet in de film voorkwam. Zijn naam wordt zelfs niet genoemd. Dus ook niet als het gaat over het WK 1962, wat het toernooi van Garrincha was. In plaats daarvan wordt de focus gelegd op de vervanger van Pele in de spits, ene Amarildo. Ik vermoed dat Pele hier zelf ook een hand in heeft gehad. Garrincha wordt door meerdere voetballiefhebbers in Brazilië namelijk gezien als de beste ooit. Dit is een nogal altijd levendige discussie waarbij de fijnproevers niet zelden Garrincha bovenaan zetten. Iets wat Pele natuurlijk niet leuk vindt. Pele is zonder twijfel de meer succesvolle en effectief gezien, de betere voetballer. Maar Garrincha was genialer.

Terugblik op de opmerkelijke carrière van Pelé, de beste voetballer aller tijden. De 80-jarige Pelé verschijnt op krukken en met het poetsbankje waarmee hij als kind uit een armoedig gezin zijn eerste centen verdiende. En in het bijzijn van teamgenoten is hij gewoon “one of the guys”. Pelé benadrukt zijn eenvoudige komaf, de reden voor zijn bescheidenheid, en is openhartig over zijn opgedrongen rol als Braziliaans cultuuricoon en propagandamiddel na de staatsgreep van 1964. Een conventioneel, maar interessant portret van een man die ondanks zijn ongekende roem en alle bijbehorende positieve en negatieve uitwassen met beide benen op de grond wist te blijven.