La Abuela (2021)

Fijn Spaans horrorfilmpje, sfeer zat goed, voldoende spanning met de creepy oma.

Nieuwe Spaanse horror.

Plaza is ondertussen geen onbekende naam onder de gemiddelde horrorliefhebber. Het is opvallend om te zien hoe hij toch met zijn talenten vooral in Spanje werkzaam is gebleven. The Grandmother is de nieuwe film dit keer. Ik had vooraf gedacht dat het een soort remake was van Lynch's korte film, maar ik denk dat het toch eerder z'n eigen ding is.

Ondanks een aantal sfeervolle momenten weet La Abuela toch niet helemaal waar te maken wat het wel hoopt waar te maken. Ondertussen zijn concepten als deze al een beetje herkauwd. Plaza probeert uit alle macht wat nieuws toe te voegen hieraan, maar zorgt er uiteindelijk vooral voor dat het concept niet meer serieus te nemen is naarmate de finale voorbij komt denderen.

Het acteerwerk is redelijk maar niet noemenswaardig. De film trekt vooral wat sterkere stukjes uit de sfeervollere beelden. Mooi gespeel met licht, ook de timing mag er zeker zijn. Deze scenes zijn schaars, maar de sfeer blijft toch wel aardig hangen. Ik denk eerder dat Plaza zichzelf gewoon in een iets te oud concept heeft gestort want de onderliggende betekenis schreeuwt om iets veel complexers.

Als dramafilm weet er nauwelijks wat gevoel uit te komen. Als horrorfilm zelf komt het gelukkig wel wat verder, maar het duurt even voordat Plaza dit ook echt interessant kan maken. Eenmaal dat gebeurt loopt de film goed, maar de voldoende wordt niettemin keurig voorkomen door een nogal stompzinnig einde waar ik niets mee kan. Origineel, prima, maar dit was gewoon flauw te noemen.

Ik ben het eens met de film waarnaar Cinzano verwijst en deze open en bloot vermelden zou inderdaad een spoiler zijn. Net als zijn twee vorige films krijgt ook deze nieuwe Plaza een 3*. Degelijk, maar ook niet meer dan dat. Hij weet hoe hij een enge en creepy sfeer moet neerzetten, en dat komt vooral in het laatste kwartier naar voren met zijn spel van licht en duisternis. Maar her en der komt er ook eens een geniaal camerashot langs, zoals die vele gezichten van Susana in het douchegordijn. Eigenlijk niet verwacht dat de oma een heks was die Susana als kind had uitverkoren om haar levensadem over te brengen na haar dood... . Omaatjes leveren best eng materiaal op. Het recentere X en het iets oudere The Taking of Deborah Logan vielen me echter meer in de smaak. Niet verkeerd voor een keertje.

In de slowburner La Abuela houdt regisseur Paco Plaza zich bezig met de obsessieve drang naar jeugdigheid en de angstwekkende dreiging van het ouder worden. Dat doet hij met veel gevoel in een claustrofobische, duistere en verontrustende atmosfeer. De setting is begrensd. Een appartement waar een oude vrouw haar laatste levensdagen slijt. Het appartement ademt beklemming en roept een gevoel van gevangenschap op.

Als in een ouderwetse haunted house film glijdt de oude dame die meestal in een witte nachtjapon is gekleed, door het appartement. Ze komt plots uit donkere hoekjes te voorschijn of verdwijnt achter deuren die uit zichzelf dichtvallen. Samen met eigenzinnige camerainstellingen en een score, die vanuit de achtergrond sluipend komt aanzetten om zich uiteindelijk dreigend tte verheffen, wordt een fantastische sfeer neergezet. Spannend, duister, omheilspellend.

Naast het goede camerawerk dat vaak in spiegelbeelden gevoelens van onbehagen en angst vangt, zijn het vooral de twee hoofdrolspelers die een aandeel hebben in het welslagen van het vuige psychologische spel dat de film met de kijker speelt. De oude vrouw wordt gespeeld door Vera Valdez. Ze speelt de dame breekbaar en afgeleefd, maar soms breken in haar karakter vlagen van jeugdige kracht en elegantie door die imponeren. Tegenover haar staat de mooie en levendige Susana, haar kleindochter, die kampt met verbrokkelde herinneringen aan haar vroege jeugd en last heeft van nachtmerries die soms een realistische gedaante aannemen. Almudena Amor geeft de ontreddering en de innerlijke verscheuring van haar personage schitterend weer.

Wat begint als een film over plichtsbesef en de zorg voor een afgetakelde grootmoeder verandert sluipenderwijs in een film over een jonge vrouw die aan een giftige terreur ten prooi valt. La Abuela is fijne psychologische en sfeervolle horror.

Fijne horrorfilm met spannende momenten.

Er zaten zeker een paar creepy stukken in, maar halvewege kon de film mijn interesse niet langer vasthouden. Een slowburner moet bij momenten toch substantieel zijn en dat ontbrak hier een beetje. Het sleept allemaal wat aan en ik houd niet van visioenen en dergelijke in films. Toch de minste film die ik al gezien heb van deze regisseur.

Hm een beetje een tegenvaller dit! Het creëert nog wel een kleine beetje een gevoel van mysterie en verontrusting maar er is geen enkele verrassing. Mede komt dat doorat de openingsscène elke vorm van surprise weghaalt. Er is ook niets met de locatie die Paco Plaza gebruikt. Bijna de hele film speelt zich af in een appartement-omgeving, met af en toe een zijsprong op straat en een paar andere scènes die zich afspelen in Parijs. Uiteraard zijn er scènes waarin een deur op mysterieuze wijze dichtgaat, flikkeren de lichten, wordt oma op magische wijze van de ene kamer naar de andere getransporteerd, en kleindochter heeft nachtmerries. De grootmoeder is de 85-jarige Vera Valdez en kleindochter is Almudena Amor en geven goede prestatie. Enfin... de film is vakkundig gemaakt, maar kent voor mij te weinig horror, blijft teveel hangen bij verschrikkingen van ouder worden en de vrij voor de hand liggende ontknoping was ook jammer.

Na Veneciafrenia (2021) en Venus (2022) het voorlopig (?) afsluitende deel uit The Fear Collection, dat ik met grote dank aan joolstein heb kunnen zien. Gedrieën vormt het een sfeervol pakketje films, zoals je had kunnen verwachten van de betrokken namen, maar ook deze toevoeging van (die andere [Rec] (2007)-regisseur) Paco Plaza, is niet de hoogvlieger waar je op gehoopt had.

Genoeg mysterie vanuit de startblokken, met de titulaire oma die bij thuiskomst een lijk in haar huiskamer aantreft. Echt schokken doet de vondst haar niet en de geheimzinnige plotse intrede van een naakte blondine evenmin. Sterker, ze begroet de jonge deerne met een verwarmende glimlach en de twee wisselen een matroesjkapop uit, hetgeen de metafoorbellen uiteraard luid doet rinkelen.

Als oma dan plots een ‘ongeluk’ heeft gehad, ontvangt haar kleindochter Susana, een aspirerend model in Parijs een telefoontje van het ziekenhuis: of zij, als contactpersoon in geval van nood, zo snel mogelijk kan komen. Susana twijfelt geen moment en boekt direct een vlucht naar Madrid om voor haar grootmoeder te komen zorgen.

Eenmaal aangekomen, voedt Plaza je geleidelijk aan een opeenstapeling van motieven rondom veroudering en de obsessie met jeugd en schoonheid. Susana is als model uiteraard redelijk gepreoccupeerd door haar (uiterlijke) zelfbeeld en in de tijd dat ze de zorg voor oma op zich neemt, moet ze op afstand toezien hoe haar contracten in de modellenwereld aan andere, jongere modellen uitbesteed worden, hetgeen haar inwisselbaarheid benadrukt.

Bovenop die thematische open deur worden de steeds vreemdere gebeurtenissen in oma’s appartement gestapeld: waarom heeft oma al haar spiegels verwijderd? Hoe komt het dat Susana zich de gebeurtenissen uit haar dagboek niet herinnert? En wie is die Eva, die verdacht veel over haar leven weet en opmerkelijk wegwijs is in het appartement van haar grootmoeder? Als oma dan, aanvankelijk ’s nachts, met onzichtbare gesprekspartners door het huis begint te spoken, dringt het idee zich op dat Susana gevangen zit in een situatie die niet helemaal pluis blijkt te zijn.

Wat volgt is een weliswaar sfeervol maar redelijk voorspelbaar verhaaltje over de snode plannetjes die oma heeft om haar sterfelijkheid tegen te gaan. In die zin deed het me thematisch denken aan het recentere The Substance, al verweeft Plaza zijn uitwerking meer met voodoo-elementen dan Fargeat dat deed. De man weet best een aardig sfeertje neer te zetten en meerdere scenes weten ook wel wat kippenvel te veroorzaken, zoals de droomsequentie waarin Susana zichzelf plots verouderd ziet, terwijl oma door de glazen deur lijkt toe te kijken.

Toch weet Plaza, mede door het tempo, niet helemaal te verrassen met de uitkomst. Het laat zich in een vroeg stadium al raden waar het verhaal naartoe gaat. De elementen die op de uitkomst moeten hinten (zoals, naast de eerdergenoemde Matroesjkapop, de gejurkte knuffelbeer, de spiegels en posters, de tikkende klokken) verraden teveel, waardoor je weinig verrast wordt wanneer het geheel zich ontvouwt. Ook was ik zelf niet helemaal te spreken over het spel van hoofdrolspeler Amor, die haar overdreven expressie het meeste werk laat verrichten. Wat resteert is een gedegen sfeerbouw en enkele pakkende scenes, maar het ontbreekt deze film aan nét dat beetje extra meerwaarde. 3*