Atlantis (2019)

Net als het legendarische Atlantis laat deze sombere maar toch ook hoopvolle film de nabije toekomst van Oost-Oekraïne zien als een gezonken – door de oorlog verwoest en praktisch onbewoonbaar – land. De film moet het echter niet zozeer van z’n verhaal of boodschap hebben: de film bestaat hoofdzakelijk uit tableaux zonder veel actie maar die zijn wel erg imponerend in hun grauwe schoonheid. De film laat je heerlijk onderdompelen in zowel een postapocalyptische wereld als de natuurlijke elementen waartoe die wereld is uiteengevallen.

Langzaam aan, ja. Soms heeft dat het effect dat iets (een sfeer, een gevoel, een besef) er gaandeweg, beetje bij beetje wordt ingebrand, en soms dreig je wat weg te dommelen.

Ik vond de lengte van de takes dus niet altijd gerechtvaardigd, maar uiteindelijk kreeg de film me toch wel te pakken. Er zitten dan ook een aantal zeer sterke scènes tussen.

Een Stalkeriaanse Zone maakt Vasyanovych dan niet van dat oorlogsgebied - de toon blijft consequent realistisch - maar hij levert hier wel een behoorlijk indringende en bij wijlen ook zeer fraaie film af.

En er zit toch wat poëzie in, als er te midden van alle beklemming en troosteloosheid zo'n liefdesrelatie opbloeit.

Aangezien ik een dagje vrij heb en hij maar een aantal dagen gratis beschikbaar is, gelijk maar werk van gemaakt. Vasyanovych levert met Atlantis en prachtig geschoten, ingetogen drama af. Hij neemt hierbij zijn tijd, dus verwacht lang vastgehouden shots waarin niet direct veel gebeurt. Het is jammer dat het er niet van is gekomen al die jaren dat hij op de watchlist staat, om eerst Plemya (2014) te zien van deze filmmaker. Maar na Atlantis kijk ik er wel meer naar uit. Sterk.

Edit: Hij was geen regisseur van Plemya zie ik nu, hij trad op als producent, director of photography en deed de montage. Dat verklaart misschien wel waarom Atlantis er zo goed uitziet.

Vrij stilistische film waarbij elke scène haast met een vaste camera wordt gehanteerd. Er wordt de nodige ruimte gelaten om de taferelen mooi tot uiting te laten komen. Deze trage manier van observeren zal niet iedereen liggen, maar ik vond het intens om de knappe gebeurtenissen tot mij te laten komen. De film begint zoals hij eindigt, met enkele warmtebeelden. De eerste gruwelijk, de tweede zoals de filmposter doet vermoeden oogverblindend mooi.

De film kent een grote troosteloosheid van het leven na de oorlog. Sergey voelt zich verloren, voelt zich niet meer verbonden met zijn oude of nieuwe leven. Alle hoop is weggeëbd en hij voelt zich een vreemdeling op zijn eigen geboortegrond. Die tristesse komt terug in de grauwe sfeer en lange shots. Sommige scènes waren erg sterk, de eerste autopsiescène bvb was erg intens, maar ik genoot bvb ook van kleinere scènes als de badkuip of de hevige plensbui op de voorruit van de vrachtwagen. Fijn!

Vanwege de oorlog in Oekraïne een verrassend actuele film. Ondanks de sterke cinematografie niet een film waarnaar ik met plezier heb gekeken. De dystopische beelden bezorgden mij continue een nare smaak in de mond. De badscène in de laadschop was een mager lichtpuntje.