Pilsudski (2019)

Zondag 22 september in de bioscoop. In elk geval toch bij Movie Unlimited in Hengelo. Maar aangezien de programmering daar door Pathé wordt verzorgd, zal de film wel in Pathébioscopen gaan draaien ook (voor korte of langere tijd dan, in Hengelo maar 1 dag). Wel met Engelse ondertiteling.

Ik ben er wel benieuwd naar, verhaal trekt me wel. Een stukje geschiedenis waar ik niet bekend mee ben.

Trailer ziet er wel aantrekkelijk uit, en geeft weinig weg, omdat ik Pools versta noch lees.

Prima film.
Opent sterk met Pilsudski in het psychiatrisch hospitaal. Vanaf dat hij daar uit gesjoemeld is wordt het even wat moeilijk volgen, maar al snel wordt de rode draad zichtbaar.

Misschien zelfs iets te simpel rechttoe rechtaan verhaal, maar omdat het Pools gesproken is, en ik het met Engelse tekst moest doen, was het toch volle aandacht erbij houden. Dan merk je dat een gesproken taal die je een beetje (of meer dan dat) beheerst toch heel fijn is. Tekst alleen is erg afleidend. Zeker als er dan ook nog af en toe Poolse tekst bij komt omdat er Russisch gesproken wordt.

Uiteindelijk is het verhaal rond Jozef Pilsudski die de Polen naar de onafhankelijkheid leidt toch wel duidelijk en in mooie sobere beelden gevat. Ook de privéprobleempjes ontbreken niet. Wat dat betreft wel weer standaard natuurlijk. Maar waarom zou een historische film/biografie niet standaard mogen zijn? Ook bekende mensen hebben vaak gewoon een standaard leven, maar dan net even met de accenten anders.

Goede film, "dobre"!

Discutabele film over de eerste jaren van Pilsudski als leider van de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Russische overheersing in de eerste jaren van de vorige eeuw. We vallen onvoorbereid in een psychiatrische kliniek waar de Russen die lastige Pilsudski hebben opgesloten en van waaruit hij met hulp weet te ontsnappen.

Het moest kennelijk een avontuurlijke actiefilm worden ('anders kijkt er natuurlijk geen hond naar') meer dan een biografische film, want over zijn gevangenschap in Siberië, zijn verblijf in Londen en in Tokio, waar hij de Japanners zo gek probeerde te krijgen om de Poolse strijd tegen de Russen te steunen, geen woord. Dus krijgen we bloederige demonstaties, vuurgevechten, bomaanslagen en een voor ons niet zo interessante richtingenstrijd binnen de verzetsgroepen. Maar over de mens Pilsudski, wat hem precies dreef, waar zijn kracht lag, hoe hij mensen wist te inspireren, daar komen we niets over te weten.

Er duiken nu ineens allerlei historische films op in Polen, een soort golf bijna, zoals 'Battle of Warsaw 1920' (2011) en de tv-serie 'Król' (2020), Ik denk dat dat mede is ingegeven door de conservatief-nationalistische stroming die in Polen de overhand heeft. Voor dat publiek doet zo'n 'heroïsche' film het wel lekker. Dat Pilsudski in de jaren na de onafhankelijkheid een nogal discutabele rol heeft gespeeld en in West-Europa met net zoveel wantrouwen werd bezien als het huidige regime, dat hoeven de Polen niet te weten, toch?

Nee, je hoeft de Polen niet uit te leggen wat wantrouwen is. Dat is hun volksaard.

Je vergeet te vermelden dat de putsch van Pilsudski in 1926 ook ingegeven was door wantrouwen. De appeasment politiek van Engeland en Frankrijk die de nieuw verworven grenzen van Polen ter discussie stelden in verdragen met de Weimarrepubliek en de Sovjet-Unie.

Van enige appeasement van Engeland en Frankrijk richting Duitsland en Rusland inzake Polen is mij niets bekend. Ook hier was het wantrouwen over en weer groot. De putsch van Pilsudski had een andere achtergrond, namelijk de zwakke en nauwelijks functionerende democratie en de moord op president Narutewicz in 1922. Maar meer nog de grootgrondbezitters, die hun agrarische producten onvoldoende konden exporteren, gesteund door leger en kerk (zoals altijd), wilden een stabiele regering. Dat waren de machten achter Pilsudski, die toen zijn 'sanitaire regime', vestigde. Grote schoonmaak dus. Een regime dat met veel wantrouwen in Engeland en Frankrijk werd bezien en dat grote overeenkomsten vertoonde met het nu verslagen (voorlopig althans) rechtse regime.

In het verdrag van Locarno een halfjaar voor de putsch weigerde Engeland de grenzen van Polen te garanderen en bleek de Franse garantie niet meer dan een papieren tijger. Het was voor Pilsudski een wake up call, een zoveelste bewijs dat de regering van Wojciechowski plaats moest maken.

Natuurlijk ging hij te ver in de repressie van de oppositie. Ik begrijp je vergelijking wel maar zo bont heeft PiS het nu ook weer niet gemaakt he?

Nou....daar denken in Europa toch anders over. En met die repressie van de oppositie door Pilsudski viel het ook wel mee. Vooral Frankrijk wilde tot 1939 niets te maken hebben met dat 'saniteitsregime' (sanicja) van Pilsudski/Beck/Moszicki. Moszicki is nog leuk weggekomen in Zwitserland, Beck daarentegen zat in Roemenië zijn memoires te schrijven die niemand wilde lezen en hij maakte bouwpakketten, totdat hij geveld werd door de tbc en z'n drankverslaving. Over tragiek gesproken. Sikorsky wilde niet dat hij naar Londen kwam.

Zo maar opeens wat aandacht voor deze film die ik zelf al vergeten was, maar blijkbaar goed waardeerde. Zou hem nog wel eens willen zien, maar hoe?

Ik wil het rechts-nationalisme niet verdedigen maar er is toch wel een wezenlijk verschil tussen een putsch en een democratisch gewonnen verkiezing. Dat de rechtstaat geweld is aangedaan valt niet te ontkennen. Er zijn echter geen concentratiekampen ingericht voor politieke tegenstanders. Het gebruik van de Bereza Kartuska gevangenis door Pilsudski is toch wel een behoorlijke smet op zijn blazoen. De film uit 2019 is vooral bedoeld om de onafhankelijkheid te eren en daarbij passen de nadagen niet zo goed en worden de jonge jaren bewust overgeslagen.

Hij is te downloaden met een vervelende Russische dub.

Mocht je geintereseerd zijn in Pilsudski en de Poolse onafhankelijksstrijd dan is de tv serie Polonia Restituta een aanrader. Staat op YouTube wel zonder ondertitels.

Nou, eerlijk gezegd ben ik er niet heel erg in geïnteresseerd. De Poolse geschiedenis heeft niet echt mijn aandacht. En daar is niets vervelends mee gezegd hoop ik. Indertijd heb ik deze film in de bioscoop gezien omdat hij toevallig hier draaide, en ik meen dat er in die tijd wel meer Poolse films af en toe vertoond werden, net zoals er ook wel een Turkse films draaien.

Toch ga ik nu wel iets meer lezen over Pilsudski gewoon omdat het weer via dit topic in mijn aandacht komt. Dat is dus wat film doet.