Jeanne (2019)

Hij viel me zeker niet tegen. Dat wil zeggen: het eerste stuk van de film is weer de typische Dumont waarbij je naar genant slecht amateurtoneel in een saai duinlandschap zit te kijken en die ik niet veel langer zou hebben volgehouden (al brengt de muziek de zaak nog enigszins naar een iets hoger niveau), maar het grootste deel van de film speelt zich af in een kathedraal en is wel boeiend, omdat niet alleen de kathedraal prachtig is maar de inquisiteurs intrigerende figuren blijken (de muziek verdwijnt dan ook bijna helemaal).

Bij Jeanne d’Arc denk ik aan een hallucinerend meisje dat religie en psychose versmelt, maar in deze film is zij juist de enige nuchtere en zijn het acteerwerk en de teksten van haar ondervragers hallucinant. Tegelijkertijd blijkt er logica in de waanzin van de inquisitie te zitten zodat het ook een goed inzicht geeft in het denken van die tijd. Het meisje Jeanne steekt er wat grijs bij af en is de minst interessante figuur: zij is vooral slechts erg koppig en we leren verder weinig over haar. Ik weet niet of dat de bedoeling is geweest, maar de film is evengoed de moeite waard (vooral als je geïnteresseerd bent in het religieuze denken van die tijd).

PS. Een film die zeer hoog op mijn verlanglijstje staat maar waarvan ik niet weet hoe ik eraan kan komen is La Passion de Jeanne d'Arc (1928). Dat ik naar deze film ben gegaan is ook een beetje als een substituut voor die oude film.

Een paar mooie shots van bovenaf (de paarden, de kathedraal), maar op het gebied van storytelling, acteerwerk en muziek heb ik me al menigmaal beter vermaakt bij een voorstelling van het plaatselijke amateurtoneel.

Ik heb geen eerdere films van deze regisseur gezien en ben, op het zien van de trailer na, zonder verdere voorkennis naar deze film gaan kijken. Ik denk dat ik de overige films van meneer Dumont, zeker na het lezen van de berichten in dit topic, links laat liggen.

Zo, da's een fijne kennismaking. Dumont stond al een tijdje op een (virtuele) lijst, maar het was er nog niet van gekomen.

Dit gaat eigenlijk over de hele linie heel erg goed.

Allereerst de mooie, haast als tableaus opgezette en gestileerde scènes in het duinlandschap, met kleine Jeanne in haar harnas en met haar vlag, dan al eenzaam eigenlijk, tussen haar metgezellen die haar beginnen af te vallen. De militaire en politieke ontwikkelingen zijn niet gunstig voor haar. Ze richt haar blik herhaaldelijk ten hemel: een shot van boven van een opkijkende Jeanne, en daarna een beeld van de schitterende, felblauwe lucht. Een lege hemel? Zo lijkt het wel.

Het deed daar in de duinen qua sfeer en stijl wel een beetje denken aan Bresson; de man inderdaad die zich in 1962 ook aan Jeanne waagde. Toch wel een heel andere film; één van mijn favorieten overigens.

Dan de filmisch indrukwekkende, en inhoudelijk beklemmende scènes tijdens het proces in die enorme, kille kathedraal. Dumont heeft een bijzonder fraaie bende katholieke boeven bij elkaar gezocht, en zet daar zijn felle en vastberaden Jeanne tegenover. Het is vooral in de kathedraal waarin het charisma van Jeanne tot wasdom komt. En tegelijkertijd is ze zo nietig in dat gigantische bouwwerk; de camera laat haar soms bijna verdwijnen.

En ten slotte de scènes in en bij de Engelse cel (we zijn weer terug in het duinlandschap), gevestigd in wat lijkt op een bunker uit WO II. Jeanne in haar cel wachtend op het einde, bewaakt door drie onverschillige cipiers.

Het einde is sterk, met een uitgeputte en verfomfaaide Jeanne; een einde weliswaar minder dan de verpletterende eindsequentie in Bresson's film, maar dat is geen schande.

Dumont voegt met de score, en met name met de liederen van Christophe, een absolute meerwaarde toe. De scène met het lied in de kathedraal waarin de monnik het geschreeuw van de ter helle gevarenen bezingt, is een hoogtepunt. Je ziet de verzamelde prelaten bijna huiveren, terwijl Jeanne er schijnbaar sereen bij zit, maar niettemin onder de indruk is.

En dat ben ik ook. Dumont blijft nog wel even op die lijst staan.