El Fotógrafo de Mauthausen (2018)

Filmtechnisch geen hoogvlieger, maar het onderwerp is logischerwijs indrukwekkend. Het verhaal komt langzaam tot leven, en de hoofdrollen worden redelijk goed vertolkt. Het einde voelt haast wat afgeraffeld. Een film met minpunten die desondanks indrukwekkend blijft. *3,5

Soms heb je een gevoel dat filmmakers met heftige beelden veel indruk willen maken bij de kijkers van hun film. Bij de tweede wereld oorlog is dat natuurlijk best snel gedaan, ga een beetje over de comfortzone met het plaatsen van krijgsgevangen of anderen en je slaat bij veel mensen diep binnen: het zijn nog steeds dingen die de hedendaagse community niet kan handelen. Ook bij deze film word daar veelzijdig gebruik van gemaakt, natuurlijk schept dit een realistisch beeld op en een heel naar smaakje aan de situatie, alleen weet Targarona het soms iets te slecht uit te werken waardoor het allemaal niet zo heel heftig overkomt. Ook sommige scenes, en dan vooral decors waren vrij nep: dan kijk ik gericht op het moment dat ze het kamp moeten verlaten maar nog een laatsten gevangenen willen vergassen in hun rijdende gaskamer, en wanneer ze daar uit stapten was het niet heel overtuigend: die auto’s stonden wel heel mooi geparkeerd.

De film verteld het waargebeurde verhaal over concentratiekamp Mauthausen dat ligt in het Oosterijkse ‘Mauthausen’ was opgezet als mannenkamp. Er zijn buiten de foto’s om niet héél bijzondere dingen in het kamp gebeurd, het was een vrij standaard concentratiekamp van de Duitsers waar alles wel aanbod kwam. Veel mishandelingen en natuurlijk het uitbuiten van de gevangenis waren daar standaard normen. De baas in het kamp was Franz Ziereis die samen met Georg Bachmayer en Dr. Eduard Krebsbach het kamp meer en deels runde. Ook wat ik persoonlijk wel wist van dit kamp is dat ik twee beulen kende: 'das blonde Fräulein' en 'Hans de doder', die namen kom je ook terug op Wikipedia. Er is op Wikipedia ook nog best veel informatie verder te vinden over dit kamp, mocht er iemand in geïnteresseerd zijn zou ik die zeker even door lezen. Het kamp was namelijk misschien wat heftiger dan andere kampen, en er werd met een hardere hand gewerkt. Ook zie je foto’s van onder andere het crematorium en de gaskamer van het kamp, indrukwekkend.

Het verhaal hoef je niet uit te leggen, vrij makkelijk te volgen maar vaak wel indrukwekkend genoeg. De plotomschrijving geeft al een super mooie samenvatting weer van deze film, ik kan er weinig aan toe voegen. Indrukwekkend was het zeker, pakkend minder vaak. Het verhaal is lastig om echt goed onder handen te nemen en spannend over te laten komen, maar de activiteiten die zich er om heen spelen waren goed vertolkt. Ik was niet helemaal weg van de film, niet zo’n grote fan want ik heb wel eens wat indrukwekkender gezien op gebied van de tweede wereld oorlog. Als je er in geïnteresseerd bent is de film een aanrader om mee te nemen, verwacht alleen geen doorsnee oorlogsfilm, dit is wel gericht op een doel.

3.5*

Ik ben niet zo bekend met de vervolging van de Spaanse antifascisten ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. In dat opzicht keek ik wel uit naar de film en brengt hij een originele invalshoek in de talrijke concentratiekampfilms die we rijk zijn. Mauthausen is berucht om die steile dodelijke trap aan de granietsite. Tallozen hebben daar het leven verloren nadat ze keer op keer granieten blokken heen en weer moesten dragen. Vreselijk gewoon. Jammer dat daar de focus tijdens de film te weinig is op gelegd.

In zijn geheel vond ik de film ook net te weinig beklijvend. De echte gruwel die een concentratiekamp kenmerkt kwam te weinig aan bod. Weinig figuranten ook, weinig echt beulwerk. Het contrast hoe het er in écht aan toe ging is wel merkbaar. Een gemiste kans. Het uitgangspunt rond de fotografie was wel knap gedaan.

Beste scène was tijdens het cabaret en de moeiteloze overgang naar die ene man die door de Kapo de afgrond werd ingeduwd. Sterk staaltje montage van camera en geluid. Voor de rest degelijk, maar te weinig om me echt te raken. Jammer.

Recent op Netflix toevallig tegengekomen en maar meteen gekeken. Ik heb een fascinatie voor WO II en zeker als het een origineel verhaal zoals deze is, ben ik benieuwd naar de uitwerking. Spaanse fotografen in kamp Mauthausen, dat was mij zelfs onbekend. Helaas levert het geen hele boeiende film op. Wat me tegen stond is dat er in kamp Mauthausen zo'n 200.000 gevangenen hebben gezeten waarvan de helft ongeveer overleden is. Maar als je de film kijkt, dan lijkt het wel een vrij leeg kampje waar 100 mensen zaten. Ook vond ik de sfeer nogal mild. Je ziet wel enkele nare momenten, maar de klinische, afschuwelijke sfeer die bij een concentratiekamp als deze hoort ontbrak lange tijd.

Pas richting het einde kwamen er een aantal typische acties voorbij. Maar ook die momenten oogden vrij minimalistisch, zoals de ophanging waar maar een paar tientallen mannen bij stonden. Er zijn natuurlijk tig films over de Holocaust die het leed en de angst veel beter in beeld wisten te brengen. Bij dit soort films verwacht ik toch een beetje met een brok in mijn keel er naar te kijken en dat had ik helemaal niet. Toch was dit geen slechte film. Het acteerwerk was behoorlijk en het verhaal natuurlijk best interessant zonder dat het echt zinderend in beeld kwam. Kleine voldoende.

3*

Even voor degenen die de film nog gaan kijken, bij de aftiteling dus even doorkijken.

Onderhoudende film, met aardige muziek. De Mondschein sonate bij maanlicht vond ik er

iets over maar het lied van Silvia Pérez Cruz tijdens de aftiteling is dan weer erg mooi.

Voornamelijk geschoten in pasteltinten en het leed van het concentratiekamp wordt ook wat verzacht weergegeven. De heer Casas speelt aardig en ook de rest van de cast is in orde. Personages zijn hier en daar wat stereotiep maar dat hou je toch.

Het is geen loodzware film geworden en gelukkig ook zonder veel effectbejag.

Interessant om eens een concentratiekamp te zien vanuit het oogpunt van Spanjaarden en ook het hele gegeven dat fotomateriaal het kamp uit gesmokkeld werd is interessant. Verder heeft deze film een aantal scènes die redelijk sterk zijn, met name de scène waarin we afgewisseld een dansvoorstelling zien en een kapo die een Spanjaard de afgrond in duwt, waarna we zien dat hij het hoofd van de Spanjaard in wil trappen er net geswitched wordt naar een shot van een stampende voet tijdens de dansvoorstelling.

Wat de film parten speelt is dat het plot niet altijd even duidelijk over komt. Het begint al met een introductie van de hoofdrolspeler, waarbij ik aanvankelijk de indruk kreeg dat de jongen de verteller was. Dat valt snel op z'n plaats, maar toch. Sommige karakters worden nauwelijks geïntroduceerd, ik herken ze van gezicht, maar welke naam erbij hoort? Dit doet toch afbreuk aan de ervaring waardoor ik op 2,5* uitkom.

Tegenvaller.

Het ontbreken van een goed verteld verhaal is het grootste manco van deze film. Uiteraard zijn er genoeg schokkende zaken die je als kijker voorgeschoteld krijgt, maar het uitwerken van het plot kende blijkbaar wat strubbelingen.

Verder viel me ook op dat er nooit een grote groep gevangenen in beeld kwam, erg tegenstrijdig met de feiten.

Het aantal gevangen in Mauthausen was namelijk erg groot en dat kwam in deze film totaal niet naar voren.

Verder is het acteerwerk in orde en is het zeker niet verkeerd om deze film eens op te zetten. Het verhaal kende ik ook niet, maar als voor mij als hoogtepunt de foto's bij de aftiteling zijn, dan is er ergens wat mis gegaan.

Kleine onvoldoende.

Ook ik had het idee dat het allemaal wel heel kleinschalig is verfilmd met enkele 10 tallen figuranten die dan een

gevangenenbestand van waarschijnlijk in de duizenden moet voorstellen .

Dit doet de film geen goed en doet ook geen recht aan de vele slachtoffers van dit kamp .

Dat de gruwelen waarheidsgetrouw zijn uitgebeeld is dan meer een soort pleister op de wond .

Ook viel me het SS lied op dat ik al eens in een duitse docu heb gehoord .

Films over concentratiekampen lijken soms te schipperen tussen oversentimentele kitsch of exploitatieve wansmaak. In dat opzicht weet 'El Fotógrafo de Mauthausen' (2018) een respectvolle invalshoek te vinden door fotografie zo centraal te stellen in de verhaallijn. Onze blik op de gebeurtenissen wordt bepaald door wat zowel slachtoffers als daders willen dat we zien. Ook een interessante wisselwerking tussen fotograaf Francesc Boix (Mario Casas) en vriendelijke SS officier Ricken (Richard van Weyden). Ze willen allebei dezelfde gebeurtenissen vastleggen, maar hun redenen konden niet meer van elkaar verschillen. De gruwelijke realiteit registreren om daders verantwoordelijk te houden versus een fascinatie naar menselijk lijden. Het is een intrigerend dilemma wanneer je bij de aftiteling dezelfde gruwelijke foto's uit de film voorbij ziet komen. We weten inmiddels met welke intenties ze zijn gemaakt.