The Art of Self-Defense (2019)

Haha geweldige film. Zet de overgewaardeerde meuk van Fight Club precies in de hoek waar de klappen vallen.

Best wel okay no budget filmpje over een gedateerde setting waarin een loser terecht komt bij een sensei die nogal onvriendelijk is en hem een aantal zaken leert waarvan je uber macho wordt. Maar zich niet realiseert dat achter zijn dojo een criminele organisatie schuilt. Het verhaal wordt op den duur wat flauw maar de dialogen en enkele gebeurtenissen zijn best komisch. Lijkt wat op fight club... verwijst in de allerverste verte ook naar Kill Bill (mbt vrouwen en kung fu). Om maar te zwijgen over The karate Kid (die 2x zo goed is).

Top eerste helft, wordt vervolgens matig.

Juweeltje!

Vermakelijk en vrij excentriek filmpje, ook al doet Eisenberg grotendeels wat hij meestal doet. Op zich gaan de twee verschillende gezichten van deze grimmige, absurdistische komedie prima samen. Maar toch kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat het scenario origineel niet voor een dergelijke film bedoeld was.

De hoofdpersoon leert zichzelf te verdedigen. Eerst wordt hij via de karateschool volkomen misleid, over wat hij allemaal in zijn leven belangrijk moet vinden. Uiteindelijk komt hij er achter, welke dingen voor hemzelf, in diepste zin, het verdedigen waard zijn. Zo leert hij via veel geweld zijn diepste zelf kennen, en verdedigt uiteindelijk zichzelf.

Ik heb het er moeilijk mee gehad, die diepere laag uit de film te destilleren. Want tijdens de reis van de hoofdpersoon, leert hij wel moorden. Hij vermoordt drie mensen. En dat is toch niet okee. Maar hij lijkt op het einde wel heel erg tevreden, heel erg gerust. Ik heb er een nacht over moeten slapen, om uiteindelijk tot het besef te komen dat de moorden in deze film niet letterlijk genomen moeten worden, maar overdrachtelijk moeten worden gezien. De hoofdpersoon maakt een einde aan bepaalde elementen in zijn leven.

Bij zijn eerste moord is dat echter nog niet het geval: daar betreft het nog uit de hand gelopen agressie. Die ontstaat onder invloed van - en binnen een opdracht van de karateschool. Hij vermoordt een onschuldige mens, die hij niet kent en die niet voor iets diepers in zijn leven staat. Wel wordt hij hier ook toe bewogen vanuit zijn diepgevoelde waardering voor de vrouw van de karateschool, die in haar been geschoten is. Toch is deze moord nog een 'ongeluk' door uit de hand gelopen agressie. Vervolgers echter gaat hij welbewust en gepland twee moorden plegen. Dat kon ik niet thuisbrengen, aanvankelijk.

Ik werd dus tijdens de film zelf óók misleid, over de betekenis en de rol van het geweld in de film. Ik heb mij er ongemakkelijk over gevoeld, terwijl ik probeerde te bepalen wat ik nu eigenlijk van de film vond. Natuurlijk is dit ook wel de bedoeling, dat de kijker zich ongemakkelijk gaat voelen door het geweld.

Voor nu drie sterren, deze film moet bij mij denk ik nog rijpen. En wellicht nog herzien.

Begint leuk als een ironische film rond de kwetsbare en teruggetrokken levende Jesse Eisenberg die na een fysieke aanval zijn nieuwe passie karate ontdekt die hem meer weerbaar zal maken.

Als kijker kom je er al gauw achter dat er op deze vechtschool een uitermate vreemde sfeer hangt. Eisenberg leert voor zichzelf op tekomen maar in het dagelijks leven blijkt het voor hem nog een hele uitdaging om zich op een passende wijze weerbaar te tonen aangezien hij sociaal nogal extreem onhandig en beperkt is.

Ik houd wel van deadpan humor maar in deze film buigt deze humor op het laatst uiteindelijk om naar het cynische.

Het einde vond ik niet leuk, waardoor ik uit kom op een krappe 2,5*

De montage had ook wel wat vlotter gekund.

Over een man die na een traumatische gebeurtenis leert om voor zichzelf op te komen. Over een zwakkeling die leert een echte man te worden. Jesse Eisenberg speelt Casey. Casey is een angstig, enigszins nerdish en sociaal onhandig personage dat Eisenberg wel vaker gestalte geeft. Regisseur en scenarist Riley Stearns maakt van Casey een echte man, maar houdt Casey tegelijkertijd nerdish en sociaal onhandig. Casey leert op die manier wat de eigenschappen van een echte man zijn en kopieert die eigenschappen, maar inhaleert ze niet.

Een echte man wordt hij niet. Hij wordt een mechanische kopie van een echte man. Hoe meer Casey leert om voor zichzelf op te komen, hoe meer hij een karikatuur van een echte man wordt. Stearns ontmantelt zijn protagonist. Hij zet hem voor gek. Hij maakt van Casey een tragische figuur die in zijn drang om voor zichzelf op te kunnen komen en een echte man te worden zichzelf verliest. Een tragisch gegeven.

Gelukkig bezit de film een humorvolle toon. Stearns verpakt Casey‘s zoektocht in een komedie. Een komedie waarin de humor voornamelijk boosaardig van smaak is. De humor ligt in de pure absurditeit van de omstandigheden en in de bijtende spot die in alle facetten van de handeling doorklinkt. Het feit dat de personages allerhande onzinnigheden met dodelijke ernst tegemoet treden, helpt natuurlijk ook.

De film maakt van het universele menselijke verlangen om ergens bij te willen horen het belangrijkste motief van het verhaal. Dat motief wordt op bizarre wijze vorm gegeven. Omdat de omstandigheden steeds ongewoner worden en de groepsdruk toeneemt, wordt het gedrag van Casey steeds bruter en buitenissiger. De humor trekt zich onder deze omstandigheden helaas een beetje terug. De toon blijft gelukkig absurd, maar binnen het absurde is de humor moeilijker herkenbaar.

Zelfs thrillerelementen worden aan het verhaal toegevoegd en Casey die in beginsel de sympathie verdient, vertoont steeds meer ambivalente trekjes. Het einde van de film stelt niet teleur. Als aan het eind The Art of Self-Defense laat zien dat in een ieder zowel een schaap als een wolf steekt, doet de film dat misschien niet heel humoristisch maar wel degelijk heel verrassend en origineel en heerlijk gestoord.

Na een leuk begin ontspoort de film, vooral als Casey bij de avondtraining mag aansluiten. Het verhaal is op zich best leuk en zit ook geinig in elkaar maar het is toch teveel over de top. Wel echt leuke dingetjes zoals de gedragsveranderingen die worden voorgesteld die de hoofdpersoon gretig overneemt.

Geniaal.

Alleen de muziekkeuze tijdens de aftiteling al maakt dat deze film een cultstatus verdient - maar daarvoor is ook al alles perfect, geniaal, geen speld tussen te krijgen. Nee, dit is geen verwijzing naar Fight Club, dit is de film die Fight Club had willen zijn maar waarvoor het talent tekort schoot. Dit is geen ode aan Karate Kid of Cobra Kai, dit is waar het om gaat.

Een masterclass in hoe je de timing van je film doet. Een masterclass in vertellen en karakterontwikkeling. Een masterclass in casting. Een masterclass in low budget. En tegelijkertijd ook zo enorm jammer dat Stearns hierna met een wel ok, maar ook in vergelijking ernstig teleurstellend filmpje als Dual (2022) kwam.

Waar gaat dit dan precies over volgens jou?

En de vergelijking met Fight Club snap ik, maar daarin moet deze film toch wel zijn meerdere erkennen aan zijn voorganger. Beide films stellen vragen over masculiniteit, maar waar dit bij Fight Club soms direct, maar veelal tussen de regels door naar voren komt, wordt hier van dik hout planken gezaagd.
Waar geweld in Fight Club een ontsnapping was van de realiteit, is geweld hier een manier om jezelf hoger in de voedselketen te plaatsen. De hiërarchie van vechtsport wordt hier op een vrij belachelijke over de top wijze neergezet. Wel met humor, ik kon er om lachen.
En de twist dat de karate leerlingen de overvallers zijn was vanaf het begin al duidelijk. Dat de sensei ze niet allemaal op een rijtje heeft, voel je ook al direct aan. Maar dat valt toch in het niet vergeleken bij de twist van Fight Club?

Project Mayhem uit FC kan wellicht vergeleken worden met wat hier gebeurt ‘s nachts. Maar deze leerlingen weten heel goed dat ze verkeerd bezig zijn en handelen uit angst en zijn onderdrukt. In Project Mayhem handelen de daders uit zogenaamde vrije wil, en gaan zo op in hun groepsdynamiek dat ze zich nauwelijks bewust lijken van de gevaren en gevolgen van hun acties. En dan vind ik dat laatste een heel stuk genuanceerder, wanneer we kijken naar hoe groepsgedrag.

En tot slot de boodschap van Fight Club over het zoeken van balans tussen je feminiene en masculiene kant en de gevaren van het doorslaan naar het één of het andere, en over de ironie van het zogenaamde vrije individu die zich bij een club aansluit waarin iedereen tenslotte hetzelfde doet en denkt. Thema’s die al 25 jaar aanspreken en nog steeds relevant zijn. Dat voelt voor mij een stuk gelaagder dan deze film.
Aan het eind is Casey wellicht iemand die voor zichzelf opkomt, maar hij is ook een koele moordenaar, en kopieert simpelweg tv gedrag.

Dat gezegd hebbende: Ik heb me best vermaakt met deze film. Vooral de eerste helft was leuk, maar naar het eind toe werd het minder scherp en bleef er nipt een voldoende over. Maar de vergelijking met Fight Club kan hij echt niet aan. Ik denk namelijk niet dat we over 25 jaar nog over deze film discussiëren.

Dat staat toch in mijn tweede alinea?

Fight Club was indertijd best leuk, maar nu met de afstand die de rede de ruimte laat is het ook een film met weinig focus, iets waar je alles wat je maar wil in zien kan. Het contrast kon haast niet groter zijn.

Je tweede alinea vertelt vooral hoe je onder de indruk bent van de technische wijze waarop de film gemaakt is. Qua thematiek laat je het daar open.

Persoonlijk vind ik Fight Club een goede focus hebben, en vrij duidelijk de thematiek naar voren brengen. Dat de film vaak verkeerd geinterpreteerd wordt komt vooral doordat kijkers de tweede helft niet zien als kritiek op Tyler’s ideeën. Tja, dan kun je er inderdaad in zien wat je wilt.

Zo bedoel ik het niet..

Waarmee je je eigen stelling ietwat onderuit haalt?

Hoe dan ook, het is mijn mening maar. Niks om je druk over te maken verder.

Nee hoor, was gewoon benieuwd naar je vergelijking tussen beide films.