Ava (2017)

Dit is erg tof, de eerste feature film van Léa Mysius. Lekker onconventioneel in allerlei opzichten: er blijven open lijntjes, de hoofdrolspelers zijn nobele onbekenden, de muziek is vreemd, losse scenes zijn bijzonder (de opening met de hond bijvoorbeeld, of de momenten waar de filmposter naar verwijst). Noée Abita levert overigens een zeer goeie prestatie. Ben benieuwd of we meer van haar gaan zien in de toekomst. Narratief maakt het net wat te weinig indruk voor een score van vier sterren, maar verder is Ava behoorlijk genieten.

Ava is dertien jaar oud als ze een tragische waarheid onder ogen moet zien: geleidelijk zal ze haar zicht verliezen. Het nieuws komt vroeg in de film, en voor sommige kijkers zullen de alarmbellen dan al gaan rinkelen: menig Hollywoodtitel had de jonge hoofdrolspeelster geframed als een weerloos slachtoffer, strijdend tegen een uitvergrote lotsbestemming. Zo’n film is Ava duidelijk niet. Eigenzinnige script-en regiekeuzes maken dit coming of age-verhaal even intrigerend als onevenwichtig.

Ava’s moeder (Laure Calamy) verwerkt het nieuws van haar dochters intredende blindheid op ongrijpbare wijze. Na een verwarde huilbui gaat de schakel snel om, want de zomervakantie is de perfecte periode om het aan te leggen met masculiene strandgangers. Ava (knap debuut van Noée Abita) laat haar afkeuring op tragikomische manieren blijken. Snedige opmerkingen over moeders seksuele escapades culmineren uiteindelijk in een scène die de definitieve vervreemding tussen de twee bloedverwanten bewerkstelligt.

Het eerste uur van Ava kent veel verrassende momenten, omdat de jonge protagoniste zich rebels en ongeremd ontwikkelt. Bij een dertienjarige verwacht je meer twijfel en onzekerheid dan regisseuse Léa Mysius in het script verwerkt heeft. Sterker, Ava’s seksuele ontluiken roept grote vraagtekens op. Abita was achttien tijdens de opnames van de film, maar Ava moet dertien zijn; dat verschil is groter dan Abita’s zelfbewuste personage impliceert.

Tijdens het kijken worden die vraagtekens nog deels naar de achtergrond verdrukt. Mysius maakt de donkere psyche van Ava op boeiende wijze invoelbaar: tekstueel (Ava’s dagboek) én visueel (een zwarte hond als tastbare metafoor) drukt ze op talloze manieren uit hoe de nacht de dag insluit – of, zo je wilt – hoe de angst voor een einde van haar wereld Ava in toenemende mate van haar omgeving isoleert.

Des te verwarrender is het dat het laatste halfuur van de film veel focus bij Ava wegneemt. Onder de noemer van het ‘lovers on the run’-motief (jongen en meisje proberen de wereld te ontvluchten) wordt het scenario steeds verhalender, waardoor de psychologische ontwikkelingen van het eerste uur achterblijven. Ze worden alleen verondersteld, bijvoorbeeld als een donker bos verlicht wordt door de mistlampen van een naderende auto.

Vreemd, maar waar: het zijn juist de details die Ava verrijken. In grote lijnen stelt de film aan de eindstreep teleur, maar de beeldende symboliek en de ambigue motieven verraden het werk van een filmmaakster die nog maar net begonnen is.

web

Inhoudelijk stelt het verhaal niet zo veel voor. Hoofdpersonage Ava zwalkt als impulsieve en recalcitrante tiener door de film om, zoals het een personage in een Coming of Age Film betaamt, dingen te onderzoeken, uit te proberen en kortstondig teleurgesteld of gelukkig te zijn. Vervolgens wordt haar aandacht ongeduldig verplaatst naar iets anders waarna hetzelfde patroon zich herhaalt. Het piekt, het daalt, het zwabbert. De film schets een aantal voorvallen die tijdens de vakantie gebeuren. Geen consistent verhaal maar losse gebeurtenissen, opgesierd met Ava’s droombeelden die een surrealistisch tintje aan de film geven. Leuk.

De film heeft in de vorm van de oogziekte van Ava natuurlijk wel zoiets als een rode draad. De ziekte is naast de gangbare puberale aspecten mede bepalend voor haar stemming die de hele film wat nors en eigenzinnig is. Ook zijn er andere elementen die zorgen voor herkenbare grond onder de voeten. Een moeder, een zwerfjongere en een hond zijn de terugkerende ijkpunten in het soms apathische en soms turbulente vakantiebestaan van Ava. Opvallend is wel dat al die elementen weinig meer worden dan ijkpunten. Ze doen er even toe, lijken belangrijk, maar verdwijnen zonder veel rumoer heel gemakkelijk weer naar de achtergrond. Het zijn flarden in Ava’s egoïstische beleving van het bestaan.

De film geeft een inkijk in de belevingswereld van Ava. Weergegeven vanuit haar perspectief. Onvolwassen, springerig, emotioneel, hartstochtelijk en vluchtig. Het geeft een ongepolijst en ongeremd beeld weer van de turbulente weg naar de volwassenheid.

Ava wordt gespeeld door Noée Abita. Mij onbekend, maar een genot om naar te kijken. De norse ontevreden blik waarmee ze de hele film rondloopt is verrukkelijk aantrekkelijk.

Film die totaal niet brengt wat ge met de eerste gegevens zoudt hebben verwacht. Trouwens, over de ganse lengte verandert de film wel eens van koers en het interessante is dat zulks helemaal niet heeft gestoord, Integendeel, geboeid keek ik naar wat Nouée Abita allemaal ten beste gaf, gaande van haar dromerijen en nachtmerries, haar droefenis ("Soms, wil ik wel dood zijn"), haar verzet, tot een zekere misprijzen toe, tegen het oudelijk gezag, haar gedurfdheid, tot vlucht in het avontuurlijke.

Léa Mysius, die voor haar eerste langspeelfilm, ook instond voor het script, lijkt haar fantasie de vrije loop te laten en, vertrouwd als ze is met het maken van kortfilms, ware het niet verwonderlijk dat de ideeën uit deze "Ava" stof had kunnen opbrengen voor een paar van die shorts.

Mooie film. De regisseuse heeft iets te vertellen en doet dat goed. Mooie momenten zijn de contrasten van droefheid, bij het zien van geluk dat haar nooit zal te beurt vallen (het trouwfeest) en vreugde wanneer ze vindt, dat het leven met Juan en Lupo ook heel wat geluk verschaft.

"She ain't no child anymore"...

Een jonge puber gaat letterlijk een donkere toekomst tegemoet, wanneer zij te horen krijgt dat haar gezichtsvermogen van lieverlee achteruit zal gaan. Tijdens een vakantie aan haar lot overgelaten door haar egocentrische moeder stuit zij op een voortvluchtige jongeman en zijn inktzwarte hond. De ontmoeting doet niet alleen haar zucht naar avontuur ontwaken, maar ook haar seksualiteit.

Dat zijn de speerpunten van een soms duistere, soms sprankelende film van de debuterende regisseur Léa Mysius met een imposante hoofdrol van de mooie Noée Abita.