Petite Fille (2020)

Vanaf 14 januari 2021 in de bioscoop (Imagine Filmdistributie Nederland)

EDIT: release verplaatst naar 18 februari

Uitstekende documentaire.

Door een programmeringsfoutje deze docu gezien i.p.v. petite maman. Stond niet echt op mijn te zien lijstje, deze winnaar van het afgelopen film fest Gent maar blij dat ik deze toch heb gezien in de bioscoop. Heel interessante docu.

Sasha is geboren als jongen maar identificeert zich als meisje. Sasha’s lange haar en meisjeskleding stuiten op veel weerstand op school en de weerstand van Sasha’s schoolhoofd en het gebrek aan voorlichting aan haar leeftijdsgenoten maken haar zeer ongelukkig. Sasha’s ouders zijn echter vastbesloten om hun kind een zo normaal mogelijke jeugd te geven waarin Sasha zich niet gediscrimineerd hoeft te voelen. Bevat teveel scènes die niet authentiek overkomen en met zijn overdadige gebruik van plechtige, dramatische muziek probeert Lifshitz te nadrukkelijk sympathie voor Sasha op te wekken. Moeders openheid over hoe heeft geworsteld met de identiteit van haar kind is gemakkelijk het beste segment uit deze matige documentaire die vooral preekt voor eigen parochie.

Hele mooie maar ook trieste documentaire over een meisje, wiens enige probleem is dat er volwassenen zijn die het niet willen accepteren dat ze wil zijn wie ze is. Ik ben blij voor haar dat ze een liefdevolle familie heeft. Een oprechte moeder, die niets dan liefde heeft voor haar kind, en dat laat zien, een vader die met "Sasha is gewoon Sasha" eigenlijk alles zegt wat nodig is, en een lieve zus en broertje die altijd voor haar op zullen komen.

Een dikke middelvinger naar de school en haar balletlerares. Waarom moeten volwassenen altijd overal zo'n probleem van maken?

Saaie documentaire over de strijd van een 11-jarige jongen (geslacht) en z’n ouders om hem op school geaccepteerd te krijgen als meisje; saai omdat het nauwelijks informatie geeft en al helemaal geen nieuwe informatie. Het onderwerp wordt genderdysforie genoemd maar ik denk dat de in onbruik geraakte term geslachtsidentiteitsstoornis de lading beter dekt: het gaat er niet om dat je je niet thuis voelt bij de genderrol dus het gedrag (kleding, etc) dat bij je geslacht hoort (zoals bv. sommige homoseksuele mannen zich ‘verwijfd’ gedragen waardoor homofobie zich kan vermommen als genderdysforie) maar om onvrede met je geslacht zodat omgekeerd je gender (psychologische identiteit) een ander geslacht vereist zodat deze mensen vaak transseksueel worden.

Nu is het allemaal best verwarrend en niet zonder implicaties zodat het begrijpelijk is dat bv. de school niet zomaar meegaat in de wens van het kind en z’n ouders (en is het een maatschappelijk vraagstuk of mannen die zich ‘identificeren’ als vrouwen bv. moeten mogen deelnemen aan vrouwensportcompetities of naar een vrouwengevangenis mogen na een gepleegd misdrijf). De documentaire wil misschien empathie opwekken in plaats van informatie geven, maar lijkt toch ook vraagtekens te plaatsen: meteen aan het begin vertelt de moeder dat ze zeer teleurgesteld was toen Sasha werd geboren en een jongetje bleek, hetgeen suggereert dat ze de genderdysforie van Sasha (onbewust) heeft gestimuleerd, en zien we de kinderen aldoor spelen dat ze een Chinese prinses e.d. zijn, hetgeen suggereert dat ook Sasha het simpelweg leuk vindt om een meisje te spelen nu kinderen nu eenmaal graag allerlei rollen spelen. Het idee lijkt echter dat, ook als dit allemaal zo is, het uiteindelijk niet uitmaakt: als een kind om wat voor reden dan ook een ander geslacht wil spelen of zich dat andere geslacht is gaan voelen, dan moet het daarin vrij zijn en moeten we zijn wil of keuze respecteren. Maar toch vragen we niet aan een school om een kind dat astronaut speelt te behandelen als astronaut, zodat in dat opzicht de documentaire de interessante vraag opwerpt of we niet ook voor het kind onderscheid moeten blijven maken tussen spel en werkelijkheid dan wel of dat onderscheid ook voor ons volwassenen überhaupt houdbaar is. Maar helaas gaat de documentaire niet de diepte in.

Ik had eerst niet door dat het een documentaire was daar de vertelstem niet aanwezig was in de productie. Pas wanneer de ouders zich rechtstreeks tot de camera richtten was het duidelijk wat voor soort productie dit was. Opmerkelijke documentaire wel over het familiale leven van het gezin waarbij de jonge Sasha zich eerder een meisje dan een jongen voelt.

Erg fijn was het warme gevoel dat de ouders gaven aan hun kind. De aanvaarding en de strijd die ze over hadden voor hun dochter. Pijnlijk waren de angst en de psychische belasting die de jonge meid ervoer in haar dagelijkse omgang met andere kinderen en volwassenen zoals op school of de dansclub.

Neen, dit is geen wetenschappelijke of verklarende docu, eerder een drama reality. Soms ligt het er een beetje dik op, aar vond hem best innemend. Jammer hoe steeds anderen een oordeel over iemand klaar hebben...

Gelukkig blijft de documentaire juist uit die diepte in waar jij je in begeeft. Het heeft namelijk totaal niks met "meisje spelen" te maken. Die bekrompen gedachte maakt dat Sacha het zo moeilijk heeft. Mensen die haar zo nodig "hij/hem" willen blijven noemen. Mensen die Sacha in een hokje stoppen en labelen. Het gaat niet alleen om respecteren, maar vooral om accepteren. Sacha worstelt niet met het feit dat ze een meisje is, maar met lui die dat niet willen accepteren.

Ik zou deze film graag zien met mijn leerlingen maar kan hem nergens volledig vinden. Weet iemand raad?

Deze fipm is op Zaterdag 13 juli 2024 uitgezonden op NPO 2.

Misschien is hij nog te streamen via een NPO streamingsdienst of 2DOC oid.

Of je kan er voor betalen via Pathé thuis.

Hoe voelt het voor Sasha om zich een meisje te voelen en hoe weet Sasha dat dit is wat hij (of zij) daadwerkelijk voelt? Blijkbaar zijn er volwassen die het voor Sasha wel weten. Zit het in bepaalde kleding dragen, waarvan de westerse wereld vindt dat het voor meisjes is? Of spelen met poppen, wat in de jaren 70 nou juist ook voor jongens mocht, om de rolbevestigende ideeën es te ontkrachten. Kortom dat hebben wij ook allemaal maar bedacht toch? Als het een dieper gevoel is kan ik nog bedenken dat het nog steeds niet hoeft te leiden tot een geslachtsoperatie. Moet het zo zwart wit zijn? Je hebt nu ook al hele vrouwelijke mannen en hele mannelijke vrouwen. Een probleem hebben met je geslacht, tja je hebt ook mensen die willen een been amputatie omdat ze hun been niet accepteren. Is het stigma op geestelijke afwijkingen dan nog echt zo aanwezig dat we er een lichamelijk probleem van maken en het aan een chirurg overlaten (die wat mij betreft de Eed van Hippocrates aan zijn laars lapt). Ik heb respect voor mensen die iets anders willen zijn of zich niet goed voelen bij hun rol in deze verwarrende maatschappij. Maar de bovenstaande vragen blijven mij bij, zeker na het zien van deze documentaire.