Josep (2020)

Josep vertelt het verhaal van de tekenaar Josep Bartoli, één van de vele Spanjaarden (vooral Catalanen) die vluchtten voor het regime van Franco na de Spaanse Burgeroorlog. Het zuiden van Frankrijk zou niet veel later onder het Vichy-regime collaboreren met nazi-Duitsland. De gevluchte Spanjaarden werden in concentratiekampen gestoken, enkele jaren voor de nazi's hun kampen zouden optrekken. Toch een stuk geschiedenis die (althans voor mij) minder bekend is. Zo'n animatie is dan zeker belangrijk.

Waarom een animatie en geen film? Het lijkt op zich wel logisch, gezien Josep een tekenaar was. Je ziet verschillende van zijn tekeningen terugkomen in de film. De animatie is niet zo indrukwekkend, maar wel passend hard. Door de relatief eenvoudige tekenstijl, kom je ook snel tot de essentie.

Josep heeft geen overweldigende climax in de film en visueel blijft het intiem om bij de tekeningen te blijven. Maar wordt je ook daar niet omvergeblazen. Mooie tekeningen natuurlijk, maar de animatie volgt daarin gewoon. De grote troef is het verhaal zelf. De gruwel van de concentratiekampen. Een wat vergeten stuk geschiedenis die hierdoor terug meer aandacht krijgt. Een mooie film.

Tiener Valentin ]David Marsais] bezoekt zijn stervende grootvader Serge [Gérard Hernandez] en ontdekt daar een paar schetsen van de Catalaanse schilder Josep Bartoli en vraag Serge hoe die schetsen in zijn bezit zijn gekomen. Serges verhaal begint in februari 1939 in een Frans concentratiekamp voor mensen die de Spaanse burgeroorlog en het regime van Franco zijn ontvlucht. Eén van de gedetineerden is Josep Bartoli [Sergie López] die vele schetsen maakt van de erbarmelijke omstandigheden en de respectloze manier waarop de Franse gendarmes hem en zijn lotgenoten behandelen. Een beginnende gendarme [Bruno Solo] helpt Josep vast te houden aan zijn menselijke waardigheid. Het is een onderbelicht, schokkend verhaal maar door een animatiestijl te gebruiken die gebaseerd is op het werk van Josep (en een aantal van zijn illustraties verwerkt) voorkomt Froment dat de omstandigheden de karakters en de bijzondere persoonlijke relatie tussen de twee hoofdpersonen overschaduwen. Een waardig en zeer eerbiedig eerbetoon aan Bartoli met een ontroerende ontknoping.

Interessante animatiefilm over de zwarte periode ten tijde van het regime van Franco waarbij talloze Spanjaarden het land dienen uit te vluchten. Niet dan hun zorgen daarna voorbij waren, want velen belandden in Franse concentratiekampen.

Een bijzondere stijl van animatie. Wat ruwer en hier en daar met kleurcontrasten, vaak ook met grove lijnen, maar wel passend voor dit soort film dat iets historisch wil vertellen. De stijl van de animatiefilm die ook overeenstemde met de stijl van het personage Josep. Het is alvast een boeiend plot waarbij een vriendschapsband ontstaat tussen een kampbewaker en een gevangene. Daar waar de kampbewaker wroeging krijgt van zijn gedrag en pesterijen die hij door toedoen van sociale druk uitoefent op de gevangenen.

Een film die ondanks de gruwel toch een positieve en vooral hoopvolle boodschap tracht uit te stralen. Een stukje geschiedenis dat me ook onbekend was. Mooi gedaan!

"Ideologieën, levensopvattingen, filosofieën, regimes...ze gaan allemaal dood als ze niet bij de goede man terechtkomen..."

Met politiek over de grenzen heen als achtergrond, waarbij Frankrijk niet bepaald gunstig scoort, het verhaal van de in barre omstandigheden ontstane vriendschap tussen een Spaanse vluchteling, tekenaar, en een Franse gendarme met een hart.

Hield van de bijzondere opbouw van de film, het toch rakend verhaal en ook van de animatie net als van de liederen en de zangkoren.

Weinig gekend dit stukje geschiedenis en dus ook instructief, niet ?

Met liefde gemaakte animatie over een vrij onbekend stukje geschiedenis, zeker in onze contreien. Van Bartoli had ik zelf overigens ook nooit gehoord.

De sfeer overschaduwt meestal het verhaal en hoewel dat soms goed werkt, blijft het op andere momenten iets te vaag als je niet heel bekend met de context.