Geloofwaardigheid in films

Het valt me meer en meer op dat een film wordt afgerekend voor z'n geloofwaardigheid. Terwijl we net in een tijdperk zitten lijkt me, waarin films veel serieuzer worden. Kort door de bocht hadden we de theatrale jaren 50, de blitse jaren 60, de epische jaren 70, de foute jaren 80 en de bombastische jaren 90.

Films zullen altijd wel fouten bevatten. Een acteur is geen ruimtevaarder. Een biopic is geen documentaire. Spionage is in het echt niet zo cool als James Bond. Als ik probeer te doen met mijn auto wat Vin Diesel presteert, plak ik al tegen een tegenligger voor ik de straat uit ben...

Waarom vitten we graag zo op dat realisme in films? Als het helemaal de bal mis slaat kan ik er nog in, maar geen enkele film is realiteit.

Ik denk zelf soms dat we als kijker af en toe wel eens als een volwassenen willen behandeld worden en daarom ook verlangen naar wat meer serieuzere films. Films (en ik doel dan vooral op de grote commerciële titels) uit de jaren 80 en 90 waren over het algemeen te braaf en elk genre moest wel de nodige humor hebben om de drempel laag te houden. Soms is het te serieus geworden (denk aan remake van Total Recall bvb) maar soms was het er echt over aan het gaan en mocht het wel terug wat harder (Casino Royale of Batman Begins).

Maar als ik lees dat bvb in Gravity de film wordt afgekraakt omdat dit niet geloofwaardig is, mag je meteen heel het genre afschieten en wegvoeren. Mars Attack is ongeloofwaardig, Gravity heeft kleine foutjes die toegestaan zijn omdat je op de eerste plaats een boeiende film wil maken.

Geloofwaardigheid en realisme zijn wel twee verschillende dingen. Geloofwaardigheid vind ik nog een geldig criterium, al vind ik het wat minder opgaan bij een over-the-top film met een humoristische insteek o.d. Zelf heb ik het probleem niet zo omdat ik als het acteerwerk enigszins oke is al vrij snel in een film meega.

Wat realisme betreft, ik vind het afschuwelijk als mensen een film afkraken wegens realisme. Sowieso omdat dat niet de insteek van films is, er wordt gewoon een boeiend / spannend / meeslepend / vul maar in verhaal verteld en het is - althans voor mijzelf - wel fijn om even aan de realiteit te ontsnappen.

Maar vooral ook omdat films per definitie onrealistisch zijn. Uiteraard de grote zaken als schietscènes waar honderden kogels vliegen maar de actieheld niet geraakt wordt of pistolen met silencers die ook echt doodsstil zijn, maar ook de kleinste dingen als mensen die elkaar toevallig tegen het lijf lopen in een grote stad, mensen die enkel niet thuis zijn of niet opnemen als het goed uitkomt voor het verhaal en dialogen waar mensen altijd hun zegje klaar hebben en mensen elkaar laten uitpraten en naadloos op elkaar inhaken.

Ik schaar me onder de groep die meer belang aan geloofwaardigheid hecht dan vroeger. Hoe dat komt? Dat weet ik niet precies, maar het kan (mede) komen doordat de beeldkwaliteit van films steeds beter wordt, daardoor lijken films echter dan vroeger.

En een realistisch ogende film die vervolgens niet geloofwaardig overkomt wordt dan wellicht harder afgestraft. Niemand ergert zich aan de "poppen" uit de oude Star Wars films, maar als een monster in een nieuwe film niet 'echt' uitziet wordt dat wel afgekraakt. Gravity probeert (qua beeld) zeer realistisch over te komen, dan wordt het des te harder afgerekend op geloofwaardigheid (qua verhaal). Dat Sandra Bullock in de hondengejankscene alleen te horen is door een lokaal zendamateurtje uit China(?), maar niet met de grote systemen van de NASA, ESA, Rusland, China, India, etc. die allemaal ongetwijfeld op zoek naar haar zijn, is zó ongeloofwaardig dat ik dan het gevoel heb dat ze met gemak een meer geloofwaardig script hadden kunnen bedenken voor dat stuk.

Eerder dan dat geloofwaardigheid het probleem is, erger ik me dus aan ongeloofwaardigheid, zeg maar de "yeah, right!"-momenten. Ik laat me graag meevoeren door een film, zodat ik als het ware meeleef. En een ongeloofwaardige scene (of een hele reeks) die me dan helemaal uit de film haalt kan dat dus wel verpesten voor me. Zolang dat niet gebeurt kan ik best wat hebben (zoals het in Gravity wegduiken voor brokstukken die met duizenden kilometers per uur rondvliegen kan ik wel accepteren al is dan in werkelijkheid volstrekt onmogelijk, maar Cloony als "NASA-astronaut die urenlang niets te doen heeft en voor de lol rondjes vliegt" is weer volstrekt ongeloofwaardig, had hem een taak gegeven dan was het opgelost, maar vanwege het 3D-beeld moest hij natuurlijk rondvliegen)

En het is inderdaad ook erg genreafhankelijk, bij een drama is geloofwaardigheid belangrijker dan bij een komedie. Een film gebasseerd op een waargebeurd verhaal, zoals Compliance (2012), wordt op geloofwaardigheid afgerekend (en ik zie ook door mij) terwijl het nota bene om een (ongeloofwaardig) waargebeurd verhaal gaat. Maar bij animatiefilms bijvoorbeeld heeft niemand het over de geloofwaardigheid, omdat ze niet echt overkomen en dat ook niet proberen.

Daarnaast eis ik meer dan vroeger een goed verhaal. Kan komen doordat ik al heel wat films gezien heb en critischer ben geworden, maar dat de technische kwaliteit van het beeld zo overtuigend is geworden helpt daar zeker bij. Ik heb niets aan iets wat realistisch uitziet en onrealistisch is ingevuld. Ik vind het zonde als men zoveel uitgeeft aan beeld, CGI, dure acteurs, etc. en met het script een beetje gaan aanrommelen.

Geloofwaardigheid moet alleen een issue zijn als dat nauw verbonden is met de inhoud maar geloofwaardigheid wordt te pas en te onpas aangehaald. Vaak slaat het ook nergens op het te eisen.

Dit vooral. Men haalt deze twee zaken te vaak door elkaar. Realisme is nauwelijks interessant voor een groot deel van de fictie, maar een film moet altijd geloofwaardigheid zijn binnen de eigen gecreëerde wereld. Daarin heeft een film(maker) veel vrijheid.

Maar wanneer Luke Skywalker met de force een ruimteschip laat zweven is dat binnen het Star Wars universum best geloofwaardig (maar dus niet realistisch), terwijl als Jar Jar binks opeens een Jedi blijkt te zijn (ik zeg maar wat) is dat ongeloofwaardig, omdat het niet strookt met zijn knurftirige gedrag van de voorbije uren. En dat mag je (of moet je) ook zo’n film gewoon kwalijk nemen. Je kunt dan niet komen aanzetten met een dooddoener als "ja maar het is Star Wars" als antwoord dat dan maar alles kan. Vaak noemt men dan nog wat zaken die niet realistisch zijn om hun gelijk te onderstrepen ("nee, iemand van een afstandje wurgen kan zeker wel", terwijl het ging om geloofwaardigheid.

En dan heb je nog b-films en (sommige) komedies. Als het een doel is om onzin aan de man te brengen en men zelfs geloofwaardigheid niet serieus neemt, hoeft het geen probleem te zijn. Zo kun je een Hot Shots onmogelijk een gebrek aan geloofwaardigheid verwijten, omdat het onderdeel is van de grap. Maar dat zijn de uitzonderingen.

Dit is toch iets wat blijft. Het filmpje is natuurlijk ludiek bedoeld, maar heeft ergens wel gelijk. Veel actiefilms krijgen het verwijt dat de actie ongeloofwaardig is. Als ik iets niet wil zien bij actiefilms is het wel geloofwaardigheid. Het mag er iets over zijn met coole explosies, één man die een hele bende neerschiet, super achtervolgingen in een drukke stad... Zolang het niet komisch wordt en zelfs voor actie te veel wordt, is dat net een pluspunt.

Geloofwaardigheid moet je niet verwisselen met een hardere serieuze ondertoon. Denk aan de Daniel Craig Bondfilms vs de Pierce Brosnan Bondfilms. Brosnan had een veel luchtigere sfeer, terwijl Craig harder en zonder fantasietjes aan het werk ging. Maar het is wel in beide gevallen film en met genoeg elementen die in het echt niet zouden kunnen. Maar dat is net het goeie aan film.

Een geloofwaardige film over een echte spion zou volgens mij enorm saai zijn...

Serieuzer? Ik denk dat hier op de site heel veel films (te) serieus worden genomen. Maar nou zijn er ook nog genoeg films die helemaal niet serieus hoeven te worden genomen en nog steeds louter dienen ter ontspanning.

Fouten in films heeft niets te maken met geloofwaardigheid.

En we? De één schrijft wel berichten maar veel mensen schrijven niks bij films, en nogal eenzijdig gericht vaak. Lastig wat mensen dan vinden.

De eisen aan films zijn wel steeds groter geworden, dat is wel zo, het moet gedetailleerder...en dus steeds realistischer. Misschien is men steeds minder in staat om fantasie te gebruiken. Vroeger waren mensen snel tevreden, zegt men toch vaak. En daar zal ik dan grotendeels ook bij horen.

Films zijn voor mij films dus hoeft het voor mij niet realistisch. Daar is het nieuws/actualiteitenprogramma voor. Wel zal het bij bijvoorbeeld biografische films zo waarheidsgetrouw moeten zijn, anders ga je mensen verkeerd informeren, tenzij je van te voren aangeeft dat het (deels) verzonnen is.

Geloofwaardigheid, is de houding die je zelf aanneemt bij films. Sommige mensen zullen diep ontroerd zijn na afloop van een film terwijl andere dan weer heel nuchter blijven.

Het blijft een persoonlijk iets. Veel films beweren dat ze gebaseerd zijn op waargenomen feiten. Feiten die ook onjuist zijn worden dan als echt of waar gebeurd beschouwd wat dus niet hoef te zijn.

Waar ik mij vooral aan stoor zijn mensen die altijd gaan vergelijken met andere films. Ik kijk zelf elke film zonder hem te vergelijken. Natuurlijk is dat lastig met remakes maar ook daar zitten verschillen in die afwijken van het orgineel. Ik kijk dan meer hoe een film gebracht wordt.

Voor de rest ben ik ook van mening dat je niet te analytisch moet zijn. Als ik zie hoe mensen bezig zijn elk montage fout te gaan bashen denk ik niet meer dat je met fim kijken bezig bent

Een film met veel geloofwaardigheid kan soms saai zijn en een film met veel spanning en humor kan soms ongeloofwaardig zijn. Het ideaal zal wel ergens in het midden liggen. Een goede thriller heeft vaak een vergezochte, geconstrueerde en dus niet erg geloofwaardige plot.

Het stoort me niet echt als bv. Romeinen Engels praten, al zou ik wel eens een film over de Romeinen in het Latijn willen zien.