Filmfestivals (algemeen topic)

Met Tapis Rouge, dat eind deze maand plaatsvindt, heeft Nederland weer een festival voor Franse film. De ambities zijn groot. Het programma met pre-premières en exclusieve vertoningen is niet alleen te zien in bioscopen in Amsterdam en Den Haag, maar voor een deel ook bij Alliance Française-afdelingen in andere plaatsen. Landelijke dekking is het doel op langere termijn.

Leuk! Kom maar naar Utrecht zou ik zeggen

Doordat festivals niet doorgaan, valt een ander belangrijk component van de wereldwijde filmeconomie weg. Het leidt tot discussies over de vraag of en hoe het gehele circuit zichzelf opnieuw zal moeten uitvinden.

Sinds gisteren weten we dat bioscopen vanaf 1 juni weer open mogen, zij het in zeer beperkte mate. Maar festivals blijven verboden. Die maatregel treft meer dan een dozijn zomerse filmfestivals – van Cinema Arabe en World Cinema Festival tot Open Doek en Roffa Mon Amour. Veel organisaties twijfelen over uitstel of afstel en lopen ondertussen subsidies, sponsorgeld en publieksinkomsten mis.

Hoe ziet het filmfestival in de nabije toekomst eruit? - vpro cinema - VPRO

De concurrentie tussen de vier grote herfstfestivals – Venetië, New York, Telluride en Toronto (TIFF) – is doorgaans moordend. In de strijd om de grootste premières werken de organisaties met strikte geheimhouding en exclusiviteitsbedingingen. Maar niet nu. De directeuren brachten deze week een gezamenlijke statement naar buiten waarin ze zeggen samen te gaan werken om de negatieve effecten van de coronacrisis het hoofd te bieden.

Aan ambities geen gebrek. Zes weken lang was er in het chique Concertgebouw een internationale tentoonstelling over de film. De Nederlandse filmwereld wilde in 1920 iets bewijzen: de cinematografie was geen ratjetoe van slechte smaak.

De ‘nieuwigheden’ buitelden over elkaar heen in de zomer van 1920 op de Internationale Kino-Tentoonstelling in het Concertgebouw. De betrekkelijk jonge filmwereld wilde laten zien wat zij allemaal niet in huis had.

Cannes en Telluride gingen niet door, Venetië en Toronto beleven dit jaar zeer bescheiden edities. Maar in Nederland gaan de grote herfstfestivals vooralsnog gewoon door. Hoewel, ‘gewoon’? De directeuren van het Nederlands Film Festival (NFF), IDFA, Cinekid, Film by the Sea en Leiden International Film Festival (LIFF) vertellen welke belangrijke lessen zij de afgelopen maanden hebben geleerd.

Ook andere streamingdiensten, zoals Amazon (7 nominaties, onder andere voor Borat Subsequent Moviefilm, One Night in Miami en The Sound of Metal) en Hulu (4 nominaties, voor Palm Springs en The United States vs. Billie Holiday) eisen een plekje in de spotlights op.

Het slachtoffer van het streamingsucces is klassiek Hollywood, in de vorm van de traditionele grote studio’s. Warner Bros., Universal en Sony dingen niet mee naar een van de tien Golden Globes voor Beste Film.

Vandaag begint bij Mediamatic het BEFtival, een festival rond vrouwelijk seksueel genot. Onderdeel daarvan is het BEFdiner, waarin filmscènes over cunnilingus worden gekoppeld aan een culinaire ervaring. “Aan de hand van verschillende fragmenten worden bezoekers langs de verschillende fases van het beffen geleid”, vertelt samensteller en filmcriticus Laura van Zuylen.

Het diner bestaat uit zes gangen, die vergezeld gaan van bijpassende scènes. Het begint met Zen Pussy (2004) van de beroemde seksuoloog (en eerste pornoster met een PhD) Annie Sprinkle en eindigt met Je Tu Il Elle (1974) van Chantal Akerman. “We doorlopen alle stadia van aantrekkingskracht via tintelingen en het geile sappenmoment tot de climax en het nazoemen”, beschrijft Van Zuylen de spanningsboog.

Het International Film Festival Gorinchem (IFFG) is met vijf jaar een van de jongste Nederlandse filmfestivals. Het festival viert de vitaliteit van de cinema met dertig films uit alle delen van de wereld.

De slotfilm van het festival is de Nederlandse première van het Somalische drama The Gravedigger’s Wife.

Klassieker dan klassiek is Nosferatu – Eine Symphonie des Grauens van F. W. Murnau.

Niet Amsterdam, Rotterdam of Utrecht organiseerden als eerste steden in Nederland een filmfestival, maar Arnhem. In het Rembrandt Theater aldaar werd van 1955 tot en met 1983 de Arnhemse Filmweek gehouden. Het vroegere festival krijgt nu een vierdaags eerbetoon.

Filmtheater de Fabriek in Zaandam ziet ruimte voor een nieuw filmfestival. In samenwerking met de Nederlands-­Turkse maatschappelijke vereniging DIDF presenteert het het Zaans Anatolië Filmfestival. Te zien zijn vier films met verhalen die zich afspelen in Turkije.