Europa '51 (1952)

2 opmerkingen vooraf:

1 de film duurt geen 85,maar 106 minuten.

2:misschien niet zo handig om 1 vd 2 kerngegevens uit de intrige te vermelden in de synopsis, te meer daar deze gebeurtenis pas na een minuut of 80 plaatsvindt.

Hoe dan ook:weer een RR-IB samenwerking waarin de regisseur zijn geliefde bijna continu in beeld brengt,bij voorkeur als een (logisch) Mater dolorosa.Dat Bergman er de kantjes niet van afloopt,moge duidelijk zijn,de intensiteit spat er van af zonder te vervallen tot overacting.

Neo-realistisch is deze film misschien niet geheel,eerder vergelijkbaar met VII in dier voege dat de hoofdfiguren behoren tot het burgerdom en het feit dat R. weer duidelijk de allegorisch-symbolische toer opgaat,op een wat voor de hand liggende wijze.

Bergman ontwikkelt zich na de catastrofe in het begin van een oppervlakkig burgertrutje dat alleen maar bezig is met het maken van een goede indruk op haar familie en kennissen,tot een soort Pasionaria.Anvankelijk bekeert zij zich tot het communisme,maar die ontwikkeling kan Rossellini niet goedkeuren .Bergman's bekkomernissen met het proletariaat buigen zich om in katholieke zin:de mens kan niet van brood alleen leven en heeft ook nog een god nodig.Naarmate Bergman haar idealen serieuzer gaat naleven,besluit haar familie dat het welletjes is geweest en dat dit ongeleide projectiel gestopt dient te worden.Of die opzet ook geheel slaagt?Het eind geeft geen definitieve conclusie.

Nog even vermelden dat Masina weer erg goed is in haar bijrolletje als proletarische,hyperactieve moeder(hoezo typecasting) en dat deze film waarschijnlijk wel 1 vd eerste is die zich bezighoudt met de sleutelkind problematiek.

Rossellini vond het in deze tijd fijn om gebruik te maken van vrouwlief Bergman, zoals andere regisseurs dat ook weleens doen.

Een goede keuze ook, want Bergman speelt hier zeker een sterke en geloofwaardige rol, als de vrouw die depressief wordt door de zelfmoord van haar zoontje. Een logisch gevolg, waar de omgeving en dan met name haar man nogal moeite mee heeft. Het acteerwerk is goed te noemen. Bergman is, zoals gezegd, overtuigend in haar rol,, maar ook de andere rollen zijn goed verzorgd. Ik vond vooral de bijrol van Giulietta Masina opvallend, maar wel erg goed.

Qua stijl is het de eerste film, waarbij Rossellini afwijkt van het neo-realisme, dat hij in eerdere films wel tentoonspreidde. Visueel ziet het er overigens erg verzorgd en netjes uit. Verder is het vooral ook een portret van de positie van de Europese sociale klasse in het Europa van na de Tweede Wereld Oorlog, waar diverse mensen nog met naweeën lijken te kampen.

Best boeiend en uiteindelijk ook best goed.

3,5*

Het tragische naoorlogse psychologische melodrama, met een maatschappijkritische ondertoon, over de tegenstelling tussen arm en rijk en over mensen die de greep op het leven kwijtraakten, was, hoewel visueel sterk, gedateerd, rommelig en eigenlijk oersaai. Daar kon de uitstekend spelende Ingrid Bergman weinig aan veranderen.

Bepaald niet om enthousiast over te worden, dit lang uitgesponnen, melodramatisch werk van Rossellini. Zag al veel beters van de man.

Sociale aspecten, zoals de standenonderscheid (waarbij zelfs binnen de elitegroepen in geen geval gezichtsverlies mag worden geleden) en de achtergesteldheid van de lagere klassen, worden wel stevig benadrukt en Ingrid Bergman is wel goed maar de film kon, op het eerste halfuur na, amper boeien.

Half melodrama, half neorealisme dat een licht schijnt op de heersende armoede en klassenstrijd in naoorlogs Italië. Een welgestelde moeder verandert in een soort maatschappelijk werker na de dood van haar zoon en tuimelt van de ene extreme situatie in de andere. Haar drang om goed te doen leidt uiteindelijk naar een gesticht, alwaar haar altruïsme wordt aanzien als een gevaar voor de samenleving. Veel kenmerken van het genre zijn waar te nemen: onbekende acteurs die middelmatig tot slecht acteerwerk afleveren, de thematische somberheid van het neorealisme gecombineerd met een overvloed aan pathos, gespannen familiale omstandigheden, met centraal een onschuldig lammetje dat onder sociale druk komt te staan. Tevens een volstrekt hopeloze toepassing van dubbing, waarbij twee of meer audiosporen elkaar vaak overlappen. De stemmen zelf neigen meestal naar het belachelijke, denk aan de moeder van de zes kinderen die net iets te enthousiast klinkt, alsook vele nevenpersonages. Het is onbegrijpelijk dat een film die in eerste instantie inlevingsvermogen wil afdwingen en een duidelijke boodschap wil overdragen zo'n verschrikkelijke dubbing toelaat. De dialogen en het verhaal vond ik vrij flets en scènes worden doorlopend verknoeid door de incompetentie van de cast. Dat is het grootste probleem van deze film: het wordt nooit zo confronterend als de makers voor ogen hebben. In plaats daarvan eindigen ze met een saaie, karikaturale en weinig memorabele warboel.