Westerplatte (1967)

Zeer degelijke oorlogsfilm van Poolse makelij.

De film gaat over hoe een klein groepje Polen op het schiereiland Westerplatte bij (toen nog) Danzig meerdere dagen standhoudt tegen een overmacht van Duitsers. Een beetje vergelijkbaar dus met hoe onze mariniers in Rotterdam voor meerdere dagen de Maasbruggen verdedigden en uiteindelijk genoodzaakt waren te capituleren na het bombardement op Rotterdam (hier zouden ze ook eens een goede film over moeten maken).

De film komt eerst nog een beetje onwennig op gang, maar des temeer wordt het zo duidelijk dat de aanval van de Duitsers als een complete verrassing kwam. Zodra men op de hoogte raakt van deze aanval begint deze film interessant te worden. De Polen verdedigen zich nog kranig, maar al gauw wordt het een voortdurende strijd om de observatieposten bezet te houden en de schaarse ammunitie te verdelen. Deze strijd wordt in de film goed in beeld gebracht waarbij enerzijds de totale radeloosheid naar voren komt, maar anderzijds ook de wil om te blijven vechten.

Uiteraard zal de film wat meer heroïsch zijn dan de daadwerkelijke situatie, echter dit is mij niet zozeer opgevallen en ik heb mij hier zeker niet aan gestoord.

Ik kan mij goed voorstellen dat deze film voor Polen zelf een absolute klassieker is, die elke Pool wel eens gezien heeft. Wat dat betreft zonde dat deze film zo onbekend is (hier op MM maar 5 stemmen in totaal), want deze film is voor alle liefhebbers van oorlogsfilm een aanrader!

N.B. nog een tip: bekijk eerst op Wikipedia het plattegrondje van Westerplatte en waar de verschillende outposts en Poolse stellingen stonden, zodat je een iets duidelijker beeld hebt van waar de gevechten plaatsvonden.

Een film over de eerste schoten tijdens de Tweede Wereldoorlog had ik nog niet gezien (ik wist ook niet dat daarover een film bestond) en van de slag om de Westerplatte had ik eerlijk gezegd ook nog nooit van gehoord. Wel zijn mij de beelden bekend van de schoten vanaf het Duitse slagschip Schleswig-Holstein tijdens de aanvang van de Tweede Wereldoorlog en ook heb ik vroeger ooit eens de film "Der Fall Gleiwitz (1961)" (gaat over de de rechtvaardiging van de aanval op Polen) gezien. Maar dankzij een tip van "Zakkie", die tot nu toe ook de enige was die iets over deze Poolse Oorlog / Drama film heeft geschreven, is daar nu verandering in gekomen en heb ik ook zijn tip gevolgd om op Wikipedia het plattegrondje van Westerplatte te bekijken.

Westerplatte is een klein schiereiland bij de ingang van de haven van Gdańsk in Polen. Voor de Tweede Wereldoorlog fungeerde het als een Pools munitiedepot in de Vrije Stad Danzig (Gdańsk). In 1939, aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, bestond het Poolse garnizoen op Westerplatte uit circa 200 man (een infanteriecompagnie en een groep burgers), drie kanonnen, vier mortieren en verschillende machinegeweren. Het was het eerste obstakel voor Hitlers roofmars door Europa en de Duitse aanval op Westerplatte begon op 1 september 1939, net toen hun slagschip Schleswig-Holstein het bombardement op het gebied beëindigde.

In Westerplatte werden dus de eerste schoten van de Tweede Wereldoorlog afgevuurd en de film vertelt het verhaal van de moedige verdedigers van Westerplatte. De oorspronkelijke orders voor Westerplatte waren om de vijand ongeveer 12 tot 24 uur vast te houden, totdat de versterkingen uit Polen zouden arriveren, maar dit werden er uiteindelijk 4 - 5 dagen (met een gebrek aan medische voorraden en munitie en geen kans op versterkingen), waarna men zich overgaf aan de Duitsers onder leiding van kolonel Karl Henke (Andrzej Krasicki).

De rode draad van de film is het dramatische conflict tussen twee verschillende houdingen van de verdedigers, de commandant van Westerplatte majoor Henryk Sucharski (Zygmunt Hübner) en zijn zijn plaatsvervangend kapitein Franciszek Dabrowski (Arkadiusz Bazak), Majoor Henryk Sucharski zag in dat het verdedigen van Westerplatte hopeloos was en wilde vooral de levens van zijn soldaten redden door zich over te geven aan de Duitsers. Kapitein Franciszek Dabrowski daarentegen was van plan om Westerplatte tot de laatste man te verdedigen, in de overtuiging dat Westerplatte een symbool is voor de hele natie voor heldendom en doorzettingsvermogen in het aangezicht van de vijand.

De film is gedeeltelijk opgenomen op Westerplatte en de film bevat fragmenten van authentieke bioscoopjournaals uit september 1939. Hoewel het zeker een film (zonder romantische poespas) is, voelt het bijna aan als een documentaire-achtige oorlogsfilm, die de feiten over de verdediging van Westerplatte laat zien. Hoewel de film zeker interessant is en er ook veel actie in te zien is (de Duitse aanval begint al na 18 minuten), is de vertelling wat droogjes en mist het ook diepgang.

De zwart-witbeelden zijn duidelijk en scherp, met het tempo zit het ook goed en de film is ook niet langdradig (duurt 90 minuten) en er zit ook het nodige drama in. De film begint met een vertelling en beelden (genomen vanuit een vliegtuig) over Westerplatte, waarna de film begint.

Ben je een liefhebber of geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog, dan is deze Poolse Oorlog / Drama film zeker de moeite waard om te bekijken.

Het is 31 augustus 1939, er hangt een gespannen sfeer onder de militairen bij de verdedigingsring op schiereiland Westerplatte. Er lig al een tijdje het Duitse marineschip “Schleswig-Holstein” bij de haven van de stad Gdansk en alles verkeerd in hoogste staat van paraatheid. Zouden de Duitsers, Polen aan durven vallen? En dan wordt het vrijdag, 1 september 1939, om precies 4:45 uur, beginnen de eerste kanonnen hun dodelijke projectiel af te vuren....

Ondanks dat men verrast was door de hevigheid van de aanval waren de Poolse soldaten op hun verdedigingsposities. En vingen de buitenposten "Fort", "Prom" en "Wał" en Wachthuis Nr. 2 de Duitse aanval op. De Slag om Westerplatte is begonnen en de komende week zullen de 182 militaire en 27 civiele reservisten een zware strijd leveren tegen de circa 3.400 Wehrmacht-soldaten.

Deze in Polen gemaakte oorlogsfilm toont de gebeurtenissen voorafgaand aan en tijdens deze Slag. En deze zwart-witfilm is een solide en goed gemaakte film. Er goed zoals men in het begin een zekere dreigende spanning weet opbouwen! De daarop volgende gevechtssequenties zijn weliswaar niet overdreven grafisch, maar laten wel de wreedheid en vermoeidheid die gepaard gaat met oorlog zien. Oké er zijn niet veel karakterontwikkeling bij de Poolse soldaten te zien en Duitse strijdkrachten zijn alleen maar schietschijven. Echter het acteerwerk was solide en het camerawerk was zelfs sterk Voor het grootste deel werkt de film en een behoorlijke goede weergave van de Slag om Westerplatte. Geweldige Poolse oorlogsfilm!

Ben het eens met joolstein, indrukwekkende film, goed gemaakt, met bekwaam camerawerk, degelijke acteerprestaties en geen overdreven heldendom. Toch heb ik bij dit soort films over veldslagen altijd het probleem dat ik het overzicht over de gevechtshandelingen mis, dat de direct betrokkenen kennelijk wel hebben. Ook vind ik het vaak lastig om alle betrokkenen te kunnen plaatsen en van elkaar te kunnen onderscheiden. Wat deze film wel sterk maakt, is te laten zien hoe de aanvankelijke strijdlust en optimisme plaatsmaakt voor wanhoop en berusting door slaapgebrek, uitputting en gebrek aan munitie, en natuurlijk door de Duitse overmacht. Uiteindelijk zijn de Duitsers zelfs verbaasd dat de Polen zich hebben overgegeven, want feitelijk waren ze niet verslagen.