Tian Zhu Ding (2013)

Van klucht tot aangrijpend drama van tijd tot tijd onderbroken met stromend bloed. Deze film die niet voor niets een award voor beste screenplay in Cannes kreeg, wist me net te verleiden tot 4 sterren. Lang, gaandeweg aangrijpend, maar ongrijpbaar is de film door de afzonderlijke verhalen waarvan het onderlinge verband dan weer duidelijk en dan weer onduidelijk is. Deze vaagheid doet mij gissen naar een bedoeling van de regisseur. Heeft hij de kansloosheid van de onderdrukte onderklasse willen schetsen? De zinloosheid van geweld tussen burgers arm en rijk?

Na het zien van deze film verbaast het me niets dat de Chinese autoriteiten de media in het land hebben verboden om er over te schrijven. Jia Zhangke doet een regelrechte oproep tot revolutie. De film vormt dan ook een behoorlijke stijlbreuk in het oeuvre van de festivallieveling. Gewled speelty een voorname rol in alle vier de verhaalllijnen die de film rijk is. Niet langer zijn de hoofdpersonen die passief lijden onder de ontwikkelingen in China, maar nemen zij - al dan niet noodgedwongen - het heft in eigen hand.

Langere recensie kun je hier lezen: Recensie: A Touch of Sin (ZUBB.nl)

Na veel subtiele films tegen de achtergronden van het moderne China is deze Jia Zhang Ke veel minder subtiel. In het begin is het zelfs schrikken. Een erg gewelddadige openingsscene en een dik aangezet wraakverhaal. Maar vooral verderop in de film is Jia's hand toch zeker wel te herkennen. Al is het allemaal een stuk meer in your face. Wat heel interessant is, is dat er flink geleend wordt uit Aziatische genrefilms. Die zitten vaak vol wraak tegen onrecht op een gewelddadige manier. Ik ben erg benieuwd of iemand die daar veel meer van weet hier letterlijke citaten uit kan halen (de titel is er natuurlijk al een). In de context legt hij daarmee een hele boeiende verbinding tussen de staat van China en het entertainment uit de regio.

Zoals hier in vooral het eerste en het derde verhaal. Het tweede verhaal is misschien wel interessanter, maar wat minder sterk uitgewerkt. Daarin neemt een gastarbeider in China zijn leven in eigen hand door middel van geweld. Tegelijkertijd hint het naar de aantrekkelijkheid ervan. In het erg fraaie vierde verhaal wordt de geweldsdroom van de film verstoord, door een ander soort geweld. Een zelfmoord.

En dan blijkt na de film alles toch weer zo boeiend en fascinerend te zijn dat de schrik uit het begin weg is. Niet Jia's beste, maar zoveel scheelt het niet eens.

4.0*

Deze film - de eerste film trouwens die ik van Zhangke Jia gezien heb - kende een ijzersterke opening. De geweld scène hakte er keihard in. Je voelde al direct aan wat er stond te gebeuren en hoe het af zou lopen. Ook wat er daarna gedurende de hele film zou volgen loog er niet om.

Deze film zal misschien best wel een kritiek zijn op het huidige China, maar om eerlijk te zeggen interesseerde mij dat eigenlijk niet zo veel. Ik vond het gewoon een boeiende misdaadfilm die voor mij niets te lang duurde. Misschien toch nog maar eens meer zien van deze regisseur, maar of zijn andere films in de buurt zullen komen van dit uitstekende drama, dat denk ik toch niet.

4,0*

Van Zhangke Jia had ik nog nooit eerder een film gezien, maar ik ben alvast blij om te lezen dat A Touch of Sin niet heel typisch voor hem is. Ik verwachtte van zijn vorige films altijd iets zwaars en subtiels. Dat laatste is zijn nieuwste in ieder geval niet.

Sterker nog, het gebrek aan subtiliteit hier is bijna ouderwets. Het deed me wat denken aan enkele politiek-revolutionaire, veelal Europese films uit de jaren '60, met vaak een extreem gevoel voor idealisme, maar met nogal een zwart-witte verdeling van politiek. Denk bijvoorbeeld aan de mindere films van Godard. Dat soort dingen. Na het instorten van dergelijk idealisme eind jaren '60 en na meer dan één gefaalde revolutie zijn politieke films nu wat genuanceerder geworden.

Behalve A Touch of Sin. Dit is beschamend eenduidig en enorm in-your-face. Dat eerste verhaal kan gewoon echt niet, zo dik ligt alles erboven op. Gewoon een puur pulp-wraakverhaaltje dat bijna angstaanjagend populistisch is. Vervolgens krijgen we een tweede verhaal van bijna onbeschrijfelijke saaiheid, waarvan het punt pas duidelijk wordt bij de laatste scène, wat een verademing zou zijn ware het niet dat de rest van dat verhaal bijna overbodig is. Deel drie is een absurditeit op zich. Niet alleen trakteert Zhangke ons op een scène waarin de vrouwelijke hoofdfiguur op straat in elkaar geslagen wordt terwijl onwetende toeschouwers nootjes eten, maar Zhangke volgt het ook nog eens op met een scène waarin die vrouw wordt aangezien als prostituee en geslagen wordt met... geld! Het vierde verhaal heeft wat meer potentie, maar voor het werkelijk naar iets interessants leidt pleegt de hoofdfiguur plotseling zelfmoord, iets waar naar mijn gevoel totaal niet goed naar toegewerkt werd. Om het af te sluiten bewaard Zhangke het dieptepunt tot het laatste, met een afsluitend shot waarvoor Michael Moore zich nog zou schamen.

Verder kreeg ik vooral de indruk dat Zhangke misschien een duidelijk punt voor ogen had (iets te duidelijk als je het mij vraagt), maar dat hij geen idee had hoe het te brengen. De toon en stijl zijn zeer inconsistent. Soms voelt het aan als neo-realisme, op andere momenten als platte pulp. Beelden van realistische omgevingen, gefilmd in een ruwe stijl, worden afgewisseld met shots die zo uit een gestileerde actiefilm konden komen (neem het slot van het verhaal rond de vrouw bijvoorbeeld). Er wordt ook geen fijn tempo opgebouwd. Het is een mix tussen adrenalineverhogende actie en geweld, bijna komische situaties en enorm trage, "realistische" momenten die nergens naar toe lijken te gaan. De acteurs leken het ook niet meer te weten, met zeer verschillende acteerstijl tot gevolg, van wederom breed-komisch tot soort-van realistisch. Wu Jiang, hoofdfiguur in verhaal 1, is een echte ramp.

Het is zo'n zeldzame film waarbij ik niet eens een vaag vermoeden heb waarom dit zo gewaardeerd wordt. Ik vond het oppervlakkige, slecht geregisseerde rommel. Bizar dat juist zo'n simplistisch script een prijs won op Cannes. Enkele mooie beelden hielden me op de been, maar verder zie ik hier echt niets in.
1,5*

Jia, een echte fan zal ik nooit worden.

Wie TOR ooit verteld heeft dat Jia subtiel zou zijn weet ik niet, maar doorheen 7 films heen kan je hem nog moeilijke subtiliteit verwijten. Hij speelt steeds met dezelfde themas, dezelfde problematiek en hetzelfde soort personages. Zijn films zijn doorgaans wat kalmer en aanschouwender, maar subtiel is het allerminst.

Het is vooral de (vertel)vorm waarmee Jia speelt. Vond zijn docus totnutoe eigenlijk het best tot hun recht komen, hier probeert hij vooral twee stijlen te contrasteren die daar niet echt geschikt voor zijn. Jia's wat kale registratie van de modernisering van China tegen een landelijke achtergrond blijf ik saai vinden (daarvoor zet ik Mi Guo nog wel een keertje op), de geweldadige tussendoortjes vond ik duidelijk beter, al staan die wel erg op zichzelf. Als verwijzingen naar het HK genrewerk (en er mag opgemerkt worden dat HK en China toch twee verschillende werelden zijn) vind ik het trouwens maar érg makjes. Ik hoop dat hij het anders bedoeld heeft, want je moet het al echt willen zien om er wat in te herkennen.

De verdeling in 4 verhaaltjes vond ik ook niet zo geslaagd, al werken de afzonderlijke verhaaltjes best oké en brengt het wel de nodige variatie in de film. Vooral het laatste segment vond ik boeiend. Beetje gek wat net daar zit het minst expliciet geweld in terwijl het net die scenes zijn die in de andere segmenten er bovenuit springen, het ligt denk ik vooral aan de setting van het 4de segment.

De 'hardheid' van de scenes vind ik schromelijk overdreven, Jia's stijltje zal mij wel nooit helemaal bevallen en hoewel hij elke keer weer met vorm speelt maakt hij eigenlijk toch altijd dezelfde film. Toch zit er best wat moois in deze Touch of Sin, het zit alleen wat gek aan elkaar gekleefd.

3.0*

China voor beginners.

Ik heb altijd wat moeite om de echte hardcore Aziatische films - ik bedoel, films die niet volgens de Westerse tradities gemaakt zijn - goed te begrijpen. Ook hier weer is dat lastig, ik blijf het gevoel houden dat ik een heleboel voor de hand liggende zaken niet snap op over het hoofd zie. Cultuurverschil is zowel subtieler als hardhandiger dan je vaak denkt.

Even voorbij aan wat Jia precies met deze film wilde bereiken, is het een serieus mooi stuk documentaire over het 'echte' leven in China - tot het moment dat de getergde hoofdpersonen door het lint beginnen te gaan, krijg je een behoorlijk beeld van hoe het voor de gewone Chinees toegaat. Niet al te best werk in gevaarlijke sweatshops, corruptie, geweld op straat, armoedige toestanden tegenover blinkende nieuwbouwprojecten en nieuwe infrastructuur.

Toch kan je je ook afvragen of het verschil met hier nou echt structureel is - de vier segmenten roepen wel wat bij me op dat er een vergelijking denkbaar is met het kolommetje 'gemengd nieuws' in de Telegraaf. De schaalgrootte is anders dan wij gewend zijn, en de snelheid waarmee de veranderingen tot stand komen is schokkend - dat dat uitwassen met zich meebrengt is onvermijdelijk. Op macro-economisch gebied zou je dat groeistuipjes kunnen noemen - waarmee ik ongetwijfeld enorm onrecht doe aan het leed dat door veel mensen geleden wordt. En ja, de scene waarin het paard geslagen wordt is weerzinwekkend - maar er is wel meer weerzinwekkends te zien in de film.

Qua film, de beginscene vind ik eigenlijk verreweg het sterkst - ik bedoel dat stukje waarin onze held met de motor een bergweg oprijdt. Van daaraf zwakt het af, en er zijn achteraf maar een paar zeldzame scenes waar ik me na een uurtje nog een voorstelling van maken kan - in het vierde gesprek, als onze held (van het vierde segment) met zijn moeder aan het bellen is bijvoorbeeld. Tussendoor is het vooral langdradig. Krijgen we wel veel van China door te zien, maar wellicht was het toch wel een idee geweest om een (of zelfs twee) segmenten minder in de film te vatten.

Wat wel mooi is is ook om de groeistuipen van China zo grafisch uitgespreid te zien worden. Het vliegveld in aanbouw, waar de verkeerstoren alweer van ellende uit elkaar lijkt te vallen terwijl de landingsbanen nog niet klaar zijn. Of de staalfabriek (denk ik aan de vorm even te herkennen) die in hergebruik is genomen als opslag van autowrakken. Kennelijk niet meer rendabel, of ergens een klein oopsje gemaakt.

Kortom, een mooi beeld van China - of tenminste dan toch een aspect er van. Ik kan echt geen begin van kennis van dit onderwerp pretenderen, dus ook niet inschatten of dit een gemiddeld of een extreem beeld van China is. Over aan de experts.

Een goed drama film...

Goed verhaal...

Goed acteerwerk...

Redelijk achtergrond geluid/muziek

(Dolby Digital)...

Mooi HD kwaliteit breedbeeld...

Film over geweld, uit wraak, uit niet berusting in corruptie of ongelijke berechting, uit zelfverdediging of uit wellust...,waarbij cineast toch een pover en ook chaotisch beeld ophangt van zijn land.

Alleen maar daar, kunt ge u afvragen.

Hoe er aan ontkomen ware een beter thema geweest.

Niet echt bekoord door deze film.

Een scene die toch wel de aandacht trok is deze waarbij een gewelddadige film vertoont wordt ter verstrooing van de busreizigers. Niet verwonderlijk. Wordt het meest naar gesolliciteerd (cfr alle filmtoplijsten).

In vier verschillende verhalen confronteert regisseur Jia je met de manco’s van het hedendaagse China. Ik ben te weinig ingevoerd in die problematiek om de film te kunnen appreciëren. Met uitzondering van de afzichtelijke scène met het paard deed het mij allemaal vrij weinig. Een gewelddadige, maar geen geweldige film vind ik.

Zhanke Jia levert stevige maatschappelijke kritiek op zijn vaderland China met vier losjes met elkaar verbonden verhalen over mensen die om uiteenlopende redenen gefrustreerd zijn door de kloof tussen arm en rijk en de manier waarop de machthebbers hun klein proberen te houden. Iedere verhaallijn eindigt met een schokkende wanhoopsdaad, maar Jia toont een scherp inzicht in de machtsverhoudingen in China en mede dankzij de uitstekende hoofdrolspelers is dit een meeslepend, bij vlagen schokkend satirisch misdaaddrama geworden.

Ik heb het plot van de film vooraf niet gelezen. Aanvankelijk dacht ik de film nog wel te kunnen volgen. Maar gaandeweg veranderde de hoofdpersoon en begreep ik niet meer wat het verband was tussen de personen en of ik de persoon al eerder had gezien in de film of dat hij nieuw was. Die Chinezen lijken ook allemaal op elkaar. Maar ik ontdekte wel een overeenkomst in de film en dat is de aanklacht tegen het "nieuwe" China. De kloof tussen arm en rijk en de machteloosheid van hen die aan de onderkant staan. En hoe ieder van zich dat op zijn manier probeert op te lossen. Niet echt vrolijk. Er zit ook wel een cirkel in de film. Aan het einde ben je weer terug op de plek waar je begonnen bent. En zo gaandeweg ging ik de film toch beter vinden dan dat ik aanvankelijk dacht dat ik hem vond. Ik denk dat ik de film uiteindelijk toch ook wel begrepen heb. En dat wordt dan ook bevestigd als ik de plot nu alsnog lees. Ik ben benieuwd als ik de film later nog eens zie, of ik me hem nog herinner en of ik hem dan nog meer ga waarderen. Want de film heeft zeker wel wat.