Fogo (2012)

Geselecteerd voor het Quinzaine des Réalisateurs programma van Cannes (2012).

Een Mexicaanse regisseur die een slow-cinema film maakt over enkele mensen binnen een kleine gemeenschap op het Canadese eiland Fogo, dat bij Newfoundland hoort. Je verwacht het niet direct, maar het pakt erg mooi uit. We leren aan de hand van een gesprek tussen twee eilanders, dat de laatste veerboot morgen vertrekt. Ze kunnen het niet geloven, maar wanneer we het desolate landschap zien waarin de 2 figuren moeten overleven, verbaast het niet. In hoeverre Fogo nu documentaire of fictie is, moet de kijker die zich niet heeft ingelezen zelf bepalen.

Is Yulene Olaizola’s Fogo dan een soort filmische Hoe God Verdween uit Jorwerd? Hoe dan ook, het werkt prima in deze film waarin de zorgvuldig gekaderde beelden minstens even belangrijk zijn als de persoonlijke getuigenissen. Een fijne, minimalistische (fictieve) microhistorie.

4*

De film deed me wat denken aan het eerste gedeelte van de Ijslandse film Hvítur, Hvítur Dagur (Film, 2019). Ook daar de minimalistische stiltebeelden van de grauwe rauwe natuur waarbij de eenzaamheid en het isolement naar voren treden. Zeer opmerkelijk inderdaad dat dit te boek staat als Mexicaans, hoewel men vertoeft in Newfoundland, niet echt de regio waar je grote steden en horden mensen moet verwachten om nog maar niets te vermelden van het koude bittere klimaat.

Het was me niet helemaal duidelijk waarom het eiland ontruimd werd. Een aantal lokale koppigaards bleef echter zijn heimat trouw en voelde er niets voor om de bewoonde wereld op het vasteland op te zoeken. Een oude boom verplant men niet, zoiets. Nostalgisch verwezen ze naar betere tijden, hoewel die tijden gezien de leefomstandigheden best ook zwaar zullen geweest zijn. De film bestaat voorts louter uit vele vaste beelden van toendragras dat door een ijzige wind werd neergeblazen. De rest van de grond is drassig en rotsig. Buiten wat naaldbomen hier en daar - een kostbaar materiaal om zich te verwarmen - groeit er bitter weinig.

Vreemd einde alsof de regisseur iets wou meedelen, maar ik kon niet goed vatten wat. Verloren gelopen? Spoorloos verdwenen? Ik kan het niet geloven, maar begrijp de bedoeling ook niet goed. John Milton?

Ik durf het niet (meer) te zeggen