Girigiri no Onnatachi (2011)

Ik had eigenlijk wel medelijden met vaste IFFR-gast Kobayashi, want juist bij hem van het mindere aantal bezoekers wel heel goed merkbaar. Nota bene bij een avondvoorstelling waren er niet meer dan een man of 30 in een van de middelgrote Pathé-zalen. Kobayashi vertelde dat de vorige screening ook al niet bepaald vol had gezeten. daar gaf hij overigens Feyenoord-Ajax de schuld van. Dat lijkt me nogal sterk, maar je moet iets zeggen om het te verklaren als festivalorganisatie.

Kobayashi bezit het in de film gebruikte huis en had het script schijnbaar ook al een tijdje af. De tsunami gaf hem een actuele aanleiding om het te verfilmen. Het huis staat namelijk in het noorden van Japan, in een hoger gelegen gebied. Dus het is intact maar ligt in het rampgebied.

De film begint nog best aardig, met een twintig minuten lang shot waarin de twee oudste dochters elkaar ontmoeten. Eerst de oudste in stilte, daarna komt de middelste binnen en begint er een gesprek. Na twinitig minuten wordt de scene zo bruut afgekapt dat ik ervan schrok. Voor mijn gevoel was hij helemaal nog niet af. Maar de film ging desondanks toch verder. Het deed mijn perceptie van die beginsscene al niet echt goed. Maar daarna gaat de film alleen maar verder bergafwaarts.

Eerdere films van Kobayashi vond ik altijd interessant (tenminste de vier die ik zag), maar ze hadden vaak een paar problemen. Een nogal onjapanse neiging om veel gevoelens te vangen in niet altijd even sterke dialogen bijvoorbeeld. En een neiging tot overacteren. Die problemen heeft deze film ook, maar dan in het kwadraat.

Women On The Edge is eigenlijk een serie vaak vrij lange scenes (de film heeft maar 36 cuts). De scenes bestaan eigenlijk vooral uit dialoog tussen de zussen die elkaar weer ontmoeten na jaren uit elkaar geweest te zijn. Het decor is het huis, de tuin en in één geval, een verwoest deel van het dorp. De film doet nogal toneelmatig aan wil maar niet echt film worden. Er zijn weinig camerabewegingen en het geheel is heel statisch. De nadruk ligt daardoor erg op de actrices. Probleem is echter dat de actrices geen van allen overtuigen, ook de Kobayashi-regular (en ze zit in wel meer goeds) Makiko Watanabe niet.

Er wordt enorm groot en overdramatisch geacteerd. De dialogen zijn ook groots en overdramatisch, maar totaal ongeloofwaardig en draaien vooral om het feit dat het vertrek van de oudste zus en later ook van de middelste ze alledrie in ongeluk en psychische problemen heeft gestort. En dat in een heleboel varianten. Langzaam komen alledrie de zussen in een soort nervous breakdown terecht. Dan wordt de film er alleen maar nog minder geloofwaardig op, met de laatste twee scenes (in de haven en de scene waarin de oudste zus in de tuin dollars verbrand) als absoluut dieptepunt.

Een ander storend element is de achtergrond van de tsunami. Dat is namelijk niet meer dan een achtergrond. Het is een reden dat de zussen het ouderlijk huis, waar niemand woont weer opzoeken en in een nogal bij het geheel gesleepte scene zien we beelden van de rampplek en hebben twee van de zussen het er even over. Het komt nogal over als een gimmick in plaats van een interessant onderdeel van de film. Als ik het heel cynisch zou omschrijven: als een selling point aan de festivals. Kobayashi zie zelf in zijn inleidende bespreking dat hij lang had getwijfeld om deze film te maken, omdat hij de ramp niet wilde exploiteren. Maar ironische is dat dat onderdeel daar nu juist wel naar ruikt.

Kobayashi was een paar jaar terug even hot, met een retrospectief in Rotterdam een film in competitie in Cannes en een winst in Locarno. Misschien is het een eenmalige misser, maar op basis van deze film alleen zou ik 'm al bijna afschrijven.

Ik heb de Q&A maar niet afgewacht. Toen ik de zaal uit was en naar ik dacht buiten gehoorafstand van de zaal moest mijn ergernis er even uit en riep ik "wat een slechte film!". Blijkbaar nogal hard. De twee mensen met wie ik naar de voorstelling gekomen was schrokken daar bijna van en iemand die ik niet kende vroeg aan mij of ik het echt zo slecht vond, want hij vond het wel mooi. Ik ben maar niet in discussie gegaan.

1.0*, voor het begin en de soms aardige frames.