Sous les Toits de Paris (1930)

Een charmant filmpje met een vrolijk deuntje dat duidelijk tussen het tijdperk van het einde van de stomme en het begin van de geluidsfilm in bungelt.

René Clair maakt er een vrolijk gebeuren van. Ik vond het verhaaltje niet zo heel bijzonder, maar de sfeer maakt veel goed. Hier en daar zijn er de nodige dialogen, maar wat vooral opvalt is dat er soms ook lange tijd voorbijgaat, voordat er weer gepraat wordt. Die momenten worden opgevuld door veelal vrolijke muziek.

Hoewel ik het ook niet altijd even goed vond, viel het me in ieder geval behoorlijk mee. Zeker ook omdat Sous les Toits de Paris erg tegen de musical aanleunt en daar heb ik tot nu toe weinig goeds van gezien. Clair slaagt er echter in een soort van eensgezindheid te scheppen in Parijs, waarbij iedereen op een fijne en respectabele manier met elkaar lijkt om te gaan.

Het mag dan misschien geen grootse cinema zijn, maar het is wel een fijne wegkijker, waarbij het vrolijke deuntje continu in je hoofd blijft rondspoken, al vind ik dat deze keer niet eens zo heel vervelend.

3,0*

Vond dit toch wel een klein meesterwerkje van René Clair. Dat is in de eerste plaats te danken aan het fijne, nostalgische sfeertje van een Parijs zoals dat nog wel eens in romantische vertellingen wordt getoond, maar (ondanks de nagebouwde volksbuurt) hier wat authentieker overkomt simpelweg door de tijd waarin het is gemaakt. Net als in veel andere vroege Franse films wordt de zelfkant geportretteerd, film was al vanaf den beginne volksvermaak en allesbehalve een elitaire kunstvorm. Dat levert leuke taferelen op met een asociale zakkenroller en ander geboefte, maar het zijn met name de scenes met de mooie Pola die eruit springen...wat een schatje was dat, volledig geloofwaardig dat alle mannen om haar vechten.

Behalve interessant uit filmhistorisch oogpunt vanwege het al genoemde kantelpunt tussen de stomme en de geluidsfilm, is Sous les Toits de Paris technisch knap gemaakt -het eerste shot is meteen al een tour de force- en verloopt het simpele verhaaltje vrij vlot, mede dankzij de montage. Dat er gezongen wordt en muziek een belangrijke rol speelt maakt dit m.i. nog geen musical. Het titelliedje is trouwens wel een nummer dat nog even blijft hangen, maar is zeker niet vervelend.

Uit de halfslachtige aanpak is duidelijk af te leiden dat Clair en de productieploeg nog hun weg moest vinden in de geluidsfilm. De helft van de Sous Les Toits lijkt zo weggeplukt uit een silent - niets tegen silents maar wel vervelend dat daardoor telkens van sfeer wordt geswitcht tussen gesproken en geluidloze visuele scènes (waarin dan nog godbetert dikwijls dialogen gevoerd worden). Meestal is er wel muziek aanwezig om de visuele scènes te onderstrepen, maar soms ook niet en dan zakt de sfeer helemaal in. Grappig dat deze film bij de release toch werd geadverteerd als 100 % parlant.

Voor het misdaad/liefdesverhaaltje moet je deze film evenmin bekijken, want stelt nauwelijk iets voor, en heeft een erg laag tempo.

Maar het is ook niet al kommer en kwel. De film bevat zeker shots die mogen gezien worden (zoals de craneshots aan begin en eind), daarover ben ik het eens met wat op het forum wordt gezegd. En de titelsong van de film is een stukje hartverwarmende Franse volksmuziek. Slimme zet van René Clair om daarmee te starten en te eindigen, maar voor mij niet voldoende om de film te redden.

Sous Les Toits was voor Clair en co een experiment met geluid maar houdt in mijn ogen vandaag geen stand, noch in vergelijking met de echte silents, noch in vergelijking met andere vroege geluidsfilms. Want laten we toch niet vergeten dat er ook regisseurs zijn geweest die wél onmiddellijk voor een geslaagde integratie van sound konden zorgen bij hun debuut in de geluidsfilm.

Mijn waardering van deze film is dus nogal technisch gekleurd, maar los daarvan vond ik toch ook het scenario zwak en oninteressant. Ik kijk er naar uit om ander werk van René Clair beter te kunnen waarderen.