Year of the Horse (1997)

goeie band, slechte film

** 2 op 5 **

Erg goede documentaire over Neil Young & Crazy Horse, die uitsluitend liefhebbers van deze groep zal aanspreken. Maffe interviews, leuke backstage-beelden en natuurlijk briljante livemuziek maken van "Year Of The Horse" een van mijn favoriete 'rockumentaries'. Het gelijknamige dubbelalbum van NY&CH is overigens een perfecte aanvulling.

Geen verkeerde documentaire dit, een open en eerlijk beeld van een stelletje rockers én van mijn grote held Neil Young.

Wél heb ik een minpunt; persoonlijk vind ik de nummers die gespeeld worden, niet tot de mooiste nummers uit zijn oeuvre behoren.

****

De documentaire-beelden zijn interessant, vooral die uit 1976 en 1987, aan die uit 1996 stoorde ik me soms, vooral aan Frank Sampedro die de hele tijd zo nodig de stoere jongen moet uithangen, terwijl hij nog niet half zo'n goede gitarist is als zijn voorganger Danny Whitten.

Muzikaal zit het ook wel snor, ook al was Broken Arrow niet Neil's beste album ooit, want deze tour was eigenlijk een soort eerbetoon aan Neil Young's recent overleden producer David Briggs, dat bleek uit de keuze voor de songs en de rauwe manier van spelen.

Aardig weetje: de beelden uit 1987 komen van de nooit uitgebrachte documentaire Muddy Track, waar Neil Young een camera meeneemt op zijn Europese tour, die niet geheel vlekkeloos verliep. Rellen in Italië nadat teveel mensen het gratis concert wilden bezoeken (dat doet ie dus ook nooit meer), ruzie met de band in Rotterdam (staat ook op deze film) nadat ze het nummer Name of Love (dat een jaar later met CSNY opgenomen werd voor American Dream) tot tweemaal toe moesten instarten. Ik kan het weten, want ik heb de bootleg Muddy Track en het desbetreffende concert in Rotterdam. Op zich krijg je wel een redelijk beeld van de band, maar eigenlijk valt er niet veel te snappen aan deze mannen, gewoon instrumenten oppakken en spelen maar, not much more to it. Neil Young, da's een ander verhaal.

Ik heb sterk de indruk dat de mix van de dvd veel beter klinkt dan die van het album.

Waarschuwing: Als je niet de minste affectie hebt voor Neil Young & Crazy Horse moet je Year of the Horse nooit kijken. Zelfs niet als je als doel hebt om alle films van Jim Jarmush te bekijken. Dit is nooit uit te zitten als je geen zwak hebt voor de ellenlange jams van Crazy Horse.

Het is ook een ietwat vreemde concertregistratie en documentaire. Jarmush heeft er kennelijk de meest losse film mogelijk van proberen te maken, met luchtige interviews en een registratie van verschillende concerten met behulp van een Super 8 camera. Het ziet er goedkoop, ruw en rommelig uit, maar dat is de bedoeling. Het moet visueel het gevoel van de muziek van Crazy Horse overbrengen en eerlijk is eerlijk, het werkt. Op een bepaalde manier past de lelijkheid van het geheel uitstekend. Zelfs de interviews lijken bewust gedaan in een lelijke kamer, met een wasmachine op de achtergrond.

Erg veel inzicht in de band krijg je niet. Poncho's enige bijdrage in de interviews is simpelweg steeds opnieuw te stellen dat Jarmush nooit een documentaire kan maken die een goed beeld kan schetsen van Crazy Horse. Misschien, dit zijn mannen die zo simpel en alledaags mogelijk proberen over te komen en een eenvoudige manier hebben om hun muziek uit te leggen. Dat past bij het totaalbeeld van de band, maar veel kun je er niet mee als interviewfilm. Dat Jarmush alsnog het karakter van hun weet te vangen is een verdienste. Hij gebruikt ook archiefbeelden uit 1976 en 1986, met wat ruzies tussen de muzikanten en wat grappige momenten tussendoor. Ook hier niet veel dat inzicht biedt, maar het geeft een bepaalde sfeer. Dat is wellicht de beste omschrijven van deze documentaire: een sfeerbeeld van Crazy Horse in plaats van het verhaal achter Crazy Horse.

Zoals gezegd: je moet er van houden. Ik merkte de affectie die deze film voelde voor zijn onderwerp en ondanks dat er niets werkelijk gedenkwaardigs te zien is voelde ik die affectie ook wel. Ik hou ook wel van die muziek van Neil Young en Crazy Horse, dus dat helpt enorm. Ik zag ze vorig jaar nog live in de Ziggo Dome en dat concert is ongeveer zoals de concerten die je hier ziet. Dus heerlijke, ruwe jams die aanvankelijk kracht winnen door hun lengte en vervolgens vaak weer zo lang doorgaan dat het weer irritant wordt. Dat laatste neem je voor lief, want het is toch wel iets unieks. Maar ik neem het niemand kwalijk als het zijn of haar ding niet is.

3*

Waarschijnlijk meer aan Neil Young te danken dan aan Jim Jarmusch. In een interview met Crosby, Stills, Nash en Young rond het begin van de eeuwwisseling wordt door Crosby en Young aangegeven dat hij er een hekel aan heeft om zijn nummers uit te leggen. Dus misschien dat hij hier ook liever toont dan uitlegt?

Ik had ook niet het uitleggen van nummers in gedachten, maar meer anekdotes van de band, wat meer over hun persoonlijkheden en geschiedenis. Het zit er wel in, maar beperkt. Verder niet erg.

Oké, 0,5 hoger voor de fantastische muziek. Want echt, wat is dit fantastisch mooi.