Year of the Horse (1997)

Waarschuwing: Als je niet de minste affectie hebt voor Neil Young & Crazy Horse moet je Year of the Horse nooit kijken. Zelfs niet als je als doel hebt om alle films van Jim Jarmush te bekijken. Dit is nooit uit te zitten als je geen zwak hebt voor de ellenlange jams van Crazy Horse.

Het is ook een ietwat vreemde concertregistratie en documentaire. Jarmush heeft er kennelijk de meest losse film mogelijk van proberen te maken, met luchtige interviews en een registratie van verschillende concerten met behulp van een Super 8 camera. Het ziet er goedkoop, ruw en rommelig uit, maar dat is de bedoeling. Het moet visueel het gevoel van de muziek van Crazy Horse overbrengen en eerlijk is eerlijk, het werkt. Op een bepaalde manier past de lelijkheid van het geheel uitstekend. Zelfs de interviews lijken bewust gedaan in een lelijke kamer, met een wasmachine op de achtergrond.

Erg veel inzicht in de band krijg je niet. Poncho's enige bijdrage in de interviews is simpelweg steeds opnieuw te stellen dat Jarmush nooit een documentaire kan maken die een goed beeld kan schetsen van Crazy Horse. Misschien, dit zijn mannen die zo simpel en alledaags mogelijk proberen over te komen en een eenvoudige manier hebben om hun muziek uit te leggen. Dat past bij het totaalbeeld van de band, maar veel kun je er niet mee als interviewfilm. Dat Jarmush alsnog het karakter van hun weet te vangen is een verdienste. Hij gebruikt ook archiefbeelden uit 1976 en 1986, met wat ruzies tussen de muzikanten en wat grappige momenten tussendoor. Ook hier niet veel dat inzicht biedt, maar het geeft een bepaalde sfeer. Dat is wellicht de beste omschrijven van deze documentaire: een sfeerbeeld van Crazy Horse in plaats van het verhaal achter Crazy Horse.

Zoals gezegd: je moet er van houden. Ik merkte de affectie die deze film voelde voor zijn onderwerp en ondanks dat er niets werkelijk gedenkwaardigs te zien is voelde ik die affectie ook wel. Ik hou ook wel van die muziek van Neil Young en Crazy Horse, dus dat helpt enorm. Ik zag ze vorig jaar nog live in de Ziggo Dome en dat concert is ongeveer zoals de concerten die je hier ziet. Dus heerlijke, ruwe jams die aanvankelijk kracht winnen door hun lengte en vervolgens vaak weer zo lang doorgaan dat het weer irritant wordt. Dat laatste neem je voor lief, want het is toch wel iets unieks. Maar ik neem het niemand kwalijk als het zijn of haar ding niet is.

3*