Ludwig (1973)

Hahaha

Ik heb wel een zwak voor Visconti's kostuumfilms, misschien omdat die vooral gaan over het verval van oude adel, en hij geen wereld toont waar je als kijker deel van zou willen uitmaken. Ook in Ludwig is er weer volop en gekte, al die neven-en nichtenhuwelijken in de Europese koningshuizen eisen op een gegeven moment hun tol, iets wat overigens ook even wordt aangestipt. Koningshuizen interesseren me meestal maar matig, maar op film komen ze vaak wel goed tot hun recht. De decadentie, de intriges, de wellust, het is dankbaar materiaal voor cineasten.

Ludwig kende ik eerlijk gezegd niet zo, maar hij was er een van de oude stempel met megalomane geldverslindende projecten. Het is ook ergens weer ironisch want de decadentie van de koningshuizen (maar ook het Vaticaan) leverden natuurlijk wel tal van monumenten op die nu alsnog geld in het laatje brengen bij dat deel van het volk dat aan toerisme verdient. Ik lees in de commentaren dat de bouw van de kastelen te weinig aan bod komt maar dat wordt toch wel een aantal keer genoemd. Maar Visconti was kennelijk minder geïnteresseerd in de botsingen met Ludwig's kabinet over zijn geldverkwisting dan in zijn amoureuze avonturen met zijn lakeien. Dat Ludwig de mecenas was voor Richard Wagner wist ik ook niet, en dat wordt wel uitvoerig behandeld. Een aardige geschiedenisles wel. Ik hoorde ook wel mooie muziek, die zal wel op het conto van Schumann komen.

De film van Visconti duurt lang en ik zou liegen als ik zou schrijven dat de tijd voorbij vloog, maar het voelde zeker niet té lang. De stijl vond ik ook niet zo fragmentarisch, vond het allemaal vrij logisch opgebouwd en goed te volgen voor mij als Ludwig-leek. Helmut Berger doet het erg goed in de titelrol.

PS wel weer superirritant dat de Duitse blu-ray uitgave geen Engelse ondertitels heeft. Blijf me toch verbazen hoe weinig voor de Europese markt wordt gedaan bij veel Franse en Duitse uitgaven. Hoe veel moeite is het nou Engelse ondertitels toe te voegen en je vertienvoudigt meteen je markt.

Erg droge en afstandelijke vertelling over het leven van Ludwig II, de laatste Bayerse vorst.

Het is een nogal formalistische chronologische vertelling. Het ontbreekt daardoor aan drama en spanning. Maar ook wie hoopt op grandeur komt bedrogen uit. Visconti houdt het klein.

Snap niet goed wat hij met deze film wilde vertellen. Vond het een vrij saaie zit. Pas het laatste uur als Ludwig aan het einde van zijn latijn is, wint het mijn interesse. Te laat en te weinig.

3*

Nu te zien op MUBI!

Lonely at the Top: Luchino Visconti’s "Ludwig" on Notebook | MUBI

Visueel prachtig aangekleed. Rijk vooral en die wereld van adel komt geweldig tot leven. De statische shots helpen dan ook mee. En je krijgt een vrij aardig beeld van de persoon Ludwig en de wereld waarin hij leeft.

Maar 240 minuten duurt dit ding en dat is vrij veel. Er zitten echt wel overbodige scènes in, de film mist een zekere spanningsboog en lang niet alles is even interessant. Daarbij helpt de dub ook niet echt mee. Ik zag de Italiaanse (want die stond enkel op DVD) en had liever dan de Duitse gezien maar ik vraag me af of dat veel uitmaakt. Het stemmenwerk was in ieder geval wat vlakjes voor mijn gevoel. Slecht wil ik dit ding niet noemen maar ik heb hem wel in twee avonden gekeken en dat zegt wel genoeg dat ik hem dan nog langdradig vond. 2,5*.

Het laatste deel van de German Trilogy na Gotterdämmerung en Death in Venice. En wat een meesterwerk. Helmut Berger speelt ongetwijfeld de rol van zijn leven als de getormenteerde Ludwig. De film speelt zich af in luisterrijke kastelen ten tijde van de hoog-romantiek. De muziek is ook uit die tijd, met Wagner voorop om evidente redenen. Berger speelt op briljante wijze een mens die afglijdt naar een geestelijke afgrond.

Ik heb de langste cut bekeken waarin ook enkele Italiaans gedubde stukken zitten. Het is bijna opgebouwd als een opera - waarin Visconti ook ervaring had - met de opkomst en neergang van het centrale personage als rode draad. Na het bekijken van de film heb ik zin gekregen om de kastelen van Ludwig in Beieren eens te bezoeken op een geschikt moment.