Het Laatste Jaar van FC Twente (2016)

Als Twente supporter hoop ik dat ze er iets mooi van hebben weten te maken, maar het interview met regisseur Lassche in de Tubantia van een aantal weken terug stemt me niet positief. Hij gaf aan dat de actualiteiten de regie van de film erg in de weg zaten...

Wat er afgelopen jaar (jaren...) bij Twente is gebeurd is ook eigenlijk teveel om in 80 minuten te behandelen.

Op vimeo is overigens de trailer te vinden: Het Laatste Jaar van FC Twente (trailer) on Vimeo

Hoewel ik het in z'n geheel een fraaie documentaire vind, eentje waarin vooral de supporters beleving centraal staat, scoort hij voor mij toch niet heel hoog.

Positieve aspecten zijn het achterwege laten van vervelende en sentimentele muziek. De supportersliederen en omgevingsgeluiden laten veel meer de sfeer van het afgelopen seizoen van FC Twente zien.

Echter, inhoudelijk vind ik het toch moelijk om naar deze documentaire te kijken, omdat het seizoen 2015/2016 voor mij onlosmakelijk verbonden is met het oneindig lezen en herlezen van rapporten, uitspraken, rechtszaken, jaarrekeningen etc. Veel supporters hebben zich onwaarschijnlijk veel ingelezen, maar de documentaire gaat volledig over de 'beleving', en toont ook voornamelijk de onderbuik van supporters uit achterstandswijken. Ik vind het moeilijk om de documentaire puur als documentaire over voetbalbeleving te zien, hoewel dat voor de maker wel het uitgangspunt is geweest. Enfin: voor een supporter dus onbevredigend, hoewel ik de keuze om de inhoudelijke discussie weg te laten goed begrijp wanneer je hiermee een document over voetbalbeleving wilt maken. Voor mij als supporter vind ik het echter pijnlijk dat de documentaire een anti-westen en anti-KNVB sentiment bevestigt, terwijl dat uiteraard slechts onder een deel van de supporters leeft. De nuance wordt bewust vermeden.

Daarnaast stoor ik me aan het feit dat er wel erg selectief gefilmd en gepraat wordt over de stad Enschede. Wellicht is er voor de oudere generaties sprake van een enorm minderwaardigheidscomplex, maar onder de mensen tussen de 20-30 leeft dit amper. Daarnaast is de club niet alleen van de stad, maar vooral van de streek. En de streek blijft volledig buiten beeld.

Het telefoongesprek met Munsterman is natuurlijk onluisterend, maar ook hier vind ik het bizar dat de film van begin af aan een heksenjacht op Munsterman voert, terwijl de makers van de film in het gemeentehuis doodleuk naast de andere commissarissen plaast nemen. De hele organisatie van Twente was verrot, een organisatie waarin Munsterman het slechtste in zichzelf naar boven kon halen...maar de documentaire doet voorkomen alsof alles wat er de afgelopen 3 jaar bij Twente is gebeurd de schuld is van Munsterman.

Als voetbalvolger heb ik het afgelopen jaar natuurlijk deze hele soap ook meegekregen en gevolgd en daardoor was deze docu niet zo heel verrassend meer. Maar uit interesse toch nog wel even gekeken en was allemaal nog wel redelijk kijkbaar. Erik Dijkstra is een vrij goede hoofdrolspeler, ook al vond ik hem wel een tikje geforceerd de emotionele Twente supporter uithangen, al wil ik best aannemen dat hij een fanatieke jongen is. We volgen op chronologische volgorde het jaar van FC Twente, van het begin van de leugens van Joop Munsterman tot de niet meer verwachte Houdini-ontsnapping van de club. Alhoewel ik niets tegen de club heb, komen ze wel veel te makkelijk weg na hun gigantische fraude.

Wat de docu nog wel goed doet is tonen wat het losmaakt wat de club met de aanhang doet. Zulke emoties zijn best herkenbaar en mooi, al slaan er een paar letterlijk door en krijgen ze stadionverboden. Het anti KNVB en ''het westen'' gejammer op het einde was wel kansloos. Jammer dat Dijkstra niet iets kritischer was op dit hele verhaal, helemaal omdat Twente hun glansperiode (2010-2013) ook op onrechtmatige manier heeft gekregen met geld en middelen dat ze eigenlijk helemaal niet hadden kunnen hebben. Dan moet je gewoon naar jezelf als club kijken en naar niemand anders.

Pijnlijkste en meest gênante moment van de docu is als Dijkstra op het einde met de grote schuldige Joop Munsterman belt, die aan de telefoon zichzelf helemaal vrij weet te pleiten van alles. Bijzonder dat je dat lef hebt nadat je verantwoordelijk bent van 1 van de grootste voetbalrampen van de laatste tientallen jaren.

3*

Punt dat Dijkstra en Lassche hiermee proberen te maken is volgens mij dat een supporter voor een vergrijp als een rookpot in het stadion al snel een flinke boete + stadionverbod ontvangt van de KNVB, maar wanneer bestuurders alles en iedereen om de tuin proberen te leiden er qua straf toch redelijk soepel vanaf komen. Het ergste wat de KNVB kan doen is ze royeren als lid geloof ik.

Dat Dijkstra niet ingrijpt heeft er denk ik mee te maken dat ze willen laten zien dat supporters van Twente zich nu gestraft voelen, terwijl de hoofdschuldigen er mee weg komen . De punten aftrek zijn een straf voor de club in z'n geheel (wat ook terecht is), maar de vertrokken bestuurders voelen daar persoonlijk verder niks van.

(Vd Laan, Trebbe en Munsterman hebben overigens financieel nu wel wat problemen, maar dat is formeel nog altijd geen straf, slechts de uitkomst van de onderhandelingen).

Hoewel het mij ook enigszins frustreert dat het geen journalistieke documentaire is, hebben ze hiermee een soort onderbuikgevoel willen laten zien, zonder kritische kanttekeningen en nuances.

Ik heb niet veel meegekregen van FC Twente, destijds. De meeste dingen die in deze docu naar voren komen zijn voor mij nieuw. Wat een gedoe. Mooie docu die voornamelijk de kant van de supporters belicht, hoe zij met de club meeleven en wat zij allemaal voor de club doen. En daarnaast heb je een paar hoge piefen die graag hun zakken vullen maar dit ontkennen, hier gaat de film verder niet op in. Blijft daardoor wat op de vlakte, de maker heeft hiermee voornamelijk FC Twente en zijn supporters willen laten zien.

Inderdaad niet zo verrassend allemaal als je FC Twente en Eredivisie een beetje volgt, maar al met al een aardige docu. Nu maar hopen dat Twente zich nog staande kan houden na het vertrek van Ziyech. De kans daarop lijkt vooralsnog groot.

Een van de saaiste docunantaires ooit gemaakt. Misschien leuk voor een Jakhals item van 6 minuten, maar voor 80 minuten is het veel te lang uitgesponnen, oninteressant en magertjes.

Niet vol te houden...

Ben trouwens hier nog wel benieuwd naar. Heb je een linkje naar een artikel o.i.d. wat meer over de financien tussen 2010 en 2013 zegt?

Nouja, (deels) hier: Waar ging het allemaal mis met FC Twente? | NOS

Ze hadden rond hun kampioensjaar al een peperdure selectie die een subtopper niet kan betalen op eigen kracht, net als AZ in hun kampioensjaar daarvoor. En daarna zijn ze extreem veel gaan lenen en via vage constructies deals gesloten om het nieuwe stadion te bouwen en spelers als Tadic, Ziyech en Mokotjo nog eens te halen. Is allemaal een luchtbel gebleken.

Ah oke, niet per se andere info dus. Er werd constant gegokt op sportief succes, niet per se fout, maar wel afschuwelijk dom (AZ doet het nog steeds, net als Heerenveen geloof ik, die krijgen hun begroting ook regelmatig niet rond zonder een uitgaande transfer). Kampioensselectie was in principe goed te betalen door de opbrengsten van de transfers van o.a. Elia, maar natuurlijk veel te groot en te duur qua salarissen voor de lange termijn. Voor dat seizoen was het een acceptabele gok, denk ik. Na 2011 had men natuurlijk z'n verlies moeten nemen, onbegrijpelijk dat er daarna door is gegokt op sportief succes. Op dat moment zou je gewoon rond plek 5 kunnen blijven voetballen, met zo af en toe een uitschieter naar boven.

Volgens mij begint in 2009 het wanbeleid (hoge salarissen), wat vervolgens opgelost moet worden met de fraude acties vanaf 2013. Pas vanaf Doyen (2013) beginnen de echte overtredingen, voor zover ik weet.

(de reden dat ik dit toch benoem is dat ik me nogal erger aan de journalisten (kuch Moussou) die constant praten over 'jarenlang frauderen'.)

ON TOPIC: ik had dus ook graag een docu gezien over de hele aanloop. Het is natuurlijk interessant dat Munsterman vanaf 2009 directeur wordt, precies het moment waarop het schip de verkeerde kant op wordt gestuurd. In die zin logisch dat hij in deze docu de gebeten hond is, maar dat is onterecht wanneer je deze voorgeschiedenis er niet bij vertelt. Zeker gezien de gelijkenis met z'n andere werkgever, Wegener. Iedereen in Twente kende de reputatie van Munsterman, en toch gaf de RvC hem alle ruimte....

Daarnaast kun je ook je vraagtekens zetten bij de financiering van het stadion. Voor iedere euro die af werd betaald, werd er elders weer eentje geleend. De lening was daarnaast veel te kort, Twente wilde die veel te snel afbetalen wat met de Twentse begroting natuurlijk niet mogelijk is, zeker niet wanneer je ook nog ieder jaar wilt investeren in je selectie om sportief succes te boeken, waardoor je uiteindelijk prive-financierders en Doyen nodig hebt. Allemaal noodgrepen en constructies die langzaamaan als een strop steeds strakker om de nek van de club gaan zitten. Dat ze uiteindelijk 'slechts' 2 tot 3 maal de KNVB om de tuin hebben moeten leiden, valt eigenlijk nog mee gezien de situatie op dat moment....

Dat hele proces interesseert mij - juist als supporter- nog veel meer dan de uiteindelijke rechtszaken en ellende van afgelopen seizoen. Vandaar ook mijn vraag aan jou, het wordt namelijk tijd dat een journalist hier eens goed in duikt. Met name financieel directeur Gert-Jan Nijweide mag wel eens een boekje open gaan doen....dat Munsterman komend jaar een boekje via Johan Derksen uit gaat brengen zal vast niet veel duidelijkheid brengen (zeker niet gezien z'n telefoontje in de docu...). Wellicht dat een andere documentaire maker het op wil pakken. (Zembla?)