Geheimnisse einer Seele (1926)

Freuds psychoanalyse [kijken naar het onderbewuste, hoofdzakelijk dromen en interpretatie daarvan] vierde hoogtij in de jaren 20, niet alleen in de wetenschap, maar ook in de kunst. Het surrealisme kwam op.

Pabsts Geheimnisse einer Seele combineert de wetenschap en de kunst, dat maakt het al uniek. De gekunstelde droomsequenties zijn sterk surrealistisch, terwijl een dokter alle aspecten gaat uitleggen, zodat meneer 'genezen' verklaard kan worden. Geheimnisse einer Seele is te zien als een lange reclame-spot, dat anno 2008 weinig stof zal laten opwaaien. De dromen zijn om van te smullen.

De psychoanalyse / surrealistische droom kwam nog wel een aantal keren voor in de cinema. Meest bekend zijn wel Spellbound van Hitchcock (20 jaar later) en Wilde Aardbeien van Bergman (meer dan 30 jaar later).

Als aanvulling (en eigen visie) op Mug:

Psychoanalyse is nooit echt serieus gebruikt, voornamelijk omdat het zich richt op alle niet meetbare facetten van de psychologie. Het is een beetje koffiedik kijken. Daarnaast vind ik het zelf bijna lachwekkend dat psychoanalyse zich alleen maar richt op de oorzaak van een probleem. Mij lijkt het handiger om naar een oplossing te zoeken, en dat zijn natuurlijk twee fundamenteel verschillende dingen.

Voor de kunst heeft het echter wel wat opgeleverd, onder andere deze film . Het is niet echt expressionistich, meer surrealistisch. Dat neemt niet weg dat de film goed wegkijkt. Het is een realischtische film die zich richt op de geest van de hoofdpersoon (martin heet ie, zo lees ik hier) die na een aantal omstandigheden redelijk op de kop ligt. Gelukkig weet de psychoanalist hier wel raad mee! De film is, doorweekt met freudiaanse symbolen, zonder dat de film abstract aandoet. Dus dat is zeker goed nieuws, een keer wat anders dan caligari.

Alleen de dromen/gedachtegangen van Martin zijn bizar weergegeven, en die zien er werkelijk prachtig uit.

Zoals Mug ook al zei: wetenschap wordt gecombineerd met kunst, en het enige nadeel van de film is dan ook dat je er goed aan af kunt zien dat het hier gaat om een gehypede en gefaalde wetenschap. Zo laat de epiloog ons zien dat alles uiteindelijk goed komt, zonder dat er in de film ook maar iemand met een oplossing aan komt, alleen maar met een probleem: de oorzaak ervan, wat natuurlijk het start punt zou moeten zijn en niet het eindpunt net als psychoanalyse als wetenschap: een beetje van de hak op de tak, met allerlei vage aannames...

3.5

Dit was precies een propagandafilm voor de psychoanalyse van Freud, en dat tot in het belachelijke, met het einde als toppunt wanneer alles terug koek en ei is met de neef van zijn vrouw met een bevestigende knuffel.
Nee, het werkte niet bij mij, wel soms mooie surreële droomsequenties gezien.
Ik heb nu ook wel zin gekregen in meer Pabst dus zon slechte film kan het niet zijn.

Een voldoende, 2,5. Ik zou blij zijn bij een moeilijk examen.

Een mindere Pabst dit. Op zich wel interessant om te zien dat destijds zoveel verwacht werd van de psychoanalyse, althans volgens deze film. Een droom, ja die kunnen we tegenwoordig perfect analyseren, vertel maar. Ook grappig, het moment dat de patiënt een mes pakt en op zijn denkbeeldige vrouw insteekt is het signaal dat hij is genezen. Misschien was die angst om messen aan te raken zo gek nog niet? Het einde suggereert dat niet alleen de psychische problemen werden opgelost dankzij Freud's leer, maar ook de onvervulde kinderwens.

De droomsequentie is wel knap gemaakt, verder was het toch een beetje een saaie bedoening, met gelukkig een genadige speelduur.