Idi i Smotri (1985)

The Horror.

4,5 *

Idi i Smotri is op 18 en 28 februari te zien in het Filmmuseum in Amsterdam! (19:45)

28 februari valt op een zaterdag, dus wellicht kunnen we hier een meeting aan vast koppelen. Goodfella, wil jij dit organiseren ?

Een oorlogsfilm is naar mijn idee geslaagd als zij de waanzin, gruwelijkheid en nutteloosheid daarvan laat zien. En in dat geval is deze film zeker geslaagd. En de film laat het niet alleen zien, hij trekt je mee het moeras van de geschiedenis in om je daarna totaal gedesillusioneerd weer in het heden neer te ploffen.

4,5 *

Vind het op zich prima, maar volgens mij heb ik dan al een feestje ergens, zal het snel even natrekken. Bovendien zijn er natuurlijk opzich geschiktere films voor een meeting te vinden, alhoewel... Lilja 4-ever..

Ik ben het wat deze film betreft verder natuurlijk helemaal eens met de rest. Ik kwam toen ik de film niet had gezien alleen even niet verder dan de reactie hierboven. Maar inderdaad vreselijk indrukwekkend en meeslepend. Kan zo in het rijtje Hele Grote Oorlogsfilms. Heerlijk paradoxaal ook, die 'regen'-scène in het bos afgezet tegen, pak 'm beet, het laatste uur van de film.

Lijkt me een goed plan, ik zal zeker komen dan.

Ik weet niet of iemand het werk van Jerzy Kosinski kent, maar is dit vergelijkbaar met een boek als The Painted Bird?

Ik ken het boek niet, maar iemand die de film gezien heeft maakt dezelfde vergelijking:

"The story (not that there really is one - it's just like a nightmare) is kind of reminiscent of Jerzy Kosinski's horrifying novel The Painted Bird"

link (zie Come and See)

OK, thanx, een flinke aanrader dus, deze film. Wellicht een goede tip voor de liefhebbers van deze film die ook een goed boek kunnen waarderen: The Painted Bird.

Voor mn gevoel leunt de film - in mijn beleving - erg veel op de laatste 3 kwartier.

Halfje eraf:

***1/2

Nieuwe (Duitse) poster, met dank aan Starbright Boy. Kunst.

Ik had 'm eigenlijk niet zo snel weer moeten zien. Daar is het geen film voor. Eens in de 10 jaar is genoeg.

Als ik de eerste kijkervaring zou vergeten zou ik nu 4 sterren geven. Maar ja, ik laat het voorlopig maar even zo.

Prima film hoor, daar niet van, maar de klassiekerstatus die menigeen hem toekent zie ik er niet aan af. Natuurlijk kent de film zijn huiveringwekkende momenten, maar die zijn niet beter, anders of schokkender dan ik in menig andere film over de tweede wereldoorlog heb gezien. 3,5*

Kapp, ik had dus de precies dezelfde ervaring als jij had.

Vind je het erg dat ik daar niks van begrijp? Dit bewijst maar weer dat ik het bij sommige films erg moeilijk vind voor te stellen dat iemand anders het niet zo ervaart als ik. Bij geen enkele oorlogsfilm (zelfs bij apocalypse now niet) heb ik zo het gevoel gehad dat ik deelgenoot was. Ik was Florya en ik zat in de oorlogssituatie. Het was bijna ruim twee uur oorlog meemaken in plaats van toeschouwer zijn. En dat maakt deze film radicaal anders voor mij. Daarbij komt nog dat deze film op meerdere momenten (door de natuurbeelden en het gebruik van zonlicht onder andere) de meest gruwelijke dingen in perspectief zet (klinkt vaag, maar ik weet niet hoe ik het anders moet zeggen). Ik vond het veel beter, radicaal anders en stukken schokkender dus.

Achteraf ben ik ook niet ongelukkig dat ik niet mee ben geweest naar de meeting (het was overmacht, dat wel). Ik vind het moeilijk om me een gezellige bijeenkomst rondom juist deze film voor te stellen, bovendien is dit een film die ik niet vooruit moet plannen om te herzien. Ik ben blij dat ik de DVD heb, zodat ik hem kan herzien als ik voel dat ik het wil.

Omdat de film sinds september nauwelijks een dag niet heel even in mijn hoofd is geweest en om de unieke ervaring waardeer ik op naar 5.0* en zet ik 'm in mijn top 10.

geplaatst op 1 februari 2004, 23:09 uur

De winnaars van de Idi i Smotri prijsvraag zijn bekend:

Dustyfan

Ichi

lngrid

Niet te enthousiast winnaars over deze film.

Nee hoor, heb ik geen enkel probleem mee. Ik kan je hooguit verwijten dat je een gebrek aan inlevingsvermogen in een ander hebt.

Terwijl ik in de bioscoop zat, dacht ik: ik weet niet of ik dit wel wil zien. Wat heeft het voor zin om een hoop schokkende beelden te laten zien, wie wordt daar beter van? Ik heb ook af en toe even mijn ogen dicht gedaan.

Dat ik de film niet zo zinvol vond kwam denk ik ook omdat ik me niet echt (persoonlijk) betrokken voelde. Dit werd denk ik o.a. veroorzaakt door de (voor mij) erg vage scene vrij aan het begin van de film met het meisje Glasja in het bos. Daar kon ik niks mee.

Het eind vond ik wel erg mooi, de achterstevoren afgespeelde beelden van Hitler en bombardementen werkten bevrijdend. Het Lacrimosa uit het Requim van Mozart klonk prettig vertrouwd, dat kon ik wel gebruiken na die beelden.

Na afloop van de film merkte ik tot mijn verbazing dat, toen de verdovende werking van de film uitgewerkt was, ik helemaal niet meer zo bezig was met de film. De beelden bleven niet door mijn hoofd spoken. Misschien komt dat nog.

Voorlopig 3*

Wat vond je dan vaag ?

Ik respecteer je mening, maar ik vind het wel apart dat zo'n onbeduidende scène zo doorslaggevend is wat betreft jouw betrokkenheid. De film was op dat moment trouwens ook nog maar pas begonnen (bij mij is het zo dat betrokkenheid doorgaans groeit naarmate de film vordert).

Zinvol was de film in ieder geval voor mij wel degelijk. Vind het zelfs één van de belangrijkste films die ik ooit gezien heb.

Vind ik ook.

Nou toch nog een poging: toen de beelden heftig werden, voelde ik me nog niet betrokken bij de hoofdpersoon. Ik ging me toen afsluiten voor wat ik zag. Ik vond het alleen maar naar om te zien, ik kon er niks mee, ik kon het verdriet niet voelen. Ik voelde wel afschuw, en ook een soort boosheid omdat ik naar deze beelden moest kijken. Vandaar dat ik af en toe niet keek.

Ingrid, je hebt het prima verwoord, ik heb dezelfde onbetrokkenheid met de hoofdpersoon. Als dat niet aanwezig is, dan werkt deze film niet qua beleving zoals die bij anderen wel aanwezig is.

Mee eens. Ik kon me ook niet identificeren met de hoofdpersoon en aangezien de hele film vanuit zijn perspectief gemaakt is wordt het dan moeilijk de film heel erg goed te vinden. Het enige wat dan namelijk overblijft zijn een heleboel gruwelijke scenes die je dan veel afstandelijker bekijkt dan wanneer je je wel kunt inleven in de hoofdpersoon.

Goed, drie dagen nadat ik de film gezien heb, ga ik ook een poging wagen te vertellen hoe ik deze film beleefd heb.
Misschien is voorkennis soms een nadeel, ik weet het niet, maar door wat ik van te voren over deze film gehoord en gelezen had, maakte ik mij op voor het ergste. En dat kreeg ik ook. Het was allemaal heel erg wat er gebeurde, het was een aaneenschakeling van Heel Erg (Gruwelijk). Met meesterlijke gebruikmaking van spanningsopbouw - dat dan weer wel: bijvoorbeeld als Florya en Glasja in zijn dorp komen, verwacht je constant de lijken aan te treffen. Eerst in het huis, dan in de put, etc. en dan blijken ze opgestapeld te liggen achter het huis en hij ziet het niet (of wil het niet zien) maar zij wel in een flits en vooral meesterlijk gebruik van de camera. Zo knap als de camera de mannen over de bospaadjes volgt - daar hing mijn mond van open.
Een wonderlijk effect van het Hele Erge van de film was dat ik er een beetje lacherig van werd achteraf. Wat wil de regisseur nou van zijn toeschouwers? Wat wil hij nu precies vertellen? Wat wil de regisseur nu voor een effect? Want je kunt niet om het effect heen bij een film die zulke menselijke uitwassen behandelt. Wil de regisseur dat ik het heel erg vind? Dan heeft hij zijn zin, ik vind het namelijk inderdaad heel erg dat er 628 dorpjes compleet zijn uitgeroeid in Wit-Rusland. Ik vind het altijd heel erg als er mensen worden vermoord. Ik geloof wel dat zo'n beetje iedereen dat heel erg vind.
Ik heb het gevoel dat dit heel cynisch overkomt wat ik hier zeg. Maar ik geloof niet dat ik dat ben, hoewel er (op IMDb) enkele mensen zijn die vinden dat als een film als deze mensen je niet beroert, dat je dan ongevoelig bent.
Maar ik zag een macro-drama, met vooral veel heftige beelden achter elkaar. Daar schaar ik ook het dansen in het bos onder en de ooievaar in het bos die de slapende kinderen nadert (schijnt symbool te staan voor moedertje Rusland volgens iemand op IMDb) trouwens. Het kwam op mij over alsof al die beelden apart verzonnen waren. Ik voelde daar geen eenheid in. Dat hoeft trouwens ook niet, hoor, maar hier stoorde het me. Voor de rest houd ik wel van filmmakers die radicale keuzes maken. Er zijn films die uit allerlei losse beelden bestaan die me wél heel veel doen. En ik geloof ook wel dat juist al die losse gebeurtenissen perfect illustreren dat zo'n jongen dat allemaal overkomt en dat hij daar zelf ook geen chocola van kan maken. Of zoals iemand op IMDb zei: hij wil een held worden in de oorlog en dit is de rol die hij krijgt, een stortvloed van gebeurtenissen en toevallig weet hij te overleven, ondertussen het wapen alleen gebruikend om op een portret van Hitler te schieten.
Bij dat schieten gebeurde iets interessants: de al eerder genoemde zwart-wit beelden uit de oorlog, en dan teruggespoeld. Het is alsof de jongen in zijn hoofd al die gebeurtenissen ziet en ze terug wil draaien. Iets wat natuurlijk helemaal niet kan. Zo'n jongen heeft die beelden nooit gezien. Alles wat hij waarschijnlijk weet van Hitler is hoe hij eruit ziet en dat hij uit Oostenrijk/Duitsland komt. Dat is dus een staaltje manipulatie van formaat van de regisseur.
Het is namelijk heel vaak in de film alsof de camera vanuit Florya filmt. Verschillende personages kijken dan ook recht in de camera. Glasja op gegeven moment zelfs wel minutenlang. Ze heeft een wonderlijke constante beweging met de ogen. Het was alsof het beeld constant veranderde daardoor. Een wonderlijke ervaring. Ik meen me ook te herinneren dat Florya zélf in de camera staart, maar ik kan me vergissen. Door dit soort dingen was ik mij constant bewust van de camerastandpunten.
Met het geluid gebeurt op gegeven moment hetzelfde als Glasja gaat dansen op de koffer in het bos. Florya zijn oren zijn aangetast door de bommen dus er is een constant gedempt geluid. Maar dan daardoorheen is er pianomuziek te horen. Het kwam op mij over alsof Florya die muziek fantaseerde bij de dansende Glasja - om maar zo vrolijk mogelijk te worden in al dit ergs dat hem overkwam. Maar net als hij die Hitlerbeelden nimmer nooit kan hebben gezien, zo heeft hij waarschijnlijk nooit pianomuziek gehoord (te oordelen naar de tamelijk armoedige woonsituatie van hun gezin op het platteland). Is de pianomuziek dan gewoon de 'score'? Wil Klimov op deze manier 'vervreemdend' bezig zijn? Want hoewel er een realisme wordt nagestreefd, ligt het kunstmatige van deze film er duimendik bovenop.
Irritant vond ik de make-up aan het einde. Florya heeft aan het einde een soort witte wallen. Waarschijnlijk om duidelijk te maken dat alle gebeurtenissen hun sporen bij hem achterlaten. Maar dat snap ik ook zonder centimeter dik make-up wel.
Het is geloof ik wel duidelijk dat deze film veel vragen oproept bij mij. En dat er veel details zijn die mij storen terwijl die een ander misschien niet eens zijn opgevallen. Ik raad 'm iedereen aan die een interessante discussie wil hebben (vooral ook over technische zaken) na afloop van een film.

Wellicht moeten er een paar spoilers bij hierboven

Bij welke zinnetjes? Corrigeren kan trouwens niet meer.

Renske, je spreekt vanuit je hart; schrijft wat je zegt: vind ik mooi. Ik heb wel een soortgelijke ervaring met deze film. Een of andere manier raakt de film me niet. Je opmerking over de Hitler beelden, daar zit wel wat in ja. Maar dit is een film en niet een documentaire, wellicht zit em daar juist de kneep: de film zit er wat tussenin. Het wil een waarheid neerzetten, wat niet als film overkomt. Ik vind dat Florya niet geheel geloofwaardig acteert in deze film. Zit zelf te dubben of dit juist aan hem ligt, of aan de regisseur.

Of aan jou. En dat bedoel ik niet lelijk of beschuldigend, maar voor mij werkt de film zo intenstief en zo heftig wel dat ik het wel oneens moet zijn met elk idee dat er iets niet goed is aan de geloofwaardigheid van Florya. Het wordt me bij deze film in ieder geval weer duidelijk dat er waarschijnlijk geen film bestaat waar iedereen een eenduidig gevoel over heeft. Wat mij betreft is het bij raakt-iets-je-wel-of-niet misschien wel overbodig om naar een oorzaak te zoeken. Zeker bij een film die veel mensen heel erg raakt en een aantal veel minder als deze.

Geniale sound design.