Novyy Vavilon (1929)

Tja, de nadrukkelijkheid, iets wat we wel vaker zien bij zogenaamde propaganda-werkjes. Al kreeg deze film vooral de kritiek dat het te weinig propaganda bevatte, en juist door de muziek, het socialisme/communisme te kakken (cancan op nogal opmerkelijke momenten) werd gezet. Asjemenou.

De 120/125 minuten versie werd nooit vertoond overigens, moest geknipt worden door de censuur, en de huidige 93 minuten versie was het gevolg. Er is nog 1 originele lange versie; regisseur Trauberg heeft schriftelijk laten vastleggen dat deze nooit vertoond mag worden.

Nieuw Babylon valt op door z'n theatraalheid, tevens metafoor voor die oh zo slechte 'kapitalisten' die zich al te graag vermaakten in het theater. Zelfs 'real life' (de aanval op de Communarde) wordt door hen bekeken alsof ze in de loge zitten bij een vermakelijk toneelstuk.

De film grossiert in smakelijke scherpe close-ups met ultra-wazige achtergronden. En dat veel actie gebeurt in hoosbuien, draagt alleen maar bij aan de grote dramatiek.

Ik heb hier ontzettend van genoten. Van een rommelig verhaal had ik overigens weinig last. Eerder last van de plotselinge liefde tussen Louise en Jean. Ach, erg goed zij-plotje voor de finale, nietwaar? Dikke 4*.

Ik heb eigenlijk nog bar weinig vergelijkingsmateriaal, want ik heb wenig zwijgende films gezien en dit is zelfs pas de tweede zwijgende Sovjet-film. Ik heb wat moeite me er toe te zetten. Maar toch was dit toch wel weer heel interessant.

De andere film die ik zag is veruit de beroemdste zwijgende sovjetfilm ooit, Battleship Potemkin en deze is echt totaal anders. Waar Eisensteins film enkel over het collectief gaat, kiest deze film wel voor twee hoofdpersonen met zelfs een zijplotje met liefde tussen hen. Eisenstein is een wonder van montage, deze film niet. Nieuw Babylon is veel meer een verzameling tableau's. Met een camera die weinig beweegt en veel flinke close-ups van gezichten. Het meest propagandisch, maar tegelijk het meest vermakelijke was de portretering van de bourgeoisie. Naast wat bekende cliché's (hoge hoeden en sigaren) leken de plaatjes op een satanische versie van een impressionistisch schilderij van de gegoede burgerij. Maar dan in zwart-wit.

De DVD-transfer is trouwens fantastisch. De muziek van Sjostakovitsj is erg theatraal en niet echt mijn smaak, maar het past bij het geheel.

Ik hou het op 3.0*

Zeker zo'n 15 a 20 jaar geleden dat ik deze film voor het laatst gezien heb, dus werd het maar eens tijd voor een herziening. Als we de encyclopedie mogen geloven schijnt dit stukje geschiedenis over de Parijse Commune behoorlijk te kloppen, maar de propagandistische boodschap in deze film ten faveure van de Commune ligt er natuurlijk wel dik bovenop. Maar ja, wat verwacht je anders van een film gemaakt in de Sovjet Unie van de jaren twintig. De propaganda laat ik daarom maar voor wat het is en laat ik bij mijn beoordeling van deze zwijgende film maar achterwege. Ik vond Novyy Vavilon in ieder geval een goede film waar we o.a. een glimp te zien kregen van het Parijse uitgaansleven anno 1871 en het enthousiasme van de communards die het centrum van Parijs zo'n drie maanden in hun greep hadden alvorens hun revolutie met grof geweld werd neergeslagen. De opzwepende muziek van Sjostakovitsj die de muziek speciaal voor deze film gecomponeerd heeft paste uitstekend bij deze lofzang op de communards die minder onschuldig waren zoals de filmmakers in deze film lieten zien.

3,5*