Poesía Sin Fin (2016)

Mooie, indrukwekkende film die het visueel spektakel van Fellini combineert met een evenredige woordspektakel der poëzie. Het is een deel van een autobiografie en het verhaal is dan ook recht toe recht aan. Maar de regisseur is een surrealist, dus de beelden zijn droomachtig en grotesk (bij het surrealisme laat de kunstenaar zich leiden door zijn onbewuste en een vrije fantasie) en bovenal poëtisch omdat poëzie ook fictie en werkelijkheid mengt om het wezen der dingen uit te drukken: het laat het leven van een jongen zien die wil leven voor de poëzie en de film zit dan ook tjokvol poëzie die uitstekend past bij de kleurrijke, carnavelske beelden. Een minpuntje is wel dat ik het acteren soms wat amateuristisch vond, maar de beelden en de poëzie dragen de film en zijn een lust voor oog en hersenen.

Ging er met lage verwachtingen in, maar deze beviel mij een pak meer dan La danza de la realidad. Toch is het duidelijk een vervolg op die film en is vrijwel alles hetzelfde gebleven, behalve dat het de volgende periode in Jodorowskys leven laat zien. Wellicht dat zijn adolescente periode mij meer aanspreekt dan zijn jeugdjaren? Daarnaast denk ik dat het vooral te maken heeft met Christopher Doyle die hier fantastisch camerawerk aflevert. Ik herinner mij niet zo gek veel meer van La danza de la realidad, maar wel dat ik de cinematografie wat plat digitaal vond ogen en verder weinig bijzonders vond brengen. Dat was hier zeker niet geval, waar het beeld (ondanks dat het digitaal is geschoten) toch een fijne korrel heeft en er veel interessante cinematografische keuzes worden gemaakt. Het kan verder ook totaal aan mij liggen, daarom heb ik La danza de la realidad voor de zekerheid met een halfje opgehoogd. Sinds Raoul Ruiz (toevallig ook een Chileen) lijk ik groteske films meer te kunnen waarderen, net zoals Neruda van Larraín laatst (ook weer Chileens). Pablo Neruda wordt hier overigens ook nog even op de hak genomen.

Inmiddels weer de vierde film van Jodorowky die ik gezien heb en ook zijn meest toegankelijke. Let wel, voor Jodorowsky begrippen althans, want aan zijn films uit de jaren zeventig en tachtig was geen touw vast te knopen. Deze laatste film van deze eigenzinnige regisseur vind ik zonder meer zijn beste hoewel dat er aanvankelijk niet naar uitzag. De eerste helft vond ik hoewel soms hilarisch toch wel enigszins saai en sommige scènes ervoer ik nogal als smakeloos. In het laatste drie kwartier werd het allemaal gelukkig een stuk beter. Zeer mooi vond ik de scènes in café Iris, waar dichters elkaar gewoonlijk plegen te treffen en waarbij ik onmiddellijk aan de films van Roy Andersson moest denken. Ook de scènes van het circus- en carnavalsgebeuren waren zonder meer het aanschouwen meer dan waard. En, niet te vergeten natuurlijk de aankomst van dictator Carlos Ibáñez die hartstochtelijk werd toe gejuicht door een menigte die met vlaggetjes zwaaiden van Nazi-Duitsland. Dus al met al toch een geslaagde film van Jodorowsky waarbij ook de zeer kleurrijke fotografie opviel van Christopher Doyle. Nu ook Jodorowky’s vorige film “La Danza de la Realidad” maar eens gaan zien denk ik en ik ben natuurlijk ook zeer benieuwd naar het vervolg van dit “Poesía Sin Fin”, dat zich hoofdwaarschijnlijk wel af zal spelen in Frankrijk.

3.5* met kans op verhoging.

Vervolg op La Danza de la Realidad, en het ligt zeker in het verlengde (zie alleen al de allerlaatste scène), maar een tikkeltje minder. Nog steeds apart, maar het voelt minder surrealistisch aan. Ook had ik het idee dat het wat minder nostalgisch was, maar dat kan ook te maken hebben dat er op de adolescentie in plaats van de jeugd van de regisseur gefocust wordt. En men kijkt nu eenmaal vaak terug met wat meer nostalgie naar de jeugd.

De scènes mogen wat minder memorabel zijn, nog steeds aardige momenten. Leukste moment is de scène waarin de poëten rechtdoor besluiten te lopen. Ook de circusscène was best aardig. Mooiste moment was het afscheid van de vader, met name de wijze waarop de regisseur ingrijpt en rechtzet hoe hij eigenlijk afscheid had willen nemen.

Verder fraai gefilmd, bij de aftiteling zie ik Doyle voorbijkomen en dat verbaast me niets. Tenslotte een mooie soundtrack waar onder andere een fragment uit de Vuurvogel van Strawinsky en Valse Triste van Sibelius opvallen.

Uiteindelijk zweeft dit een beetje tussen 3* en 3,5* in. Het laatste heb ik ook uitgedeeld aan La Danza de la Realidad, maar dit biedt zeker meer dan de gemiddelde 3*-film. Met in gedachten dat een herziening van La Danza de la Realidad waarschijnlijk een halfje extra zal opleveren kies ik dan toch voor 3,5*.

Je zou deze film gemakkelijk het verwijt van artistiekerigheid kunnen maken, omdat er uitbundig gebruik wordt gemaakt van elementen die je ook in moderne kunst aantreft. Ik hou daar helemaal niet zo van, maar wat ik knap vind van Poesía sin fin is de cohesie die het uitstraalt, de natuurlijke overgang tussen de verschillende fases, terwijl er tegelijk geen vastomlijnd verhaal is. Dan heb je nog het vleugje absurdisme en de mooie beelden, en dat zorgt ervoor dat je de twee uur gemakkelijk doorkomt. Achteraf kwam ik er pas achter dat de zoon van Jodorowsky de hoofdrol speelt (hij speelt dus zijn vader op jonge leeftijd). Dit is echt in alle opzichten een nalatenschap in filmvorm.

Vervolg op het surrealistische, autobiografische drama La Danza de la Realidad betreft de jaren waarin Alejandro [gespeeld door Jodorowsky's zoon Adan] als jong volwassene zijn weg vervolgt door het leven en daarbij zoekt naar zijn levensdoel en zijn seksuele identiteit. Uiteraard maken veel personages uit La Danza... opnieuw hun opwachting en dompelt Jodorowsky je tegelmatig onder in gestileerde, regelmatig ronduit surrealistische verbeeldingen van zijn persoonlijke relaas en het resultaat is dan ook een lust voor het oog. In La Danza... waren die uitbundige uitspatting soms zo overdonderend dat het ten koste ging van het verhaal, maar dat is deze keer gelukkig niet het geval.