Sho o Suteyo Machi e Deyou (1971)

Throw Away Your Books, Rally In The Streets. De titel zegt niets te weinig. Anti-cinema zoals ik dat eigenlijk alleen nog maar bij Takashi Miike ben tegengekomen. Tenminste, wel in een dergelijke kwaliteit zoals ik dat zowel bij Miike's Visitor Q als in Terayama's Throw Away zag. Na zijn controversiële film Emperor Tomato Ketchup gaat hij door in eenzelfde tempo; hoewel niet even onwerkelijk als die eerste titel, ook niet minder bizar. De jaren '60/'70 staan geschreven als een opstandige periode als het gaat om muziek en kunst en dat is precies waar Terayama in meegaat met zijn anti-cinema. Hij komt met een ongelooflijk visueel feest dat zowel onwerkelijk als indrukwekkend is. Ik ben in elk geval een liefhebber.

Zonder plot, zonder enige houvast aan tijd of personages, zonder begin of eind creëert Terayama een uniek project. Zijn avant-garde stijl is niet overdreven serieus, maar los, creatief en altijd genietbaar. Throw Away is vooral daarom niet de ramp die het gemakkelijk had kunnen worden. "Wij kunnen enkel toekijken naar wat hij wilt laten zien", zo laat hij ons horen door een spreker in onderbelichte ruimte in de opening van de film. Dit is ook meteen de enige persoon aan wie wij ons vast kunnen houden tijdens deze trip; zijn oma is een dief, zijn vader een oorlogsmisdadiger en leugenaar en zijn zus een mannen hatende prostituee met een obsessie voor konijnen, zo verteld hij. Zijn familie is één mislukking maar hij doet er alles aan om dat te negeren.

Terwijl hij probeert een en ander te bereiken in het leven, lijkt er niemand enige interesse te tonen in wat hij denkt of wil. Hij wordt gestuurd van hier naar daar zonder dat hij er wat aan lijkt te kunnen doen. Hij laat zich leiden door zijn voetbalmaatjes, zijn geobsedeerde zus en zijn fantasievolle oma. Zonder naam en zonder hulp trotseert hij de maatschappij waarin hij leeft; langzaam overwint hij schaamte en ontpopt tot een woedend figuur dat uitschreeuwt wat hem bezig houdt. Terayama speelt met alle mogelijkheden die film hem geeft en laat werkelijk niets onbewogen. De transformatie die de zoon van de familie doormaakt wordt verpakt in een bevreemde visuele stijl vol kleur, surrealisme en muziek.

Een groepsverkrachting wisselt hij met het grootste gemak af met een maf gevecht op het strand ondersteund door een ultrasuf liefdesliedje. Indrukwekkende hoog contrast zwart-wit scènes op het Japanse platteland zijn prachtig en kunstig gemaakt. Terayama's werk als fotograaf kent geen geheimen en gebruikt dit dan ook graag in zijn werk; hij is veel liever bezig met het gebruiken (misbruiken) van film als medium dan dat hij zich constant druk maakt om een streng georganiseerd script. Hij provoceert de kijker en maakt film waarin wij bijna zouden kunnen terug praten; de manier waarop hij monologen op de kijker afvuurt zijn ongekend en geniaal; Een nietszeggende monoloog van een stotteraar is visueel té cool en bijzonder sterk geacteerd.

Langzaam volgen we de jongen naar rebellie en avontuur; De scène waarin hij voor het eerst samen is met een prostituee is werkelijk geniaal; langzaam onthullend, volledig naakt - toch weinig te zien. Een chantende monnik, lang uitgesponnen bewegingen, kleurrijke kamer resulteert in een wirwar van beelden en muziek. Een bezoek aan travestiet in bad, de terugkerende droom te kunnen vliegen, leren eten met mes en vork, protest op straat: Terayama verbindt alles door surrealistische montages, muzikale intermezzo's en totaal nietszeggende clips van alles en niets.

Het is moeilijk voor te stellen waartoe hij in staat zou zijn geweest als hij jaren later geboren zou worden; zijn ideeën zijn sterk en uitvoering op momenten ongekend goed. Vaak ook simpel, goedkoop en saai; maar doen nooit af en creativiteit. Terayama stopt de film op eenzelfde manier als hij deze begon, is bijna in staat ons als kijker belachelijk te maken. Maar doet dat door middel van zijn doorgeefluik veel liever richting zichzelf. Als filmmaker leeft hij in een leugen, en is daar blij om ook. Throw Away is film vol lol, vol woede - en niets minder dan moderne film dat alles gebruikt wat film kan zijn. Bizarre situaties, bevreemdende personages, hypnotiserende muziek, prachtig mooie beelden, talentvolle fotografie en een toepasselijke creditroll; geen woorden maar enkel de hoofden van cast en crew.

4.5/5.0

Bijzondere experimentele film met een fantastische psychedelische soundtrack.

Naar een plot moet je niet zoeken, je moet gewoon de beelden, muziek en vage gebeurtenissen over je heen laten komen, en als de onnodige eindmonoloog begint nog even doorbijten voor wat misschien wel het hoogtepunt is, de al eerder aangehaalde aftiteling. Normaal zeg je dat als de film niet boeide maar in dit geval is dat niet zo.

De vijfde film die ik van deze Japanse regisseur heb mogen aanschouwen en tevens ook zijn minste. De film kende mooie erotische scènes - dat wel - maar van het verhaal kon ik geen touw aan vastknopen. Op visueel vlak soms best wel mooi zeker wat betreft het kleurengebruik maar de zeer teleurstellende en vooral mij irriterende laatste 18 minuten weerhouden mij er van deze film een ruime voldoende te geven. Heel wat anders en stukken beter vond ik zijn films Den-En ni Shisu (1974) en Kusa-Meikyû (1979).

3,0*