All Quiet on the Western Front (1930)

Erg matige film. Deed me helemaal niks.

Geweldige, prachtige en gedurfde (anti)oorlogsfilm naar het verhaal van Erich Maria Remarque. Een prachtig gemaakte mijlpaal in de filmgeschiedenis. De remake uit de jaren '70, hoewel niet onaardig, kan bij deze klassieker niet in de schaduw staan.

5 volle sterren!

Wat een lauwe reacties hier op het begin van deze pagina. Ik blijf me verbazen over het onvermogen van sommige medegebruikers om een film in de juiste tijd te plaatsen. Deze film is zijn tijd ver vooruit, namelijk. Oorlogsfilms uit de jaren '50 en '60 kunnen vaak al niet tippen qua effecten en art-direction aan deze film.

Deze film is zo overduidelijk, zo belangrijk geweest voor elke oorlogsfilm die er na kwam. De hele vertelstijl (die wellicht hooguit wat fragmentarisch aandoet) is geweldig. Van de propaganda in de klaslokalen tot de training tot de reacties van de thuisblijvers. Het komt allemaal aan bod in een logisch en helder opgezet verhaal.

De individuele scènes zijn al net zo sterk als de samenhang. Onvergetelijk waren het volgen van de laarzen van Mueller van de ene na de andere gesneuvelde, Paul die een hele tijd met een stervende Fransman in een loopgraaf moet doorbrengen en het eindshot waar Paul wordt doodgeschoten omdat ie zich uitstrekt om een vlinder te pakken.

Grootse cinema. Niet alleen de beste film die ik zag over WO I, maar sowieso een van de beste oorlogsfilms ooit. 4,5 sterren.

Wat een geweldige film. Denk wel de beste oorlogsfilm die ik heb gezien (niet dat dat er veel zijn). Het verhaal is zo mooi en heel erg aangrijpend. Je ziet echt wat oorlog met soldaten doet en dan met name de banden onderling is erg mooi neergezet. Misschien zijn de acteerprestaties dan wel niet van iedereen denderend maar hindert niet in deze film.

Ook de beelden zijn echt prachtig. Voor een film uit 1930 zijn de gevechten behoorlijk spectaculair. Zelfs mijn broer die even meekeek geloofde niet dat deze film zo oud was.

Wat me wel op viel is dat er geen muziek is gebruikt tijdens de film en dat het toch niet echt ontbreekt, dat vind ik erg knap gedaan.

4.5*

Bijzondere film ja , mede door dat dit nog voor WOII gemaakt is en nog steeds actueel te noemen is. Ik was na afloop wel redelijk onder de indruk hiervan.

Aardig, zeker voor zijn tijd.

Het eerste uur was toch wel het minste gedeelte van de film, kreeg er iig steeds minder zin in. Toch maar doorgezet...

Je moet tegen onervaren acteurs heenprikken ander wordt het niks.

Althans, zo kwamen sommige scholieren op mij over, alsof dit hun eerste filmervaring was.

Totdat de gevechten tevoorschijn komen op het slagveld, dan wordt het pas écht interessant om te zien hoe ze dit filmen. Heel leuk gedaan alleen jammer van de versnelde beelden, dat is wel grappig bedacht maar natuurlijk niet professioneel.

Toch kon ik wel enige sympathie vinden voor dit spektakel stukje.

Naarmate de film vorderde werd het steeds leuker, spannender en het leek wel of de jongens er steeds meer zin in kregen.

Een hoop clichématigheid blijft natuurlijk altijd op de loer liggen maar ook daarin is het aardig geslaagd.

Visueel dus soms erg goed afgewisseld met matigheid, vooral toen ze aan het schuilen waren en gebombardeerd werden, dat was niet erg mooi helaas.

Om het kort samen te vatten; Heel matig begin, met een sterke comeback in het 2e gedeelte.

De 2* die ik verwachtte werden dus omgezet naar een sympathieke

3.5*.

Leuke meevaller!

Eigenlijk de tegenovergestelde mening dan die van Erwinner. Vond juist het begin het sterkste deel. De film laat erg mooi zien hoe onervaren en onwetend de jongens zijn op het moment dat ze in dienst treden. Ze moeten het allemaal door schade en schande ondervinden en zijn volledig op zichzelf aangewezen. De één kan omgaan met de oorlog de ander niet. In deel twee wordt het dan allemaal een beetje een herhaling. de ene na de andere vriend van Paul sneuvelt in de ene na de andere veldslag. Een ander minpunt is de bij vlagen theatrale manier van acteren. De monologen die sommige acteurs moeten uitkramen klinken zo gemaakt en de poses die de acteurs daarbij aannamen zijn zo ingestudeerd dat het eerder de lachspieren bewerkt dan dat het de film de beoogde diepgang geeft. Toch is All Quiet absoluut geen slechte film en zitten er enkele memorabele scenes in en dan met name de eindscene. Daarom toch 3,5* ster.

Op zich een hele aardige antioorlogsfilm die destijds zijn tijd waarschijnlijk ver vooruit was. De opbouw van de film zit goed in elkaar en de film laat goed zien hoe wreed oorlog kan zijn en dat er van de geromantiseerde werkelijkheid, die de jongens vooraf hebben eigenlijk maar bitter weinig overblijft. Op visueel valk ziet de film er soms best mooi uit. De loopgraafgevechten mogen er zijn en de oorlog wordt telkens op een mooie en duidelijke manier in beeld gebracht. Het “probleem” aan deze film vond ik eigenlijk vooral het acteerwerk en de dialogen, zoals Timbo ook al aanhaalt. Sommige tekst werd soms uitgesproken alsof het op dat moment van een blaadje voorgelezen werd. Dat was soms wel storend en daarom deed de film mij waarschijnlijk ook niet zoveel. De eindscène van de film is erg sterk, maar krijgt mij niet zover om er nog een halfje bovenop te doen.

3,0*

Knappe anti-oorlogsfilm die zijn tijd ver vooruit was. Door zich vooral te richten op de psychologische aftakeling van de soldaten, bij wie het enthousiasme voor de oorlog al snel omslaat in afkeer wanneer ze zich eenmaal in de vuurlinie bevinden, blijft de boodschap van de film tijdloos. Ook de onpartijdige blik die de film op de Eerste Wereldoorlog werpt werkt in zijn voordeel. Terecht een klassieker.

Enorm geslaagde anti-oorlogsfilm en een uiterst interessant stukje geschiedenis ook. Iets waar deze film zeer goed in slaagt is om de waanzin van de eerste Wereldoorlog weer te geven, zo zijn de verschrikkingen van WOI uitzonderlijk realistisch in beeld gebracht en luidt de boodschap dat oorlog voeren geen nut heeft. Dat het belangrijker is om te leven dan om je 'vaderland' te dienen. Dat alles wordt knap in beeld gebracht met een boeiend verhaal, zo krijg je te zien hoe een Duitse leerkracht studenten overhaalt om mee oorlog te voeren en hoe ze voor het eerst kennismaken met een bombardement, ook het verhaal op zich over de vriendschappen die ontstaan tussen de soldaten is aardig om te volgen. Ook zitten er een aantal memorabele beelden en scènes in de film, zoals die handen die om de prikkeldraad bleven hangen terwijl de rest van het lichaam ontploft is of de eindscènes met de vlinder of de combinatie van het beeld met die soldatengraven en het beeld van de soldaten die ten strijde trekken, een zeer geslaagde overlapping, ik was er zelfs even stil van na de film..

Voor een film uit 1930 was het acteerwerk overigens ook goed en was de film ook zeer controversieel, zeker omdat de anti-oorlogboodschap er vingerdik op lag. De film is na bijna 80 jaar nog steeds actueel te noemen en het is ook duidelijk dat er niemand in het einde van de jaren '30 nog rekening hield met die boodschap.

Zoals Apocalypse Now de waanzin van de Vietnamoorlog in beeld bracht, zo deed All Quiet on the Western Front dat met de eerste Wereldoorlog.

5.0 sterren

Geweldige film!

Opvallend was gelijk de kalmte waarmee het verhaal werd verteld. Eens geen bombastische of opzwepende muziek. Iets wat in deze tijd niet meer dan normaal was. Daarentegen krijgen we een heerlijk subtiele en menselijke anti-oorlogs film te zien. Een film waarin geen partij wordt gekozen, de Duitsers (hoewel Engels-sprekend) een gezicht wordt gegeven en waar we ons samen met een stel naïevelingen bevinden temidden van een oorlog. Naïevelingen die deze hel ingestuurd zijn door mooie praatjes en propaganda in hun thuisland. Was het niet geweest voor een zinnetje hier en daar en de setting, dan hadden we nooit kunnen raden om welke oorlog dit ging. Zo had ik ze nog niet gezien voor 1957, het jaar waarin Paths of Glory werd uitgebracht. Ook een film waarin, naar mijn herinnering, geen partij wordt gekozen en het vooral om individuen temidden van waanzin gaat. Correct me if i'm wrong. All Quiet on the Western Front heeft mij echt verbaasd op het vlak van menselijkheid. Het theatrale en expressionistische is beperkt tot vooral het begin, waarin de soldaten nog vol enthousiasme de oorlog in gaan. Voor een film uit 1930, waarin theatraal acteerwerk de norm was, vond ik dit verbazingwekkend om te zien.

Op audiovisueel vlak ben ik overdonderd. De massale vechtscène, ergens in het midden van de film, is van grote klasse. Geweldig hoe realistisch dit gevecht nog in beeld is gebracht. De bominslagen, het schieten van vijandelijke soldaten vanuit het perspectief van de schutter e.d. zagen er verdomd goed uit. Ik heb de dvd-hoes tijdens de film moeten checken voor het jaar van uitgave, zo goed vond ik het. Ook een handvol dramatische scènes waren om in te lijsten, zoals het licht dat vanuit het raam schijnt op het maria-beeld, de scène waar Paul zijn hoofd in de schoot van zijn moeder legt, de scène met de dode soldaat in de loopgraven en natuurlijk het iconische eindshot met de vlinder en het graf. Overdonderd was ik en dat maakt All Quiet on the Western Front waarschijnlijk de hoogst scorende film van mij in de periode '30-'50. Met uitzondering van wat Laurel & Hardy-films uiteraard . Nergens de boodschap er te dik opgelegd, goed script, perfecte casting en acteerwerk, kalm gefilmd en audiovisueel een hoogtepunt in de filmgeschiedenis.

4,5*

Vast belangrijk.

Tijdens het kijken van de film kan het je moeilijk ontgaan hoe invloedrijk deze film geweest moet zijn. De begingroep die samen de oorlog in trekken, en over een periode aardig uitgedund wordt. Een hele troep oorlogsfilm en series hebben later dezelfde template gevolgd.

Acteerwerk inderdaad opvallend slecht, maar minder theatraal als zijn tijdsgenoten. De poses en teksten kwamen gewoon erg stroef over. Visueel niet zo boeiend, al is het hier ook wel weer z'n tijd vooruit. Leuke shots van soldaten die over/langs de camera heenspringen en rennen. Toch redt het de lange actiescenes niet. Tergend saaie cinema, die mij bijna weg deed dommelen.

Opvallendst vond ik nog dat het over een stel Duitsers ging. Wist vooraf niks van deze film, duurde ook heel even voor ik het doorhad. Blijf het niks vinden, Engelstalige acteurs als Duitsers (of welke gekke switch dan ook).

Als "tijd vooruit" hoog op mijn prioriteitenlijstje zou staan zou deze waarschijnlijk best een aardige score krijgen. Jammer genoeg is het een templatefilm voor een genre waar ik nu nog steeds erg weinig mee heb. Vind het zeker niet beter/interessanter/boeiender dan een SPR, en die heb ik ook op 1*.

1.0*

Toen deze film uitkwam was hij ongetwijfeld vernieuwend, maar tegenwoordig zijn het toch allemaal clichés geworden. Dat maakt het moeilijk de film volledig op waarde te schatten. Ik werd er in ieder geval niet echt door geraakt. De oorlogsscenes (gevechtsscenes) zagen er modern uit en hebben de tand des tijds beter doorstaan dan de dialoogscenes. De dialogen en acteerstijl zijn erg ouderwets en onrealistisch, wat waarschijnlijk ook wel te maken heeft met het feit dat geluidsfilms nog heel nieuw waren.

Wat me verder opviel is dat het haar van de hoofdrolspeler wel erg netjes zat voor iemand in een loopgraaf.

All Quiet on the Western Front is een uitstekend gemaakte oorlogsfilm die echter een groot probleem heeft: sinds 1930 is oorlog gewoon heel vaak veel beter op film vastgelegd. Gewoonlijk ben ik niet iemand die zich daar aan stoort, maar tijdens het kijken werd ik enorm vaak herrinnerd aan andere voorbeelden uit dit genre en eigenlijk pakte die vergelijking nooit echt in het voordeel uit voor All Quiet on the Western Front. Dat ik zo met gemak minstens 20 films kan noemen die hier over heengewalst hebben is gewoon jammer.

Daarmee wil ik niets afdoen aan de kwaliteiten van All Quiet op zich. Hier en daar is het allemaal wat simplistisch, maar het is wel opvallend hoe het gebracht wordt. Zeker voor de jaren '30 heeft het iets rauws. Het geweld van de oorlog wordt nauwelijks verzacht. Wat me ook opviel is dat de actie veel dynamischer in beeld gebracht werd dan misschien wel enige andere film tot de jaren '60. Had ik niet echt zien aankomen.

Verder kun je ook niet spreken over een gebrek aan ambitie. Sommigen hebben deze film fragmentarisch genoemd. Niet onterecht, maar volgens mij komt dat omdat Milestone en zijn team zoveel mogelijk facetten van de oorlog wilde laten zien, zodat mensen zich meer bewust werden van de gruwel van de oorlogen. De slagvelden, het thuisfront, de propaganda, de ziekenhuizen, de training: alles zit erin. Ik vond dit gek genoeg wel werken.

Wat niet werkte is het acteerwerk van de jonge soldaten. Lew Ayres werd kennelijk een ster, maar is enorm slecht en helpt een aantal sleutelscènes om zeep (de sterfscène van zijn vriend in het ziekenhuis, het moment waarop hij in een krater zit met een langzaam stervende tegenstander). En zeg niet dat dit het acteerwerk is van de jaren '30, dat is gewoon niet waar. De enige goede acteurs waren de twee veteranen: Wolheim en Summervill. Eigenlijk spelen ze vrij komisch, maar dat pakt goed uit. Hun dramatische laag gaat nooit verloren.

Dus All Quiet on the Western Front is enerzijds terecht een mijlpaal, maar anderzijds een film die op sommige punten veroudert is. Ik doe het er echter nog wel voor.
3,5*

Een magnifieke film die treffend de wanpraktijken rond de oorlog schetst. Er is destijds flink geld gestoken in deze productie en dat is er duidelijk vanaf te zien: de massale veldslagen zien er voor die tijd - 1930! - erg goed uit. Kortom, een geweldige verfilming.

In 1979 kwam er een geslaagde tv-remake. In 2012 zal een tweede remake volgen.

Net als vele anderen hier zat ik me constant te verwonderen over de frisheid van de film. Als men had gezegd dat deze film uit pakweg 1947 stamde, dan had ik dat best geloofd. Het acteren van sommige acteurs en vooral de hoofdrolspeler is behoorlijk matig, maar wellicht te verklaren door de leeftijd van de film, zo pas na het stomme tijdperk. Maar inderdaad is het dan gek dat de twee veteranen (Kat en Tjalmmnogwat) en de moeder van Paul juist wèl overtuigend acteren?

Ik vroeg me af waar ik Paul's moeder nu toch van kende? Ik zweerde haar al eerder te hebben gezien. Handig dan, dat IMDB, ze speelde ook de moeder van James Cagney in 'The Public Enemy!'

Maar een diepe buiging voor de makers, die ver hun tijd vooruit waren met het maken van deze film!

De remake vond ik altijd zeer goed en dit origineel is zeker niet minder (hoewel ik de remake toch net iets beter vond). Het verhaal en de uitvoering is vrijwel identiek dus alles is goed herkenbaar (heeft wel als nadeel dat het niet meer verrassend is en ook minder aangrijpend). Deze film is natuurlijk wel inmiddels gedateerd maar ondanks dat hij kijkt zich nog altijd prima weg. En voor een film uit de jaren 30 zag het verdomd realistisch en beeldtechnisch zeer fraai uit. Vooral de gevechten en de gedeeltes in de loopgraven vond ik zeer imponerend en er zeer fraai uitzien. De cast deed het ook best goed maar soms vond ik het iets te geforceerd en te nep.

Zou Hitler deze film ook hebben gezien

Zeker geen slechte film vooral als je dit in z'n tijdsgeest ziet. 1930, amper 12 jaar na WO I en nog geen WO II achter de rug (wat bij de remakes wel het geval is). Nu wordt je om de oren geslagen door films en documentaires rond beide oorlogen. Terecht, omdat deze zwarte bladzijden zeker niet mogen vergeten worden.

Probleem is vooral dat de de film ondertussen toch wat gedateerd is, ondanks z'n grote invloed op latere films. Het theatrale dat best wel leuk om zien was (vind ik persoonlijk) past minder in een oorlogsfilm. De acteurs zijn niet bijster sterk en de film heeft nu eenmaal de middelen uit de jaren '30. Maar desondanks kent de film ook indrukwekkende scènes en zou je niet echt zeggen dat de film al dik '80 jaar oud is. Een film die in die tijd dus ongetwijfeld vriend en vijand heeft beroerd, maar ondertussen wat begint te roesten. Ik kan me voorstellen dat het boek nog beter is.

Het was het eerste (buitenlandse) boek dat ik las dat een behoorlijk sterke indruk bij me achterliet. Ik was dan ook erg benieuwd naar de film (deze versie dan wel).

De gedachte in het boek wordt hier goed bewaard en komt duidelijk naar voren (gelukkig). Daar waar hij anders was, was hij niet slechter.

Een van de betere films uit het 'zwart-witte tijdperk' me dunkt.

Ik vrees voor de remake... (ge weet maar nooit natuurlijk ...)

All Quiet on the Western Front,

De verfilming van het boek Im Westen Nichts Neues. Al voor het kijken van de film zijn er een paar zeer opvallende details. Allereerst is het gemaakt 12 jaar na de Grote Oorlog. In ieders geheugen lag deze oorlog nog fris en het moet een gevoelig onderwerp zijn geweest. Ten tweede dat het gelijk een verfilming is van het boek, dat toch ook aardig wat stof heeft doen opwaaien. Al met al in een klassieke tijd geregisseerd en dus alleen interessant door de bijbehorende geschiedenis. Maar is All Quiet on the Western Front ook een goede film?

Ik denk dat ik die vraag volmondig met ja mag beantwoorden. All Quiet on the Western Front is een zeer vlotte, energieke film waarin scène na scène fantastisch wordt gespeeld. De regie zit strak ik elkaar. Alleen al de opening, met het pleidooi van de professor sprak boekdelen. Het aangewakkerde nationalisme wordt nog even door met man met status onderstreept, en de eerzuchtige leerlingen melden zich spontaan aan bij het leger. Een betere verfilming van de situatie in Duitsland omtrent 1914 kan je denk ik niet treffen. Misschien is het verhaal daarna nog wel doeltreffender. In de loopgraven, onder hevige bombardementen draaien de militairen, nog jongens, helemaal door. Deze mentale belasting die de oorlog met zich mee brengt wordt ook hier heel goed naar voren gebracht.
Als Bäumer, de man zijn naam wordt verschrikkelijk Amerikaans uitgesproken, eenmaal gewond raakt gaat de film wat achteruit. Het tempo wordt minder hoog en het verfrissende is er uit. De ontmoeting met zijn regiment daarna is de laatste piek van de film. Ook hier reflecteert de film uitmuntend hoe het Duitse leger er voor stond op dat ogenblik. Iets wat zich pas in 1945 zou herhalen, en vind ik dus scherp gevonden door de regie. Een belangrijk detail dat niet over het hoofd gezien had mogen worden. Waar bij elk overlijden, de climax van die scène, goed opgebouwd wordt en goed uitgewerkt is, zijn die van Bäumer en Kat een te vluchtig afgewerkt. Het is de makkelijk afgedaan en te clichématig. Zonde van dit einde.

Lew Ayres is al de hoofdpersoon Bäumer een uitstekend gecast acteur. In het begin had ik behoorlijk veel moeite om alle personages uit elkaar te halen, maar naarmate de film, en dus ook het aantal doden rap achter elkaar volgt springt hij er steeds beter uit. Af en toe schiet hij iets uit zijn rol, en pakt hij het te simpel aan. Denk aan de ziekenhuisscène.
Louis Wolheim is niet alleen vanwege zijn uiterlijk een uiterst vermakend personage. Als ouwe rot in het vak, en niet klein te krijgen is hij niet alleen voor de jonge jongens een baken van hoop, maar als kijken wordt je daar gewoon in meegetrokken. Wolheim is zeer charismatisch en speelt fantastisch. Erg goed gedaan.

Naast de acteerprestaties was ook de setting van een zeer hoog niveau. Het leken bijna authentieke beelden die je scherm passeerden. Mede door de wat verouderde kwaliteit werd, vond ik, een lekker ouderwets sfeertje gecreëerd die de film alleen maar ten goede kwam. De ruime variatie aan plekken geeft het gevoel van een snel tempo. Deze afwisseling is erg prettig. Niet alleen de hoeveelheid in scènes, maar ook elke scène apart had een zeer goed uiterlijk. Zowel in de kleinere ruimtes, als in woningen, als het varken bijvoorbeeld wordt binnengebracht door Kat, of de loopgraaf, tijdens het bombardement zijn goed klein gehouden. De grotere bombastische scènes, als helemaal aan het begin, en de grote marsen zijn juist weer heel goed uitvergroot! De film bevat een perfecte balans tussen snelheid en drama, en grootsheid en kleinheid. Daarbij kijkt hij heerlijk weg.

All Quiet on the Western Front is gewoon een klassieker, en de klassieker van de twee, die je een keer gezien moet hebben. De authenticiteit straalt er van af, wat niet vreemd is 12 jaar na dato. Dit maakt de film tot een parel waar de filmwereld trots op kan zijn!

4.5*

Sterke oorlogsfilm uit het jaar 1930 die de gruwelen van de oorlog rauw in de verf zet.

Hetzelfde principe om Duitse jongeren aan te zetten ten strijde te trekken voor glorie van het vaderland vindt men ook terug in "Die Brücke" (1959) van Bernhard Wicki en in beide gevallen is de realiteit geheel anders en, zoals geciteerd hier door de hoofdrolspeler : "aan het front is de gedachte aan glorie en heldendom heel ver weg".

Zeker voor zijn tijd indrukwekkend en nu nog ondanks de vele oorlogsfilms ondertussen, niet van aard om er onverschillig tegenover te staan. Misschien wat al te lang uitgesponnen maar uitstekende cinematografie voor zijn tijd.

Het gezegde "van het westelijk front geen nieuws" is een soms gebruikte uitdrukking in de volkstaal gebleven.

Prachtige vroege filmklassieker over de Eerste Wereldoorlog en de manier waarop daar vanuit verschillende oogpunten naar gekeken werd. De oorlog werd hier meer dan 80 jaar geleden al op heel knappe wijze nagebootst en dat leverde met All Quiet on the Western Front een geweldige film op. Bijzonder om te zien hoe de jonge Duitsers in deze oorlog verzeild raakten en te maken kregen met de hardheid van de oorlog. Hoofdrolspeler Lew Ayres speelt erg goed en de rol van Louis Wolheim is ook heel aardig. Samen droegen zij de film, al viel er op de rest ook weinig aan te merken en is de film al met al eigenlijk gewoon heel erg het kijken waard.

Indrukmakende aanklacht tegen de oorlog, die de tand des tijd goed heeft doorstaan. In weerwil van het over het algemeen matige acteerwerk slaagt Milestone er uitstekend in om de waanzin en ellende van de oorlog in al zijn facetten indringend over het voetlicht te brengen. De beklijvende slotscène met de uitgestoken hand en de vlinder als metafoor voor het ruw afgekapte verlangen naar vrede is inmiddels befaamd.

Ooit had ik al de versie uit 1979 gezien, dus het verhaal kende ik in grote lijnen. Deze film moet behoorlijk rauw op het dak zijn gevallen voor het bioscooppubliek in 1930, amper 12 jaar na de Grote Oorlog. De oorlogshandelingen zien er indrukwekkend uit, af en toe wat versneld beeld maar niet storend. Natuurlijk is het sindsdien realistischer gedaan, beter misschien ook wel, maar ik vond de eerste loopgravenaanval behoorlijk heftig. Geloofwaardige effecten, als ook het ontbreken van muziek dragen bij aan het realisme.

De acteerprestaties zijn wat wisselvallig. De oude rotten - de leraar, postbode Himmelstoss, de veteranen- stuk voor stuk geloofwaardige personages. De jonkies deden het minder, dat had ook wel te maken met de gezwollen volzinnen, die niet pasten bij een 19-jarig knulletje (al denk ik wel dat mensen, ook jongeren, zich in die tijd zorgvuldiger uitdrukten), maar uiteindelijk bleven ook zij overeind.

Thematisch verwant aan het eveneens indrukwekkende Les Croix de Bois uit 1932.

Mijn interesse voor deze film werd in de jaren 70 gewekt, mijn vader vertelde mij dat toen hij begin jaren 50 van de vorige eeuw in militaire dienst zat werd aangesproken door officieren toen bekend werd dat hij met een paar maten deze film in de bioscoop had gezien. Ook toen lag dat onderwerp zeer gevoelig. Ik heb toen het boek gelezen en daarvan in de ban geraakt, om de paar jaar pak ik het weer uit de kast. Toen ik daarna in de jaren tachtig voor het eerst de film zag op de Duitse tv, kon alleen het laatste half uur mij bekoren. Later heb ik bij een vertoning, wederom op de Duitse tv de film op tape gezet en pas toen raakte ik onder de indruk. Je moet deze film beoordelen in de tijd waarin deze is gemaakt, de geluidsfilm deed net zijn intrede en het acteren is dan ook vaak nog een beetje in de stijl van de stomme film waardoor dit wat houterig en overdreven aandoet. Voor die tijd was deze film vooral op technisch vlak een grote sprong voorwaarts. Latere films over de oorlog hebben geprofiteerd van de kennis die in deze film werd opgedaan.

Qua onderwerp heeft het een tijd geduurd voordat de film wereldwijd werd vertoond vanwege de duidelijke anti oorlog boodschap. Misschien een leuk weetje, de hoofdrolspeler Lew Ayres is na het maken van deze film een overtuigd pacifist geworden, dat zorgde er ook voor dat hij bijna geen werk meer kon krijgen, zeker niet toen de 2e wereldoorlog uitbrak en hij zich officieel als geweten bezwaarde zich liet registreren. Veel theaters weigerden nog films te vertonen waar hij een rol in speelde, dat veranderde toen bekend werd dat hij wel degelijk aan het front stond, maar als lid van de geneeskundige troepen en onder vuur slachtoffers weghaalde.

In andere commentaren op deze film las ik dat de karakters niet werden uitgewerkt, daar ben ik het niet mee eens, denk maar aan Himmelstoss, hoe hij veranderd van aimabele en wat sukkelige postbode naar een kleine tiran in de opleiding van de groep of de leraar die zijn leerlingen enthousiast maakt om zich te melden voor het leger, tevens geeft de film ook een mooi tijdsbeeld hoe grote delen van de bevolking de oorlog beleefden, een moeder die bezorgd om haar kinderen was, een vader die trots is op zijn zoon en de dingen die hij heeft gedaan en de ogen lijkt te sluiten voor de werkelijkheid, tegenwoordig zal men dat niet meer zo snel zien. Ook het besef van Paul dat hij niet meer aan de maatschappij kan wennen door alles wat hij heeft meegemaakt en dat hij eigenlijk liever bij zijn vrienden aan het front is, zijn ook nu nog onderwerpen die actueel zijn.

Er zitten een paar memorabele scenes in de film, het wisselen van de laarzen, de scenes in het hospitaal of die in de bom krater waar Paul moet toezien hoe iemand sterft door zijn hand terwijl hij de man eigenlijk niet kent en alleen maar dit heeft gedaan omdat hij een ander uniform draagt. Maar de scene welke voor mij eigenlijk de hele waanzin van oorlog samenvat is de allerlaatste scene, een mens sterft en het dag bulletin vermeld van het westelijk front geen nieuws.
Nu ik dit heb geschreven ga ik mijn waardering toch verhogen

De oorlogsgruwel van de Great War goed genoeg verbeeld, maar helaas niet goed genoeg om het anderhalf decennium later niet nog eens flink over te doen.

Ik ben er een beetje stil en murw gebeukt van. De film (en het boek) is een tijdloze aanklacht tegen de verschrikkingen van oorlog: in dit geval gaat het om Duitsers vechtend in de Eerste Wereldoorlog, maar wie precies en in welke oorlog, dat is eigenlijk van secundair belang. Het begint nog zo hoopvol: er is oorlog uitgebroken, en heel naief, optimistisch en opgejut door de autoriteiten en elkaar staan Paul en zijn vrienden te springen om het avontuur in te gaan en heroisch te vechten voor het vaderland. Maar in de trainingskampen blijkt de oorlog al een stuk minder leuk, laat staan tot ze in de loopgraven terecht komen. Dan begint de ellende pas echt. We zien het allemaal voorbijkomen - honger, dood, verderf, vrienden die doodgaan of gek worden, verminkingen, het zelf moeten moorden, en de stukjes menselijkheid die de soldaten proberen te houden tussen alle ellende door.

Het is nauwelijks te merken dat de film 85 jaar oud is. Een klein beetje overacteren af en toe (bijvoorbeeld in de rivierscene), soit, maar het is een indrukwekkend verhaal en een indrukwekkend staaltje film. Prachtig opgenomen oorlogsscenes, loopgravenscenes waar je U tegen zegt (al gaat het niet om de actiescenes in een film als dit), een opbouw die overtuigt en die zowel de jeugdige onbezonnenheid, de terreur van het slagveld en ook de kleine kansjes tot ontspanning tussen de geweldsepisodes door, allemaal hun plaats geeft. En daarnaast is er natuurlijk de druk van het thuisfront, die niks weet van hoe vies de oorlog in werkelijkheid is en waardoor een nieuwe generatie jonge mannen doet alsof het een heroisch avontuur is, waarna ze de volgende lading kanonnenvoer worden. Het is een flinke brok ellende om aan te zien, maar voor mijn gemoedsrust voor vanavond is het goed dat All Quiet on the Western Front niet vervalt in compleet nihilisme, maar toch een plekje inruimt om de blijvende menselijkheid van de soldaten weer te geven, getraumatiseerd als ze mogen zijn. Een heel klein straaltje zon vanachter de inktzwarte wolken.

Doordat de acteerprestaties te belabberd zijn en de film zwakke, saaie momenten kent, is deze net niet geslaagd. De scènes op het slagveld en in de loopgraven tonen een voor die tijd sterk staaltje regie, maar zijn van te korte duur en kunnen het geheel niet redden. Het einde is dan wel weer beklijvend en waardig. Een dergelijke film is altijd interessant als tijdsdocument, maar het boek was in dit geval beter.

All Quiet on the Western Front

Ongelooflijk dat deze film uit 1930 komt. Vooral bij de oorlogsscènes zie je het vakwerk van regisseur Milestone. Echt geweldig hoe realistisch het er allemaal uitziet. Ook de verandering die Paul doormaakt van optimistische en onbezorgde jonge man naar cynische en getraumatiseerde oorlogsheld is goed gedaan.

Waar de film een beetje de mist in gaat is wanneer het de band tussen de mannen wil uitwerken. Het acteerwerk is soms abominabel en hetzelfde geldt voor de dialogen. Het komt gewoon niet van de grond en in deze scènes zakt de film erg in. Het einde is wel sterk gedaan.

Nummer 18: All Quiet On The Western Front [1930 – Lewis Milestone]

Hoewel William Dickson, in dienst van Thomas Edison, al vanaf de officiële geboorte van de filmkunst in 1895 experimenteerde met het combineren van beeld en geluid, duurde het tot 1927 voor de techniek dusdanig was verbeterd dat de geluidsfilm zijn intrede kon doen. De opnametechnieken maakten het voor regisseurs in die beginjaren echter veel moeilijker om visueel aantrekkelijke films te maken. Universal Studios, in de persoon van Carl Laemmle Jr, produceerde de eerste verfilming van deze pacifistische oorlogsroman van Erich Maria Remarque juist in die tijd, toen geluidstechniek werkelijk nog in de kinderschoenen stond. Met All Quiet On The Western Front stonden de makers voor de taak om zowel de beelden als de geluiden van het slagveld vast te leggen. Wie het geluid van bijvoorbeeld Saving Private Ryan indrukwekkend vond, zal met grote verbazing kijken en luisteren naar deze film.

De film richt zich vooral Paul [Lew Ayres, die veel wegheeft van John Wayne], een veelbelovende Duitse student die, met de meeste van zijn klasgenoten, gehoor geeft aan de patriottische oproep van hun professor en in 1914 tot de eerste jongeren behoort die zich vrijwillig aanmelden voor het Duitse leger. “Dulce et Decorum est pro Pario Morti!” [het is eervol om te sterven voor het vaderland] luidt dan het credo en vol enthousiasme beginnen ze aan hun opleiding, waar de jongens het snel aan de stok krijgen met Himmelstoss [John Wray], de postbode die echter hun leidinggevende in het leger blijkt te zijn. Aan het front maken ze kennis met Kat, een veteraan die ze zo goed mogelijk probeert voor te bereiden op wat er komen gaat. Maar de nimmer aflatende nachtelijke bombardementen drijven sommige rekruten tot waanzin. En dan komt het onvermijdelijke moment waarop ze bevel krijgen om uit de loopgraven te komen en richting het vijandelijke spervuur van machinegeweren te lopen. De combinatie van explosies en machinegeweer is al indrukwekkend, maar regisseur Lewis Milestone combineert dat met trackingshots waarin de camera razendsnel van links naar rechts over de vijandige loopgraven beweegt, terwijl we zien dat de aanstormende soldaten stuk voor stuk worden neergemaaid. Edgar Adams wisselt deze beelden af met cuts naar de Franse mannen die het machinegeweer bedienen en voert het tempo steeds meer op, wat het desoriënterende effect van deze waanzin versterkt.

De scènes op het slagveld zijn indrukwekkend, maar de film is ook ijzersterk wanneer het zich richt op de persoonlijke dilemma’s van de hoofdpersonen. Wanneer Paul na 3 jaar aan het front wegens een verwonding verlof krijgt, merkt hij dat de mensen in zijn geboortedorp nog steeds vurig geloven in de heroïek van de oorlog. Wanneer hij probeert duidelijk te maken hoe ver dat beeld van de werkelijkheid staat, stuit hij op onbegrip en vijandigheid: de huidige studenten van zijn vroegere professor noemen hem een ‘lafaard’. De oude mannen in het dorp negeren hem zelfs wanneer ze bespreken hoe Duitsland de oorlog gaat winnen en zeggen zelf dat Paul de oorlog niet begrijpt! Er zijn ook luchtigere scènes, zoals die waarin Paul en drie kameraden ’s nachts stiekem hun brood met drie hongerige Franse meisjes delen. Deze film zit vol met momenten die onvergetelijk zijn, ook al door de vertolkingen die over de hele linie perfect zijn. Maar het zijn de slotscènes, die zich afspelen vlak voor de wapenstilstand in gaat, die nog lang in je hoofd zullen blijven spoken. Ik heb maar weinig films gezien waarbij ik na afloop nog enige tijd in stilte blijf zitten om de ervaring te verwerken. Dit is er ééntje...