Het Is een Schone Dag Geweest (1993)

Erg mooie documentaire!

Het is net alsof je je midden in de natuur waant die in de film getoond wordt. Prachtige shots, bijvoorbeeld van koeien in de sneeuw. Het zomerlandschap met de mooie bomenrij die door het landschap kromt, doet aan Novecento denken. De lange shots zouden zo uit een Tarkovsky afkomstig kunnen zijn, zij het dat de kleuren wat warmer zijn. De omgevingsgeluiden werken ook erg sfeerverhogend.

De taal van de oude mensen is hoekig en rechtdoorzee en afkomstig uit een tijd dat het leven nog veel eenvoudiger was. Die eenvoud is wel gebleven, maar het werk is natuurlijk wel erg veranderd. En hoe!

De twee oude mannen vertellen dat boeren vroeger maar 4 weken per jaar hoefden te werken, omdat ze zoveel werklieden in dienst hadden en zich het dus konden veroorloven vooral als grootgrondbezitter en baas te handelen. Toevalligerwijs is dat ook het geval in Novecento...

Heel mooi is ook dat de titel van de film letterlijk in de film uitgesproken wordt!

Ruime 4 sterren

De film won tijdens de Nederlandse Filmdagen van 1993 de Prijs van de Stad Utrecht.

Ja, mooie, vooral erg effectieve documentaire.

Jos de Putter schetst een beeld van het laatste jaar van het Zeeuws Vlaams boerenbedrijf van zijn ouders. Een bedrijf dat geen lang leven meer beschoren is aangezien er niemand is om zijn vader op te volgen. Een bedrijf dat door de tijd is ingehaald en geïsoleerd ligt tussen het beton en asfalt van modern Zeeland. Moeder de Putter haalt de spiksplinternieuwe plastic identificatiemarkeringen voor de koeien uit haar Oud-Hollandse brievenbus en begint te voet aan de weg terug, over het erf, terug naar vroeger. Vader Putter hobbelt over de akker met een rammelende tractor waarvan de deuren krakend wapperen, terwijl gestroomlijnde auto’s nog geen 50 meter verderop zo snel mogelijk over het gladde wegdek razen. Het duurt niet lang meer totdat de tijd ook dit vergeten plekje overspoelt.

Tot het zover is kunnen De Putters niets anders doen dan wat ze hun hele leven al doen. Blijven boeren. Terrein te braak leggen is niet aan de orde. Stug wordt doorgezet met het zaaien, maaien, oogsten en melken. De traditionele handelingen zijn tijdloos, maar het automatisme waarmee ze worden uitgevoerd doet meer dan we toe durven geven denken aan die machines die het werk grotendeels uit de boerenhanden hebben genomen. Daarnaast verraadt de cyclus van de seizoenen dat de tijd toch echt niet te stoppen is. De Putters hebben zich er bij neergelegd, en mijmeren over lang vervlogen tijden. Immers: het enige uitzicht dat het bedrijf heeft is het verleden.

Met trage, lange shots tracht Jos de Putter het gezapige leven van zijn ouders in beeld te brengen. Gedrenkt in weemoed glijdt de camera met ze mee, badend in diëgetisch omgevingsgeluid, zonder begeleidende voice-over. De Putter laat ze hun gang gaan, grijpt alleen in waar dat nodig is maar blijft vooral observerend op de achtergrond. De schaarse dialogen zijn even eenvoudig als het werk dat wordt verricht en betreffen vaak juist datgene dat zo onderhevig is aan die vervloekte tijd: het weer.

Uiteindelijk straalt de film, ondanks de uitzichtloosheid van de situatie, toch een zekere trots en tederheid uit. Moeder de Putter jakkert door een grijsbruin akkerlandschap in haar koekblik om haar eega warme koffie te brengen. Dat ze vergeten is een beker mee te nemen maakt dan niet meer uit.

3,5*

Prachtige documentaire die vandaag nog om 21.00 uur gratis te bewonderen is op HollandDoc (digitaal/internet). Inclusief korte voorlichting van De Putter himself, afsluitende met de wijze woorden: deze documentaire van mij komt het dichtst tot bij een speelfilm.

Gelijk heeft hij. Het is een schone dag geweest blinkt uit in prachtig geschoten plaatjes [koeien in de sneeuw, wind door de bomen, etc.] De sporadische interviews zijn van hoog niveau.

Een documentaire die me ook doet terugdenken aan vroeger. Mijn opa had ook een boerderij, mijn vader ook. De soort gesprekken en gespreksstof is op iedere boerderij hetzelfde volgens mij. Geen opvolgers, het weer, vroeger was alles beter, vordert het werk een beetje... Hoogtepunt van de documentaire vond ik toch de scene waar de titel zich aan ontleent. Die dialoog zal geen een script-schrijver ooit kunnen schrijven. Fantastisch!

Ingetogen documentaire, aanrader! Dikke 4 sterren.

Speelfilms maken kunnen we in Nederland niet, gelukkig wordt dat wat gecompenseerd door het feit dat we wel goed zijn in documentaires.

En dit is één van de allerbeste Nederlandse docu's ooit.

Zeer beeldend verteld.

Nederland gevangen in schitterend camerawerk.

En een heel typisch, zij het uitstervend beeld van Nederland.

Het laatste jaar op de boerderij van zijn ouders.

De liefde voor het onderwerp straalt er van af.

De docu is uit 1993 en dus alweer 15 jaar oud toen ik hem gisteren voor het eerst zag op Holland Doc.

Maar deze docu is tijdloos.

Meesterwerkje!

Prachtig portret over een boer die moet stoppen met het enige dat hij kan: boer zijn. Dit probleem wordt enorm voelbaar gemaakt door puur en alleen te laten zien en zijn vader het minimale te laten zeggen -wat deze overigens vanuit zichzelf ook al doet.

Wat bedoel je met persoonlijk?

Dik 4*

Wat natuurlijk meteen opvalt aan Het Is een Schone Dag Geweest zijn die uitgebreide lange en sterke shots die stuk voor stuk een gouden lijstje verdienen. De film geeft de kijker een schitterend beeld van het boerenleven. Maar, gelukkig, vooral van meneer en mevrouw de Putter. Net als bij Ik en Mijn Ouders, Mijn Ouders en Ik blijkt ook hier hoe mooi en sterk het kan werken als een filmmaker zijn eigen ouders portretteert. Je komt erg dichtbij, af en toe voelt het alsof je bij ze aan de keukentafel zit. Terwijl de kraan op de achtergrond steeds een paar druppels laat vallen. Maar hoe sterk de shots en de stiltes ook zijn, de dialogen zijn even essentieel en krachtig. Zo'n gesprekje aan de keukentafel of de twee oude mannen op het land. Prachtig in zijn eenvoud.

4 sterren.