They Came to Cordura (1959)

Wel een interessante machtsstrijd, waarbij inderdaad de ware aard van iedereen wel komt bovendrijven. Niet overal even logisch, maar wel leuk om een keer te hebben gezien.

In de generiek aan het begin wordt onmiddellijk vermeld waar het in de film om zal gaan draaien. Twee vragen: “Wat is moed?” en “Wat is lafheid?”. We volgen een groep soldaten die na een slag tegen Pancho Villa door hun overste, gespeeld door Gary Cooper, terug naar de VS, meer bepaald naar de stad Cordura, worden geleid, alwaar ze beloond zullen worden met de ‘Medal of Honor’ voor hun buitengewone heldenmoed tijdens de strijd. De film begint met beelden van deze slag en de daden van de verschillende soldaten, die elk op hun manier 'de grenzen van de plicht en van het gewone en het menselijke overschrijden'. Ook wordt een jonge vrouw gevangen genomen die onderdak had verleend aan de vijand. Ook zij wordt lid van dit kleurrijke gezelschap dat we volgen tijdens hun tocht door de eindeloze zandvlaktes en canyons van Mexico en de VS.

De film draait volledig om de ontwikkeling van de verschillende karakters en vooral om hun onderlinge verhouding. Tegen de achtergrond van een monotone omgeving en een reis die nergens heen lijkt te leiden, leren we de verschillende soldaten, onze gevangene en de wat oudere bevelvoerder, Thorn, steeds beter kennen. Thorn wil de soldaten absoluut een medaille toekennen. Hij wil ook te weten komen wat moed eigenlijk is – daarom vraagt hij aan de verschillende soldaten wat ze eigenlijk dachten toen ze datgene deden wat hen tot helden maakte. Hun antwoorden zijn evenwel zeer ontnuchterend – hun motieven blijken niet overeen te stemmen met hun daden. En dat is niet alles: de helden van de slag tegen Pancho Villa veranderen tijdens de slopende tocht naar Cordura een voor een in egoïstische, brutale, wrede en zelfs moorddadige schurken. Thorn ziet dit met lede ogen aan, maar is toch vastbesloten deze mannen in Cordura te krijgen en hen te laten decoreren – ook al willen ze dat zelf niet. Thorns motief hiervoor blijft lang onduidelijk voor de kijker. Uiteindelijk blijkt dat hij zich ooit zeer laf had gedragen tijdens een gevecht, en zich daar nog steeds schuldig over voelt. Doordat Thorn zo rotsvast gelooft in schaamte, schuld en lafheid, gelooft hij ook in moed en heldendom, en omgekeerd. Wel, het is nu net dit zwart-wit-beeld dat tijdens de reis naar Cordura aan diggelen valt. Helden blijken schurken en zwijnen, lafaards blijken dappere doorzetters. Zoals de gevangen vrouw het zegt: je bent nog geen held door een enkele heldendaad, maar ook geen lafaard door een enkele laffe daad.

De film blijft de hele tijd boeiend, kent een goede opbouw en eindigt zeer sterk. Soms kijkt de monotonie wel eens om de hoek, en de thematiek is misschien enkel voor sommigen onder ons interessant. Maar voor mij is het zeker de boodschap van de film die hem het kijken waard maakt. Wat is een held? Wat is een lafaard? De uiteindelijke conclusie is dat we allemaal gewoon mensen zijn, kleine, zwakke wezentjes met grote gebreken maar soms een groot hart, die elkaar om het minste en geringste in de haren vliegen (en meer). In wezen is de film zelfs erg somber: we zien soms zeer donkere kanten van ‘conditio humana’, zijn wreedheid, huichelachtigheid en gewelddadigheid. Vooral de vernedering van Thorn en de vrouw door de soldaten is heel pijnlijk. De uiteindelijke omslag in de film laat nog wat licht binnen, en het einde is – hoe meer ik erover nadenk – heel goed gedaan.

They Came to Cordura deconstrueert de begrippen ‘moed’ en ‘lafheid’. Er zijn niet veel (Amerikaanse) films die dit voor mekaar hebben gekregen. Enkel en alleen daarom is het een mooie prent die me zal bijblijven.

Prima sterrencast maakt nog geen topfilm , de film was wel aardig de acteurs speelden op de auto-pilot en daar is alles mee gezegd.

Goede acteurs en al, maar de film is te langdradig en spanning valt soms weg.

Verder mooie omgeving en verhaal was best aardig.

3 sterren

Ook te zien op BBC HD TV (in betere beeldkwaliteit dus) gelijktijdig met de uitzending op BBC 2 > 15:05 uur vanmiddag