McLibel (2005)

Vriendelijk neomarxistisch propagandawerkje over twee moderne hippies die een jarenlange strijd aangaan met de grote bedrijfsreus McDonald's. Het legt het absurde bloot van hoe multinationals de rechtsstaat beheersen met hun financiële toegang tot advocaten en onderzoeksmiddelen.Toch kunnen volhardende individuen nog hard terugbijten als zij de macht van de publieke opinie achter zich weten te krijgen. Weinig om op tegen te zijn, maar maar het is ook weer zo'n voorspelbare documentaire die weinig ruimte laat voor meerdere ideeën of interessante opvattingen waar je zelf niet op zou komen. En om nou te zeggen dat de twee verlegen hoofdrolspelers het charisma hebben om bijna anderhalf uur te kunnen dragen?!

Deze no-budget documentaire van Franny Armstrong (met enkele reconstructies geregisseerd door niemand minder dan Ken Loach) is een kroniek van het ultieme David en Goliath-verhaal. Wanneer een Britse afdeling van Greenpeace een aanklacht tegen McDonald's op straat uitdeelt, besluit de twee multinational de schrijvers aan te klagen. Ze doen daarbij beroep op een artikel in de Britse grondwet die stelt dat je publiekelijk je excuses moet aanbieden als je ook maar één feitelijke onjuistheid hebt beweerd. Twee van de schrijvers, barkeeper Helen Steele en postbezorger Dave Morris, weigeren hun excuses aan te bieden en worden voor het gerecht gesleept. De 10 (!) topadvocaten van McDonald's weten het zelfs voor elkaar te krijgen dat de zaak niet door een jury, maar door een rechter wordt beoordeeld, zodat Helen en Dave hun recht op een advocaat verliezen. Bovendien is er sprake van een omgekeerde bewijslast: het is dus aan Helen en Dave om te bewijzen dat elk van de beweringen in het pamflet feitelijk juist is, ook al moeten ze daarbij zelf alle getuigen ondervragen!

Armstrong zorgt ervoor dat deze documentaire niet een éénzijdige aanklacht tegen McDonald's wordt. Ze richt zich louter op de beweringen in het pamflet en de bewijsvoering van beide partijen, waarbij er wel meer aandacht is voor de argumenten van de Greenpeace-activisten, maar ook die blijven bij de feiten en verzanden niet in idealistisch gepreek. Hoewel McDonalds er uiteraard bekaaid van af komt, is McLibel vooral een inspiratiebron die toont dat je als gewone burger niet geheel machteloos staat tegenover multinationals. Anderzijds kun je niet anders dan bewondering hebben voor de combinatie van volharding en het ijzersterke inhoudelijk werk dat Helen en Dave gedurende een periode van 10 jaar heeft neergezet in deze uitputtende strijd.