Sadie Thompson (1928)

Nederlandse poster

Eindelijk eens een oude film met Gloria Swanson gezien. Nu eigenlijk nog alleen maar bekend als die oude actrice van Sunset Blvd., maar natuurlijk een grote ster in het stomme tijdperk. Ze was een hele verschijning in haar hoogtijdagen, zo blijkt. Aan de ene kant een levendige, sexy verleidster zoals je ze alleen zag in de tijden van vóór de productiecode in de jaren '30; een echte glamoureuze sterrenrol. Aan de andere kant is het ook zeker voor die tijd een gelaagde performance. Sadie Thompson is geen eendimensionaal personage en maakt nogal een ontwikkeling door van het type dat stomme films zelden goed overbrengen, maar wat hier wel werkt, vooral door Swanson.

Echter, het moet ook gezegd worden dat ze veel hulp krijgt van de regie. Raoul Walsh ken ik vooral van zijn latere, wat meer stoere films, maar hier is hij een stuk expressionistischer en op sfeer gericht. Hij gebruikt veel schaduwen om shots van meer betekenis en kracht te voorzien, maar doet dit niet op een manier zoals latere film noirs. Vaak vooral veel schaduw in het gezicht, om bijvoorbeeld Barrymore nog boosaardiger te laten lijken of Swanson's emotionele uitdrukkingen te vergroten. Het is enorm goede beeldregie, die er ook voor zorgt dat dit als vertelling toch wel boven het niveau van de meeste stomme films ligt.

Overigens levert Walsh ook een goede acteerprestatie af als minnaar van Swanson. Walsh begon ooit als acteur in kleine rollen voor hij regisseerde, maar hij was al lang gestopt ten tijde van Sadie Thompson. Het was op verzoek van Swanson (wiens idee het ook was om dit korte verhaal te verfilmen) dat hij deze rol speelde. Dat Walsh de stoere held speelt past wel bij het imago van zijn films als regisseur, al mag hij eerst nog verlegen spelen.

Dit had zomaar gezien kunnen worden als één van de absolute meesterwerken van de periode, maar helaas is het einde van de film vergaan. De versies die nu beschikbaar zijn tonen de finale door een combinatie van stills, schaars overgebleven shots en het hergebruiken van eerdere shots in de film, aangevuld met veel tussentitels. Het hergebruiken van oude shots is een enorme vergissing; dat leidt alleen maar af. Zoals dat einde in deze vorm overkomt is het allemaal erg kort door de bocht, gemakkelijk en niet waardig aan de opbouw die vooraf ging, maar misschien was de werkelijke uitwerking subtieler. Ik had misschien ook iets meer tragisch verwacht.

Nu is het vooral een briljante film die een beetje doodvalt in de laatste akte. Jammer, het staat een echt hoge score in de weg.
Toch een dikke 3,5*

Gloria Swanson is goed gecast in de rol die latere filmdiva's Joan Crawford en Rita Hayworth eveneens op geslaagde wijze zou vertolken. Swanson speelt Sadie Thompson als een vileine, maar charistmatische levensgenieter die de mannen alleen al met haar glimlach achter haar aan krijgt. Ze geniet volop van het gezelschap van de mariniers en heeft een oogje op sergeant Timothy O'Hara [Raoul Walsh]. Maar haar nachtelijke feestjes wekken de ergernis op van missionaris Alfred Davidson [Lionel Barrymore] die al snel besluit alles te doen om een einde te maken aan het losbandige gedrag van Ms Thompson.

Dit is een rol waar iedere zichzelf respecterende actrice van droomt en in de eerste verfilming van het verhaal van W. Somerset Maugham legt Swanson de lat erg hoog. Het is een vertolking die alle kwaliteiten van de grootste filmdiva van het zwijgende tijdperk bloot legt. Lionel Barrymore was eveneens op het top van zijn kunnen en geeft uitstekend tegenspel. Raoul Walsh deed er verstandig aan het verhaal te filmen zonder al teveel opsmuk en de acteurs hun gang te laten gaan. Een uitstekende introductie tot het fenomeen Gloria Swanson dat iets van zijn klassieke status heeft verloren omdat de latere verfilmingen Rain (1932) en Miss Sadie Thompson (1953) eveneens bijzonder goed bleken te zijn.

Het is ook niet de minste scène die verloren is gegaan, eigenlijk de sleutelscène waarin de hypocriete zedenprediker zich vergrijpt aan Sadie, wat de opmaat is naar zijn zelfgekozen dood. Spijtig, maar gelukkig blijft er genoeg over, met sterke rollen van Swanson en Barrymore, terwijl ook Walsh zelf niet onverdienstelijk acteert.