Subarnarekha (1965)

Na TCCS wederom een triomf in Bengali voor Ghitak. Een nog grotere zelfs imho, omdat hij hier het doorsnee "humanitaire " drama ontstijgt door net als zijn grote voorbeeld Rossellini een meer wereldhistorische aanpak te kiezen. Bovendien is dit werk ook cinematografisch vernieuwender.
Itt wat de synopsis suggereert focust Ghiak zich bovendien niet zozeer op het doorsnee verdoemde liefdeskoppeltje Sita( die niet voor niets zo heet ) en Aviram, maar op de brave, nerdy, hoornenbrillendragende droogstoppel Ishwar. Die lijkt symbool te staan voor de plight of the middle classes, zoals dat in goed Hollands heet.
Cinematografisch wou ik de film al bijna afdoen als 1 groot Rosselini eerbetoon ( let ook op dat frenetieke gepen bij weergaves van het landschap ), maar halverwege slaat Ghitak een wat andere weg in met potjandozie enkele botweg expressionistische en abstract gemonteerde sequenties, waarbij we de (zelf?) moord sequentie wel mogen bijschrijven als een filmhistorisch hoogtepuntje. De brave Ghitak heeft als een waar boekenwurmpje ook de tragische wereldliteratuur doorgeploegd, zoveel is duidelijk.
Net als in TCCS zijn ook de geluidseffecten opvallend, al is die vliegende schotel gelukkig terug opgerot naar zijn eigen planetaire stelsel.
Het slot is zoals gebruikelijk bij dit soort "humanitaire" drama's toch nog opbouwend.
De muziek speelt in Indiase films altijd een belangrijke rol, zo ook hier. Wordt voornamelijk verzorgd door de zingende en tokkelende Sita met haar elegieen.

-edit: Ghatak, dus. Was mijn pilletjes tegen dementie weer vergeten...logisch.

Ik blijf af en toe een filmpje uit de Indiase cultuur meepikken. Dit is de tweede film, die ik zie van regisseur Ritwik Ghatak. Een beetje vergelijkbaar met Cloud-Capped Star, al is die laatste toch net dat stukje beter. Deze Indiase film oogt wat “Europeser” qua stijl dan de anderen die ik tot nu toe zag.

Ghatak gebruikt veel close-ups tijdens het filmen, wat er toe bijdraagt dat de cinematografie er netjes en verzorgd uit ziet. De sfeer is soms zelfs een beetje sprookjesachtig en de kenmerkende Indiase muziek, waar ik overigens niet zo’n fan van ben, is hier ook weer in behoorlijke mate aanwezig. Het acteerwerk is ook zeker niet slecht en al deze ingrediënten tezamen, zorgden ervoor dat het allemaal nog best fijn wegkeek.

Het enige echte minpunt was, dat ik er nooit echt bij betrokken werd, en dat het hele gebeuren nogal afstandelijk bleef. Ghatak is echter een regisseur, die best wat in zijn mars heeft, al is zijn eerder genoemde film toch wat meer een aanrader, dan deze Subarnarekha.

3,0*

Ritwik Ghatak was nogal een progressieveling zo lijkt het, in The Golden Thread heeft hij althans niet mis te verstane kritiek op gedwongen uithuwelijking en het kastensysteem (dat ik altijd als een erfelijke sociale uitsluiting beschouwde maar dat ook een religieuze component blijkt te hebben). Maar behalve sociale thema's voor het voetlicht brengen weet hij gelukkig ook een goed verhaal te vertellen. De eerste helft is nogal traditioneel, maar vanaf het moment dat Ishwar en zijn oude kompaan in Calcutta belanden gaat Ghatak wat meer experimenteren, zoals wazige beelden om de blik van de bijziende Ishwar te tonen, en de al genoemde zelfmoord-scène. Muziek speelt een belangrijke rol, van de traditionele Indiase muziek, de dreigende tonen als Ishwar zich kwaad maakt, tot de treurige muziek in het Calcuttaanse uitgaansleven.