Shura (1971)

Geweldige samurai film met een behoorlijke dosis geweld! In het begin lijkt het allemaal nog voorspelbaar, maar de regiseur blijft je toch steeds een stapje voor. Jammer dat Matsumoto zo weinig films heeft gemaakt, want volgens mij was hij zijn tijd ver vooruit (ook al het geval met "Funeral Parade Of Roses"). In ieder geval een aanrader...

Zeker een geweldige film. Geheel in zwart/wit wat het allemaal ongelooflijk sfeervol maakt en een aantal zeer mooie scenes met zich meebrengt, overigens ook vanwege het sublieme camerawerk en licht gebruik. Toppertje, een samurai/slasher film zonder genade. 4,5*.

Ik ga met mijn bovenburen mee. Bijna shakespeariaanse tragedie met prachtig camerawerk, erg sfeervol en bij vlagen hard en onverbiddelijke bloederige scenés. Het maakt van Shura een van de toppers in het genre.

Toch wat teleurgesteld. Zeker door het nogal statische eerste uur. De vergelijking met Shakespeare kan ik wel volgen. Dan volgt een bloederig en satanisch stuk, waarmee gelijk duidelijk wordt dat het eerste deel inderdaad teleurstellend is.

Toch interessant dat Matsumoto na zijn independent debuut Funeral Parade of Roses voor deze Samurai film koos. Ook opmerkelijk dat de film zoveel stof deed opwaaien dat een meervoudige ban op de vertoning werd uitgesproken in meerdere landen, waaronder Engeland. Een subversieve, amorele Samurai verfilming past perfect in de tijd (begin jaren 70 - als ik andere Japanse films uit die tijd vergelijk, Female Prisoner Scorpion, Emperor Tomato Ketchup, Profound Desire of the Gods, Shonen om er maar wat te noemen). Amoreel, losbandig en tegen de gangbare moraal in.

Maar voor mij toch niet uitgesproken en gedurfd genoeg. Want de film mag er bij vlagen mooi uitzien, hij is ook wel erg donker en het normaal beeld (Matsumoto zal niet goed in de slappe was hebben gezeten) doen de film te weinig sprankelen.

Inderdaad nogal een donkere film, letterlijk, want bijna alles speelt zich binnenshuis in donkere kamertjes af of buiten in de nacht. Geen enkele keer weet het daglicht te verschijnen, op een kleurfragment van een ondergaande zon in het begin na. De wat zwakke dvd zorgt er dan voor dat je soms wel erg weinig ziet. Nogal een contrast met de film die ik voor deze zag: Yabu no Naka no Kuroneko (1968), met perfecte belichting en een blu-ray release van Criterion. Overal maakt deze Shura echter wel meer indruk. Kuroneko is prachtig geschoten, maar in alle opzichten ook conventioneler. Shura kent een vrij standaard uitgangspunt dat sterk uitgewerkt wordt met veel verrassende wendingen (wat zombie in het eerste bericht dus al zegt). Zit allemaal best ingenieus in elkaar, met zelfs een plottwist op het einde. Kan niet zeggen dat de film heel duister van toon is, over de hele film zit toch wel een zwartkomische laag, behalve bij het doden van de baby. Hier voel je dat Gengobe te ver gaat en inderdaad bezeten lijkt. Veel bloed van bijpersonages vloeit door het verhaal heen, en dit wordt lekker expliciet en overdreven getoond. Zitten ook geslaagde vormexperimenten in, zoals een gesprek tussen twee personen die tegenover elkaar lijken te zitten, maar dat horizontaal (met rijders) in beeld wordt gebracht. Of de mannetjes met lampionnen die Gengobe achtervolgen, waarbij enkel de schimmen te zien zijn. Ook veel gespeel met werkelijkheid, herhalingen en shots die het decor verraden. Al met al een boeiende zit, zonder enig moment van verveling. Het einde is met name zeer sterk. Zit denk ik ergens tussen de 4* en 4.5* in.

Draaide op het eerste IFFR in 1972 zie ik nu. In 1996 werd het hele eerste festival integraal herhaald. Als je ziet wat ik toen in 1996 allemaal voor moois NIET heb gezien uit dat 1971-programma. (een aantal gelukkig wel, maar toch)

Interessante film. De film is vrijwel geheel zwart-wit; in het begin zien we in kleur een ondergaande zon, waarna de duisternis toeslaat en de ellende vrij baan heeft. Het eerste deel is nog vrij conventioneel als Gengobe en zijn situatie geintroduceerd wordt, al wordt ook daar regelmatig gespeeld met herhalingen, onverwachte overgangen, en andere licht desorienteerde beeldtrucs. De film is ook aartsdonker opgenomen, ongetwijfeld een bewuste keuze maar soms wel erg veel van het goede. In ieder geval, het verhaal is in de basis niet heel gecompliceerd: de aan lager wal rakende samurai Gengobe wordt door een aantal mensen een poot uitgedraaid, en dat is de druppel die de emmer over doet lopen. Gengobe flipt compleet en gaat als bezeten tekeer. Misschien ligt het aan mij, aan de erg vergelijkbare samuraikapsels, of is Matsumoto met opzet desorienterend bezig (Gengobe lijkt sowieso een onbetrouwbare verteller), maar het was me niet altijd even duidelijk wie er precies waarom doodging, en uberhaupt of sommige mensen niet meerdere malen afgeslacht werden. Wellicht ook in de fantasie van Gengobe. Hoe dan ook, er is weinig licht aan het eind van de tunnel, het geweld is vaak bikkelhard, en Matsumoto filmt fraai en heeft leuke filmische trucjes in huis. Interessant, donker, maar ik vond het toch geen eenvoudige en ook niet altijd even spannende zit. 3.5*

Fascinerende film, die in plaats van een genrefilm eerder een afrekening met samurai-films lijkt door geen spaan heel te houden van de eervolle strijder. De film is ook op andere punten weinig conventioneel, wat zorgt een bijzondere kijkervaring. Donker, cynisch, soms komisch, bloederig en ongemakkelijk, een aanrader voor wie eens een totaal ander soort samurai film wil zien.