Alexis Zorbas (1964)

Zelden werd een acteur zo vereenzelvigd met zijn personage als Anthony Quinn met dat van Alexis Zorbas. Hoewel deze zwart-witfilm enkele behoorlijk grimmige scènes heeft, slaagt Quinn erin om de kijkers een blijvend goed gevoel te bezorgen. Dankzij deze film én vooral de muziek van Mikis Theodorakis, raakte ook de sirtarki wereldwijd bekend. Deze film werd maar liefst zeven maal genomineerd, maar won slechts drie Oscars, waaronder die voor beste vrouwelijk bijrol gespeeld door de Russische Lila Kedrova... 5*

Ha, dat had ik ook. Zorba the Greek heeft iets monumentaals. Griekenland associëer ik niet alleen met de Oudheid, het gooien van borden en gyros, maar ook met de sirtaki en daarmee gepaard de thema-muziek van Zorba the Greek.

De muziek is dan ook een zeer belangrijk onderdeel van de (beleving van de) film. Veel memorabele scenes kent de film: de scenes tussen Papas en Bates, de belegering + moord op Papas, de nachtelijke dansscene, de bomen-roetsj-baan, en de finale natuurlijk, maar ook heel veel onmemorabele. Dat is het grootste mankement van de film. Niet iedere scene is prachtig, of is nuttig, of blijft hangen. En dat is jammer voor zo'n epos.

Zorba the Greek is tevens de film waar de 4 hoofdrolspelers voor altijd aan verbonden zullen blijven. Zelfs Quinn (ondanks zijn rollen in La Strada en Lawrence of Arabia) maakte zich hierdoor onsterfelijk.

Een klassieker die gezien mag worden, maar op dit moment toch maar 3,5*. Er mist iets.... En dat gemis wordt ook duidelijk op de dvd waar een alternatief begin opstaat. Zorba the Greek als bebaarde God die beschikt over de mogendheid mensen te sturen ofwel naar de hemel ofwel de hel. Wat een fantastische (hilarische) scene, die anno jaren 60 nog te 'not-done' was. Jammer.

Zo keken wij er ook naar. De hele film kon mij nog wel redelijk boeien, in tegenstelling tot mijn gezelschap, maar we waren het er in ieder geval over eens dat je enkele scenes waarschijnlijk nooit meer zult vergeten.

Het langdradige begin helpt in dezen niet echt, de stukken bij Kedrova zijn zelfs ronduit vervelend, het uitstapje van Zorba in de nachtclub wel grappig maar overbodig. Gelukkig maakt met name Quinn er iets moois van, en kent de film de memorabele momenten die hierboven staan beschreven.

Ik twijfel tussen 3 en 3,5... doe toch maar het eerste dan.

Overigens genomineerd voor 7 oscars, Kedrova won hem, Quinn niet. Verder oscars voor Art Direction en Camera, categorieën die in die tijd blijkbaar werden opgedeeld in kleur en zwart/wit.

Alexis Zorbas wordt vooral geëerd vanwege de topprestatie van Anthony Quinn. Maar de film is meer dan dat natuurlijk. Het is de film die ons een blik op Griekenland doet werpen, de Sirtaki bekend maakte, en ook als film terecht in enkele prijzen viel. Ik had wel een andere film verwacht, met eerder iets in de richting van Fiddler on the roof.

De film heeft zeker zijn memorabele momenten, maar is niet altijd even sterk. En het geeft toch ook een zwartgallig beeld van Griekenland met de dorpelingen die vooral in beeld komen met geweld, moord en diefstal. Quinn is best wel boeiend als Zorba en ook de andere acteurs brengen het er goed van af. Ik had wel meer iconische beelden verwacht en verwijt toch de regisseur een deel dat hij sommige dingen niet beter in beeld heeft gebracht. Nu is de film vooral gekend vanwege de muziek en Anthony Quinn's prestatie en niet meteen als film zelf.

Zorba The Greek is weer zo'n film waarvan ik altijd dacht dat ik die wel kende, het is zo'n bekende naam. En zelfs zonder de film gezien te hebben had ik wel een beeld van Quinn als Zorba., een ruwe, goedhartige en levendige kerel die van dag tot dag leeft. Of dat recht doet aan de Griekse volksaard durf ik niet te zeggen, maar Quinn heeft Griekenland wel een imago bezorgd. Niet slecht voor een Mexicaan.

De film is eigenlijk anders dan ik had verwacht. Het verhaal rondom de mijn boeide me niet zo, en het soms ronduit achterlijke gedrag van de dorpsbewoners vond ik ook maar moeilijk te vatten. Al helemaal na de publieke terechtstelling van de weduwe, iets waar verbijsterend schouderophalend op wordt gereageerd, maar ook de plundering van het hotel net nadat de eigenaresse haar laatste adem uitblaast was een rare uitwas. Ik had trouwens verwacht dat Pappas' rol een stuk groter was, maar ze heeft het beste gemaakt van haar beperkte screentijd met haar trotse blik en rechte tred. Verder is dit toch vooral een buddymovie, waarbij twee tegengestelde karakters elkaars beste vrienden worden, al is er vanaf het begin natuurlijk sprake van een grote ongelijkheid tussen de twee. Het is vooral de intellectueel die leert van de boertige Zorba, die zich nergens druk om maakt, die van dag tot dag leven tot zijn levensmotto heeft gemaakt, maar ook wel af en toe gered wordt door het lot- de onvoorziene dood van Madame Hortense was tragisch maar er zal ook wel een zucht van opluchting hebben geklonken bij haar kersverse verloofde. Quinn speelt aanstekelijk de rol van Zorba, Bates als zijn tegenpool steekt daar wat bleekjes bij af.

Je kunt niet over Zorba The Greek schrijven zonder de muziek te benoemen. Het bekende thema klinkt af en toe maar wordt minder overdadig gebruikt dan ik had verwacht/ gevreesd, waardoor de eindscène nog goed werkt. De muzikale score is verder ook prima. Dat geldt ook voor de cinematografie, Kreta wordt mooi in beeld gebracht.

Een klassieker die fijntjes opzij gelaten wordt zo te zien... De sirtaki werd speciaal voor deze film uitgevonden. Er zijn betere klassiekers, want "Zorba" kabbelt eigenlijk maar een beetje verder, 140 minuten lang. Vervelen doet de film niet, al zaten er wel lang uitvallende scènes in met die madame Hortense, een eenzame hoteluitbaatster die terugblikt op een verleden als courtisane met veel vooraanstaande minnaars. Vreemde film, beetje exotisch, wat onevenwichtig vooral en zonder een echt sluitend verhaal, dat hoofdzakelijk draait om een culturele clash tussen verschillende levensfilosofieën en tradities, wat meteen ook enkele zwaar dramatische scènes oplevert waar je je niet direct aan verwacht. Van Anthony Quinns vertolking, misschien wel één van de sterkste uit zijn carrière, was ik onder de indruk... dat was ook wel het enige. Kleine 3*

Deze klassieker heeft inmiddels helaas wel wat van zijn glans verloren. Het ligt niet aan hoofdrolspeler Anthony Quinn, die is uitstekend, al is zijn handtastelijke, opdringerige personage wel op het randje van het toelaatbare. Dat kon destijds allemaal maar. De romantische perikelen en de daarmee gemoeide dramatische afloop rond een mysterieuze dame doen sterk denken aan Lars Von Trier's Breaking The Waves. Net zo'n bekrompen en onbuigzame gemeenschap. De film zeurt veel te lang door en is qua humor vaak erg flauw. Hier en daar een effectieve scene, maar ik kon weinig met de gebeurtenissen. Behalve me er aan ergeren dan.